'โฉนดที่ดิน'ฉบับแรกของไทย

ครั้งรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระองค์ทรงตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดินจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ข้าหลวงเกษตรพร้อมด้วยเจ้าหน้าพนักงานแผนที่เริ่มออกเดินทางสำรวจที่ดินของประเทศเป็นครั้งแรกและดำเนินการรังวัดหมายเลขเขตที่ดินตามประกาศกระแสพระบรมราชโองการบริเวณบ้านพลับ ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางประอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นปฐมฤษษ์ เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน ร.ศ. 120 (พ.ศ. 2444)

เนื่องจากยังไม่มีบทกฎหมายเป็นหลักในการออกโฉนดที่ดิน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯออกประกาศพระบรมราชโองการ ลงวันที่ 15 กันยายน ร.ศ. 120 (พ.ศ. 2444) โดยวางระเบียบการเรื่องโฉนดที่ดินไว้โดยแน่ชัดประกาศพระบรมราชโองการฉบับนี้ ถือได้ว่าเป็นกฎหมายฉบับแรกที่ว่าด้วยการจัดทำทะเบียนที่ดินและสิทธิของผู้เป็นเจ้าของที่ดิน โดยมีแผนที่ระวางแสดงรายละเอียดชี้ได้ว่าที่ดินที่จะดำเนินการออกโฉนดแต่ละแปลงตั้งอยู่บริเวณใด เนื้อที่เท่าใด ใครเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินในทะเบียน

เมื่อดำเนินการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในท้องที่มณฑลกรุงเก่าเสร็จสิ้นแล้วจึงได้ตั้งหอทะเบียนมณฑลกรุงเก่าขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทยที่สภาคารราชประยูรในพระราชวังบางปะอินเมื่อวันที่20กันยายนร.ศ. 120 (พ.ศ. 2444)แต่ต่อมาได้จัดตั้งกรมทะเบียนที่ดิน(กรมที่ดินปัจจุบัน)ขึ้นเมื่อวันที่17กุมภาพันธ์ร.ศ. 120 (พ.ศ. 2444)

ในการมอบโฉนดที่ดินในครั้งแรกนั้นสืบเนื่องจากที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประทับแรมอยู่ณพระราชวังบางปะอินพระยาประชาชีพบริบาล(ผึ่งชูโต)ข้าหลวงพิเศษจัดที่ดินได้นำโฉนดที่ดินในท้องที่ตำบลบ้านแป้งของพระคลังข้างที่2ฉบับและของราษฎร3ฉบับขึ้นทูลเกล้าฯถวายเพื่อให้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานแก่เจ้าของที่ดินนับเป็นปฐมฤกษ์โฉนดที่ดินฉบับแรกของประเทศไทยเป็นโฉนดที่ดินซึ่งมีพระนาม"สมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์"ทรงถือกรรมสิทธิ์เป็นโฉนดเลขที่1หน้า1เลขที่ดิน117ระวาง17ต3อตำบลบ้านแป้งอำเภอพระราชวังแขวงเมืองกรุงเก่า(จังหวัดพระนครศรีอยุธยา)เนื้อที่91ไร่1งาน52ตารางวา

ในปี พ.ศ. 2518พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในหลวงรัชกาลที่ 9 ได้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ พระราชทานที่ดินอันเป็นทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ให้แก่สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 ที่ดินพระราชทานดังกล่าว มีที่ดินที่ออกโฉนดเป็นฉบับแรกของประเทศไทยรวมอยู่ด้วย ส.ป.ก. ได้ดำเนินการจัดที่ดินและพัฒนาปัจจัยพื้นฐานให้กับเกษตรกร นำพื้นที่พระราชทานที่ดินตามโฉนดเลขที่ 1 เนื้อที่ 91 ไร่ 1 งาน 52 ตารางวา ให้แก่เกษตรกร ปัจจุบัน ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ หมู่ที่ 1 ต.วัดยม อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา

ทั้งนี้เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2552 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สด็จฯ เปิดศูนย์ศักยภาพพันธุ์ข้าวในแปลงโฉนดที่ดินฉบับแรกของ ประเทศไทย ที่ถือกำเนิดในสมัยรัชกาลที่ 5 จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิ คุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รวมถึงสร้างเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนผลิต และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว และสร้างองค์ความรู้ พัฒนาอาชีพรวมกลุ่มในรูปธุรกิจวิสาหกิจชุมชนข้าว

ขอบคุณที่มาอบต.วัดมะยม