ผ่าสูตรเลือกตั้งจัดสรรปันส่วนผสม

15 ล้านเสียง คือคะแนนที่พรรคเพื่อไทยได้จากการเลือกตั้งปี 2554 ไม่เพียงแค่ส่งผลให้นางสาว ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ขึ้นสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ยังทำให้พรรคเพื่อไทย ครองเสียงข้างมากในสภา 256 ที่นั่ง
กรธ. มองว่า ระบบเลือกตั้งแบบเก่ามีปัญหา เพราะพรรคการเมืองใหญ่ได้ที่นั่งเกินกว่าความเป็นจริง สวนทางกับพรรคขนาดกลาง และขนาดเล็ก จึงเป็นที่มาของการออกแบบการเลือกตั้งสูตรใหม่ ที่ใช้ชื่อว่า "ระบบจัดสรรปันส่วนผสม"
หลักการเบื้องต้นคือ ใช้บัตรเลือกตั้งเพียงหนึ่งใบ คำนวณหา ส.ส. ทั้งแบบแบ่งเขต และบัญชีรายชื่อ โดย ส.ส. แบบแบ่งเขต จะมาจากผู้ที่ได้คะแนนเป็นอันดับหนึ่ง ขณะที่ ส.ส.บัญชีรายชื่อ จะคำนวนจากเสียงของผู้สมัครทุกคน
กรธ. ชี้แจงหลักการว่า ระบบนี้จะทำให้ทุกคะแนนเสียงไม่ตกน้ำ เพราะนำคะแนนจากผู้แพ้เลือกตั้งมาคำนวนด้วยเช่นกัน ต่างจากเดิมที่ไม่เคยถูกให้ความสนใจ ขณะเดียวกัน พรรคการเมืองต้องเฟ้นหาผู้สมัครที่มีคุณภาพด้วยเช่นกัน
ระบบเลือกตั้งแนวใหม่ ถูกตั้งคำถามว่า มุ่งลดความได้เปรียบของพรรคการเมืองใหญ่ และให้ประโยชน์พรรคกลางอย่างไม่เป็นธรรม ที่สำคัญคือ เจตนารมณ์ของประชาชนถูกบิดเบือนได้ง่าย และเปิดทางให้มีนายกฯคนนอกหากนำระบบเลือกตั้งสูตรใหม่ มาใช้กับการเลือกตั้งปี 2554 จะพบว่า พรรคเพื่อไทยจะได้ที่นั่งในระบบบัญชีรายชื่อน้อยลง 24 ที่นั่ง ประชาธิปัตย์น้อยลง 4 ที่นั่ง ภูมิใจไทยได้มากขึ้น 19 ที่นั่ง และชาติไทยพัฒนาเพิ่มขึ้น 5 ที่นั่ง
จึงกลายเป็นเครื่องหมายคำถามว่า สูตรเลือกตั้งแบบใหม่ จะสามารถสะท้อนเสียงของประชาชนได้จริงหรือไม่ นี่เป็นหนึ่งประเด็นที่จะชี้ชะตาประชามติครั้งนี้