Exclusive ปธ.ศาลปกครองสูงสุด เร่งสะสางคดีล่าช้า คำพิพากษาคนละทาง

นายชาญชัย แสวงศักดิ์ ประธานศาลปกครองสูงสุด ได้ให้สัมภาษณ์พิเศษกับทางเนชั่น ออนไลน์ กรณีแก้ไขปัญหาคดีล่าช้า และคดีที่คำตัดสินของศาลไม่ออกมาในแนวทางเดียวกัน

นายชาญชัย กล่าวว่า ได้ทำใน 2 ส่วน ส่วนแรกได้พยายามปรับกระบวนการบริหารจัดการคดีภายในศาล ลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็นให้เหลือน้อยที่สุด โดยทำเนียมปฏิบัติของศาลปกครองไปเอาของศาลยุติธรรมมา เมื่อองค์คณะพิพากษาคดีเสร็จแล้ว ในต่างประเทศจะอ่านเลย แต่ของไทยยังมีการกลั่นกรอง หรือที่เรียกว่า เซ็นเซอร์ 

ที่ผ่านมากระบวนการเซ็นเซอร์นั้นมีขั้นตอนล่าช้า มาลดให้เหลือน้อยที่สุด ผมมอบให้ท้ัง 10 ท่าน สามารถกลั่นกรองร่างคำวินิจฉัยของคณะได้ ถ้าไม่มีปัญหาสำคัญ ท่านสามารถสั่งให้ออกไปได้เลย จะทำให้กระบวนการที่ล่าช้าของศาลสูงเร็วขึ้น คดีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาแล้ว คนที่แพ้อาจจะไม่อุทธรณ์ แต่บ่อยครั้งที่อุทธรณ์ ศาลชั้นต้นใช้เวลาพิจารณาคดีจำนวนหนึ่ง ก็มาค้างอยู่ที่ศาลปกครองสูงสุดระยะเวลาหนึ่ง พยายามเร่งรัดกระบวนการตรงนี้ มีการปรับปรุงกระบวนการภายใน คือทำให้กระบวนการพิจารณาพิพากษาคดีใช้เวลาน้อยที่สุด แต่คดีมันค้างดำเนินการก่อนผมรับตำแหน่ง ค่อนข้างมาก แล้วมีปัญหาโควิด-19 ซ้ำเติม

ช่วงแพร่ระบาดศาลปกครองให้หยุดทำงาน ให้ทำงานที่บ้าน ผู้บริหารศาลปกครองก่อนที่ผมจะมารับตำแหน่งก็ดำเนินการตามนี้ ผลที่ตามมาคือคดีมันไม่ออก ทำให้คดีช้าอยู่แล้วก็ยิ่งล่าช้าจากมาตรการนี้ เมื่อผมรับตำแหน่ง จึงใช้วิธีการทางเทคโนโลยีมีการประชุม On-site แต่ไม่ต้องมานั่งในห้องเดียวกัน นัดประชุมใหญ่สะสางคดีที่รอพิจารณา ประมาณ 100 กว่าคดี

ประชุมใหญ่ทุกสัปดาห์ สะสางไปได้ประมาณ 80-90 คดี ยังเหลือที่รอการพิจารณาอยู่อีกมาก ในส่วนของศาลชั้นต้นก็มอบแนวทางให้อธิบดีศาลแต่ละศาล ให้ความสำคัญเวลามีคดีเข้ามา ให้ดูคดีให้ชัดเจนอย่างถูกต้อง แยกแยะระหว่างคดีที่มีความสำคัญมีความจำเป็นเร่งด่วน กับคดีที่ปกติธรรมดา เพื่อจะได้เร่งรัดคดี

พูดตามความเป็นจริง ความยากง่ายซับซ้อน ผลกระทบต่อส่วนรวมไม่เท่ากัน พยายามเอาแนวทางที่จะมาแก้ปัญหาประการที่สอง วันนี้ศาลปกครองการกระทำที่เป็นเหตุแห่งการฟ้องคดีเดียวกัน กระทรวงฉบับเดียวกัน ผู้ฟ้องคดีอยู่ในบังคับของกฎมีมากมายหลายคน บางคนเอากฎไปฟ้องที่ศาลปกครองชั้นต้น ก. อีกคนเอาไปฟ้องกับศาลปกครองชั้นตก ข. ซึ่งก่อนผมมารับตำแหน่งแต่ละศาลก็ไม่ได้รับรู้ซึ่งกันและกัน ซึ่งเห็นว่าไม่ปกติ ผมจึงให้มีการตัดระบบใหม่ ศาลจะต้องรู้ว่าเรื่องเดียวกันจะไปต่อศาลอื่น เพื่อที่ศาลจะได้สื่อสารกัน อาจจะโอนคดีเพื่อให้มีแนวทางร่วมกัน พิพากษาไปในแนวทางเดียวกัน 

ปัญหาของศาลชั้นต้นไม่มากเท่ากับศาลปกครองสูงสุด ซึ่งมีการอุทธรณ์มาก่อนผมรับตำแหน่ง อุทธรณ์มาคนละครั้ง การจ่ายสำนวนก็ไปเข้าองค์คณะ แก้ปัญหาตรงนี้ต้องวางระบบใหม่ ให้มีการจ่ายสำนวนแบ่งประเภทคดีตามความเชี่ยวชาญ ให้มีการรับรู้ซึ่งกันและกัน และหาข้อยุติ เมื่อตุลาการมีอิสระในการพิพากษาคดี บางครั้งอาจจะเอาความเห็นของท่านในการวินิจฉัยคดี แต่ว่าสังคมหรือตุลาการศาลชั้นต้น ท่านคงไม่เข้าใจว่าการกระทำพิพาทที่มีข้อกฎหมายแบบเดียวกัน เหตุใดศาลปกครองสูงสุดจึงพิพากษาแตกต่างกัน เป็นปัญหาใหญ่ที่พยายามแก้ไข

ติดตามบทสัมภาษณ์พิเศษ ล้วงลึกทุกมุมของศาลปกครอง มีบริบทต่อด้านสังคม ด้านการเมือง ด้านเศรษฐกิจ และด้านการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ ใน รายการสืบสวนความจริง วันเสาร์ที่ 25 ธันวาคม นี้ เวลา 10.10 น.ทางช่องเนชั่นทีวี 22