คณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง ข้อขัดแย้ง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ จะต้องรายงานผลการศึกษาและตรวจสอบทั้งหมด ต่อ คณะกรรมการแร่แห่งชาติ ซึ่งมีพลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน เร็วๆนี้
และ หนึ่งในผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการแร่แห่งชาติ ดร.ภิญโญ มีชำนะ ให้ความเห็นกับเนชั่นทีวี ว่า หากไม่มีการชี้ชัด ว่าผลกระทบทั้งด้านสิ่งแวลดล้อม และสุขภาพ เกิดจากจากเหมืองทองคำ หรือไม่ จะทำให้รัฐบาลไทย เสียเปรียบ เมื่อเข้าสู่กระบวนการฟ้องร้อง ในอนุญาโตตุลาการ ระหว่างประเทศ ไปฟังบางช่วงบางตอนของบทสัมภาษณ์นี้ ...
ความขัดแย้งในชุมชนรอบเหมือง
แต่ที่น่าเป็นห่วงก็คือ ไม่ว่าผลการตรวจสอบ ผลกระทบด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม เหมืองทองคำ จะออกมาในทางใด ก็อาจไม่เป็นที่ยอมรับทั้ง 2 ฝ่าย เมื่อผลกระทบทั้งด้านสุขภาพ และสิ่งแวดล้อมยังไม่ชี้ชัดได้ว่าเกิดจากเหมืองทอง ก็ทำให้ ชาวบ้านที่เป็น ต้องกลายเป็น อดีตพนักงานเหมืองทอง มีความหวังว่าเหมืองจะกลับมาเปิดอีกครั้ง
ชายคนนี้ ชื่อคมสันต์ ขวัญแก้ว แม้เคยทำงานเป็นพนักงานโหลดสารเคมี แต่เขาไม่เคยตรวจพบสารโลหะหนักในร่างกายที่เกินค่ามาตรฐาน
หลังจากเหมืองปิด มีชาวบ้านที่เป็นเคยเป็นคนงานในเหมืองจำนวนหนึ่ง ต้องออกไปรับจ้างทำงานต่างถิ่น แต่อีกจำนวนไม่น้อย อย่างเช่น คมสันต์ เลือกที่จะกลับสู่ชีวิตดั่งเดิม นั่นคือการทำนา ท่ามกลางราคาข้าวที่ตกต่ำ เขายอมรับว่าชีวิตตอนนี้ ไม่อู้ฟู้เหมือนตอนมีเหมือง
แต่กับปรีชา ชาวนาที่ปฏิเสธ เข้าไปทำงานในเหมืองมาตั้งแต่แรก ทุกวันนี้ต้องทนทุกข์กับผลกระทบที่เกิดขึ้นจากเหมืองทอง ทั้งด้านสิ่งแวลดล้อม ไม่กล้ากินพืชผักริมรั้ว เพราะกลัวสารโลหะที่ฟุ้งกระจายจากการระเบิกเหมืองปนเปื้อน อีกทั้งสุขภาพที่พบสาระโลหะในเลือดเกินค่ามาตรฐาน
ปรีชา เห็นว่าชีวิตดั่งเดิม กับสิ่งแวดล้อมที่อุดมสมบูรณ์ เป็นชีวิตที่มีความสุขดีอยู่แล้ว ความเห็นที่แตกต่างของทั้งสองคน สะท้อนให้เห็นว่า ความขัดแย้งของชาวบ้านรอบเหมืองทองคำ ที่ยังสูงอยู่ และคนทั้งคู่ต่างก็รอผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงจากภาครัฐ
และผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง ที่กำลังรอคอยกันนี้ จะเป็นเงื่อนไขสำคัญของการกำหนด นโยบายเหมืองแร่ทองคำ ต่อไปด้วย ซึ่งเนชั่นทีวี ก็จะยังติดตามต่อ อย่างไกล้ชิด
