กรณีที่อดีตอาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดล รายหนึ่งซึ่งได้ทุนรัฐบาลเพื่อไปศึกษาต่อต่างประเทศ แต่หลังจากสำเร็จการศึกษาแล้ว ไม่ยอมกลับมาชดใช้ทุนเป็นประเด็นที่ผู้คนให้ความสนใจและหลายฝ่ายตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพในการบริหารจัดการนักเรียนทุนรัฐบาลนั้น
นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ ดร.เสาวรัจ รัตนคำฟู บอกว่า ปัญหาหนีทุนการศึกษามีที่มาจากความไม่มีประสิทธิภาพในการบริหารจัดการนักเรียนทุนรัฐบาลใน 3 ประการ
1) ทิศทางการพัฒนาประเทศไทยไม่ชัดเจน แม้มีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ แต่เป็นเพียงกรอบกว้างๆ ไม่กำหนดเป้าหมายการพัฒนากำลังคน ทำให้การให้ทุนการศึกษาทำได้ยากไร้ทิศทาง
2) รัฐขาดข้อมูลความต้องการกำลังคนในอนาคตในแต่ละสาขา และยังขาดระบบในการติดตาม ประเมินผลการดำเนินงานของหน่วยงานให้ทุน
3) การบริหารจัดการทุนอยู่ภายใต้หลายหน่วยงาน มีลักษณะการทำงานแบบแยกกันทำ ไม่มีการประสานงานกัน
ดร.เสาวรัจ บอกอีกว่า ไทยเสี่ยงติดอันดับประเทศรายได้ปานกลาง และเข้าสู่สังคมสูงอายุอีกไม่ถึง 10 ปีควรปรับปรุงการบริหารการจัดสรรทุนการศึกษาให้เป็นระบบรวมศูนย์ภายใต้คณะกรรมการระดับชาติ และวางกลไกการติดตามและประเมินผลเป็นระบบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความสูญเปล่าของงบประมาณแผ่นดิน