Nation Story
23 ก.พ. 2569
เคยนับไหมคะ หมอนที่เราหนุนทุกคืน ผ้าห่มที่เราห่มทุกวัน ใช้มานานแค่ไหนแล้ว? ของพวกนี้ไม่ใช่มรดกตกทอด และไม่ใช่ของประเภท “ยิ่งเก่ายิ่งดี” ตรงกันข้าม อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพที่ใกล้ตัวที่สุด และเราแทบไม่เคยสงสัยมันเลย
หลายคนคิดว่าก็แค่ผ้าห่มเก่า 1 ผืน แต่ในความจริง มันอาจซ่อนต้นเหตุของอาการไอเรื้อรัง ผิวคัน ผื่นขึ้น นอนหลับไม่สนิท หรือภูมิแพ้ที่เป็นๆ หายๆ โดยไม่รู้สาเหตุ
🔵 [หมอนเก่า = แหล่งเพาะจุลชีพ]
งานวิจัยด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจากนักวิชาการจีน พบว่า ไส้หมอนที่ใช้เกิน 2 ปี อาจมีไรฝุ่นหลายพันตัวในฝุ่นเพียง 1 กรัม และไม่ได้มีแค่ไรฝุ่นเท่านั้น แต่ยังรวมถึง แบคทีเรีย เชื้อรา เศษผิวหนัง สปอร์จุลชีพต่างๆ ทั้งหมดนี้เพียงพอจะกระตุ้นโรคทางเดินหายใจ อาการแพ้ และโรคเรื้อรังได้
แพทย์ผู้เขียนบทความต้นทางระบุว่า กว่า 30% ของผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบเรื้อรังและหอบหืด มีความเกี่ยวข้องกับเครื่องนอนโดยตรง ซึ่งเป็นสิ่งที่คนมองข้ามมากที่สุด
🔵 [แค่เปลี่ยนหมอน อาการหาย?!]
มีผู้ป่วยหญิงวัยประมาณ 50 ปี ไอเรื้อรังเกิน 2 เดือน ตรวจ CT ปอด ตรวจเลือด ตรวจสมรรถภาพปอด ทุกอย่างปกติ สุดท้ายแพทย์ให้เอาผ้าห่มกับหมอนจากบ้านมาตรวจ ผลคือพบทั้ง ไรฝุ่น เชื้อแบคทีเรีย สปอร์เชื้อราหลังเปลี่ยนชุดเครื่องนอนใหม่ เพียง 1 สัปดาห์ อาการดีขึ้นชัดเจน
อีกกรณีคือเด็กชาย 7 ขวบ ไอเรื้อรังตอนกลางคืนตั้งแต่เล็ก ครอบครัวคิดว่าแค่ “ร่างกายอ่อนแอ” แต่ตรวจภูมิแพ้พบว่า แพ้ไรฝุ่นรุนแรง ต้นเหตุคือหมอนใบเดิมที่ใช้มาเกิน 5 ปี และมีเชื้อรา
🔵 [ตากแดดช่วยได้จริงไหม?]
หลายคนเชื่อว่าแค่ตากแดด ตบผ้าห่ม ก็สะอาดแล้ว ความจริงคือ รังสี UV จากแดด ไม่สามารถทะลุถึงไส้ในหนาๆ ได้ โดยเฉพาะพื้นที่อากาศชื้น ผ้าห่มจะยิ่งกักเหงื่อและเชื้อราได้ง่าย ลองคิดดูนะคะ ผ้าห่มที่ใช้มาหลายไ ปี ดูดเหงื่อไปกี่คืน หมอนที่ไม่เคยเปลี่ยนนานไ รับละอองไอจามไปกี่ครั้ง ทั้งหมดนี้ถูกสะสมเงียบๆ โดยที่เราไม่รู้ตัว
🔵 [เชื้อราในเครื่องนอน ไม่ใช่เรื่องเล็ก!]
แพทย์เตือนว่า การสูดสปอร์เชื้อราเข้าไป อาจทำให้เกิดภาวะปอดอักเสบจากเชื้อราแบบภูมิแพ้ ช่วงแรกอาจเหมือนหอบหรือหลอดลมอักเสบ แต่ถ้าได้รับซ้ำๆ นานๆ สมรรถภาพปอดอาจลดลงถาวรได้
🔵 [อายุเครื่องนอนที่ควรรู้]
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า “ไส้หมอน” ควรเปลี่ยนทุก 1–2 ปี ส่วน “ผ้าห่ม” ควรเปลี่ยนทุก 3–5 ปี ถึงแม้จะดูสภาพดีอยู่ก็ตาม เพราะสิ่งที่เสื่อมจริงๆ ไม่ใช่ผ้า แต่คือจุลชีพด้านใน
🔵 [ซักบ่อย = สะอาด จริงไหม?]
เครื่องซักผ้าทั่วไป อุณหภูมิไม่สูงพอฆ่าไรฝุ่นและสปอร์เชื้อรา แถมการซักบ่อย ยังทำให้เส้นใยเสื่อม ดูดความชื้นง่ายขึ้นอีก วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือ เปลี่ยนเครื่องนอนตามรอบ ใช้ไอน้ำร้อนหรือเครื่องกำจัดไรฝุ่น ตากแดดแรงเป็นระยะ
โรคจำนวนไม่น้อยมาจากการนอน และเราใช้ชีวิตเกือบ 1 ใน 3 อยู่บนเตียง แต่แทบไม่เคยถามเลยว่า สิ่งที่เรานอนกอดทุกคืน ยังปลอดภัยกับเราอยู่ไหม โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และคนเป็นภูมิแพ้ ผลกระทบจะค่อย ๆ สะสมแบบเงียบ ๆ
จากมุมมองแพทย์ การเปลี่ยนเครื่องนอน ควรถูกนับเป็นหนึ่งใน “แผนดูแลสุขภาพของบ้าน” ประหยัดอย่างอื่นได้ แต่อย่าประหยัดกับสุขภาพ เพราะผ้าห่ม หรือหมอนใหม่ อาจราคาแค่หลักร้อย แต่สิ่งที่คุณประหยัดได้ อาจคือการไม่ต้องเข้าโรงพยาบาลเพราะโรคเรื้อรังที่คุณไม่รู้ตัว!
Reference : 再三呼吁：求求大家别再把旧被子、旧枕芯用到天荒地老了