เจาะกฎเหล็กคุมรณรงค์ประชามติ

การปล่อยตัวนักศึกษา และนักกิจกรรมกลุ่มประชาธิปไตยใหม่ออกจากเรือนจำ ถึงแม้จะช่วยผ่อนคลายบรรยากาศทางการเมืองลงได้ในระดับหนึ่ง แต่นักกิจกรรมทั้งหมด ยืนยันว่า จะยังคงเดินหน้ารณรงค์ประชามติต่อไป พร้อมย้ำถึงเสรีภาพในการแสดงความเห็นต่อร่างรัฐธรรมนูญ
แต่การเคลื่อนไหวหลังจากนี้ ยังอยู่ใต้เงื่อนไขของ พรบ.ประชามติ ที่ห้ามรณรงค์โดยใช้ถ้อยคำที่หยาบคาย ก้าวร้าว หรือเข้าข่ายปลุกระดม
และยังมีประกาศ กกต. ที่ห้ามชักชวนให้ใช้สัญลักษณ์เพื่อปลุกระดมทางการเมือง รวมถึงห้ามประชาชนทั่วไปจัดสัมมนาเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญ โดยไม่มีหน่วยงานราชการ หรือสถานศึกษารับรอง
การจับกุมนักกิจกรรมทางการเมืองหลายครั้ง ยังสะท้อนให้เห็นว่า เจ้าหน้าที่ยังมีอำนาจตามประกาศของ คสช. ที่ห้ามชุมนุมทางการเมืองเกิน 5 คน ยังมีประกาศ คสช. ที่กำหนดโทษผู้สนับสนุนการจัดชุมนุมทางการเมือง
นอกจากนี้ ยังมีคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ให้อำนาจเจ้าพนักงาน สามารถเรียกบุคคลเข้ามารายงานตัว รวมถึง จับกุมผู้ทำผิดซึ่งหน้า ค้นที่พัก ยานพาหนะ ตลอดจน อายัดทรัพย์สิน
เงื่อนไขทั้งหมดนี้ เป็นสิ่งที่ภาคประชาชนแสดงความกังวลว่า บรรยากาศประชามติ กำลังอยู่ภายใต้ความหวาดกลัว จนไม่สามารถแสดงความเห็นต่อร่างรัฐธรรมนูญได้อย่างเสรี
ถึงแม้ พรบ.ประชามติ และ คำสั่ง คสช. ฉบับต่างๆจะมีใจความเดียวกัน คือต้องการให้โค้งสุดท้ายสู่ประชามติเป็นไปอย่างเรียบร้อย แต่เสียงสะท้อนจากภาคประชาชน กำลังเรียกร้องด้วยเช่นกันว่า การเปิดพื้นที่ให้ถกเถียงได้อย่างเสรี คือสิทธิขั้นพื้นฐาน และจะนำไปสู่ประชามติที่ชอบธรรม