เปิดกรุนักสะสมไทยในสหรัฐ พบภาพสเก็ตช์ "ศิลป์ พีระศรี"

เมื่อวันที่ 17 ก.ย. นายชาย นครชัย ผอ.สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยว่า ตนได้รับแจ้งจาก นายกมล ทัศนาญชลี ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ ที่พำนักอยู่ที่นครลอสแองเจลิสประเทศสหรัฐอเมริกาโดยได้รับการประสานงานจาก น.ส.สิริมา จุลดุลย์ น้องสาว ของนายเทพ จุลดุลย์นักสะสมผลงานศิลปะชาวไทยที่ย้ายถิ่นฐานไปอยู่รัฐออริกอน ประเทศสหรัฐอเมริกา ว่านายเทพได้เสียชีวิตลงเมื่อช่วง 1 ปีที่ผ่านมา โดยเมื่อครั้งที่มีชีวิตอยู่ ได้เก็บสะสมผลงานศิลปะของผลงานศิลปินที่มีชื่อเสียงของไทยมาอย่างยาวนานรวมทั้งยังมีการรวบรวมหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์ของชาติไทยไว้หลายรายการและก่อนเสียชีวิต ก็ได้แสดงความจำนงที่จะยกของสะสมบางส่วนไว้เป็นสมบัติของชาติ

นายชาย กล่าวว่า จากนั้น นายกมล ได้เดินทางไปยังเมืองออริกอน ซึ่งเป็นที่ตั้งบ้านของ น.ส.สิริมา เพื่อตรวจสอบของสะสมต่างๆของนายเทพพบหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์จำนวนมาก ซึ่งไม่สามารถประเมินค่าได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บันทึกประวัติการปรับปรุงวงดนตรีกองทัพเรือ และ ต้นฉบับสมุดโน้ตเพลงชาติไทยฉบับจริง ซึ่งพระเจนดุริยางค์ (ปีติ วาทยะกร) บุคคลสำคัญในวงการดนตรีของประเทศไทยเป็นผู้ประพันธ์ทำนองเพลงชาติไทยโดยได้เขียนด้วยลายมือตัวเองและมอบให้นายเทพ นำไปพิมพ์ดีด คัดลอกต้นฉบับเก็บรักษาไว้ 3 ชุดลงวันที่ 11 ก.พ. 2492ซึ่งมีการบันทึกเหตุการณ์เรื่องราวของการแต่งทำนองเพลงชาติไทย ตั้งแต่เริ่มแต่งไปจนแก้ไขปรับปรุงจนนำมาใช้ในปัจจุบัน ไว้อย่างครบถ้วนรวมทั้ง ยังมีต้นฉบับพจนานุกรมเกี่ยวกับดนตรีของโลก จำนวน 2,000 หน้า ซึ่งบันทึกไว้ด้วยลายมือด้วย

ผอ.สศร. กล่าวด้วยว่า ขณะเดียวกัน ยังพบผลงานศิลปะของศิลปินที่มีชื่อเสียง และศิลปินแห่งชาติไทย ที่ทรงคุณค่า และหาชมไม่ได้อีกแล้ว มากกว่า 100 รายการ ซึ่งเกือบทุกภาพได้มีการบันทึกเหตุการณ์ที่มาของภาพดังกล่าวโดยละเอียดอาทิ ผลงานภาพสเก็ตช์รูปคนนั่ง ซึ่งเป็นภาพสุดท้ายของ ศ.ศิลป์ พีระศรี ที่ได้เขียนไว้ เพื่อสอนนักเรียนก่อนเสียชีวิต 3 วันลงวันที่ 10 พ.ค. 2505 ผลงานจิตรกรรม ของ นายเฟื้อ หริพิทักษ์ซึ่งได้สร้างสรรค์ในค่ายกักกัน ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ประเทศอินเดีย และยังเป็นภาพที่ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดภาพวาดในอินเดียพ.ศ. 2488 และภาพดอกไม้ ซึ่งเป็นผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศงานศิลปกรรม แห่งชาติครั้งที่ 1 ของ มหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ.2492 ผลงานของ นายทวี นันทขว้าง อาทิ ภาพวัดโพธิ์ได้รับรางวัลชนะเลิศการแสดงศิลปกรรมแห่งชาติครั้งที่ 4 ศิลปากรผลงาน ภาพพิมพ์ชุดแรกของ นายชะลูด นิ่มเสมอ ที่พิมพ์บนกระดาษสา ซึ่งได้รับรางวัลของ พิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่ แห่งเมือง ริจิก้าในการประกวดศิลปกรรมครั้งที่ 5 ที่ พิพิธภัณฑ์ลุบยาน่า ประเทศ ยูโกสลาเวีย ปี 2506 และภาพของนายสวัสดิ์ ตันติสุขเป็นภาพFloweraได้รับรางวัลที่ 2 การประกวดศิลปะนานาชาติครั้งที่ 1 ไซ่ง่อน ประเทศเวียดนาม ปี พ.ศ. 2505 ฯลฯ

ผมได้นำเรื่องดังกล่าวรายงานต่อ นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รมว.วัฒนธรรม แล้วและต้นเดือน ต.ค. นี้ ตนจะเดินทางไปรัฐออริกอนเพื่อเจรจาถึงการนำงานศิลปะกลับมาประเทศไทย ซึ่งเท่าที่ทราบทางญาติประสงค์ที่จะบริจาคผลงานบางส่วน และบางส่วนกระทรวงอาจจะขอซื้อมาจัดแสดงภายในหอศิลป์ร่วมสมัยรัชดา ที่มีความยิ่งใหญ่และทันสมัยที่สุดในภูมิภาคเอเชีย ขณะนี้อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จ ปี 2559 ผอ.สศร. กล่าว

นายกมล กล่าวว่าตนกับนายเทพ และครอบครัวรู้จักกันมานานกว่า 30 ปี เนื่องจากเป็นผู้ที่มีความสนใจสะสมงานศิลปะของศิลปินหลายแขนง และอีกทั้ง นายเทพเป็นผู้ที่ใกล้ชิดพระเจนดุริยางค์ท่านจึงมีความไว้วางใจมา มอบของมีค่าเหล่านี้ไว้ให้นายเทพเก็บรักษา ทั้งนี้ น.ส.สิริมา ได้ให้ข้อมูลว่า ก่อนที่นายเทพเสียชีวิต เคยหารือว่า อยากให้ของที่สะสมนั้นอยู่ในพิพิธภัณฑ์ที่ดีของประเทศไทย แต่เนื่องจากที่ผ่านมา เห็นจุดอ่อนของการบริหารพิพิธภัณฑ์ของไทย ที่ไม่มีประสิทธิภาพ เหมือนต่างชาติเกรงว่าการเก็บรักษาผลงานจะไม่ดีพอแต่เมื่อทางญาติทราบข่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรม กำลังจะมีการสร้างหอศิลป์ร่วมสมัย ถ.รัชดา จึงติดต่อมาเพื่อที่จะให้นำของสะสมมาให้ประชาชนชาวไทยชาวต่างชาติ ได้เห็นผลงานอันล้ำค่าของแผ่นดินซึ่งไม่อยากให้เป็นของสะสมไปติดตั้งไว้ที่บ้านใดบ้านหนึ่งเท่านั้น