วอนปชช.ประหยัดน้ำ เหตุปีนี้ฝนน้อยน้ำต้นทุนต่ำ ปลายปีเตรียมเจอแล้งหนัก

สุรสีห์ กิตติมณฑล เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เปิดเผยว่า ช่วงปลายปีนี้ประเทศไทยมีความเสี่ยงที่จะเผชิญกับภัยแล้ง เนื่องจากช่วงฤดูฝนนี้ประเทศไทยได้รับปริมาณน้ำฝนน้อยกว่าปกติจากสภาวะฝนทิ้งช่วง ซึ่งเป็นผลพวงจากปรากฎการณ์เอลนีโญ ทำให้ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำทั่วประเทศมีปริมาณน้อยกว่าที่ควร จนอาจไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำในช่วงฤดูแล้งที่จะมาถึง

“จากสภาพการณ์เอลนีโญที่ส่อเค้ามาตั้งแต่ต้นปี และกรมอุตุนิยมวิทยายังได้คาดการณ์ว่าหน้าฝนจะมีฝนน้อยกว่าปกติ 10% สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติได้จัดเตรียมมาตรการ 12 มาตราการรับมือฤดูฝนปี 66 ที่มุ่งเป้ากักเก็บน้ำช่วงฤดูฝนให้ได้มากที่สุดก่อนที่จะเข้าหน้าแล้ง” สุรสีห์ กล่าว

“อย่างไรก็ตาม สถานการณ์เอลนีโญที่รุนแรงขึ้น ทำให้โดยเฉลี่ยแล้วช่วงฤดูฝนนี้มีปริมาณฝนน้อยกว่าปกติ 20% ในขณะที่บางพื้นที่ต้องเผชิญกับสภาวะฝนทิ้งช่วงยาวนาน ปริมาณฝนลดลงจากค่าปกติกว่า 40% ทำให้ขณะนี้เรามีปริมาณต้นทุนน้ำใช้การในอ่างเก็บน้ำทั่วประเทศค่อนข้างน้อย”

สุรสีห์ กล่าวว่า เมื่อพิจารณาจากข้อมูลปริมาณน้ำในสี่เขื่อนหลักในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2566 พบว่า ปริมาณน้ำใช้การในเขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ และเขื่อนแควน้อยบำรุงแดน ยังมีปริมาณรวมกันเพียง 3,457 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งน้อยกว่าประมาณการความต้องการใช้น้ำในช่วงฤดูแล้งที่ 12,000 ล้านสูกบาศก์เมตร อยู่มาก 
ยิ่งไปกว่านั้น ยังเหลือเวลาอีกเพียง 58 วัน ก่อนที่ฤดูฝนจะสิ้นสุดลง ดังนั้นจึงมีแนวโน้มสูงมากที่เราจะมีปริมาณน้ำต้นทุนใช้สอยไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำในช่วงหน้าแล้ง

 

“ดังนั้น สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ จึงได้มีมาตรการเพิ่มเติมด้านการจัดการน้ำ 3 มาตรการ ได้แก่ 1. ให้แต่ละลุ่มน้ำจัดสรรการใช้น้ำตามลำดับความสำคัญ โดยให้จัดสรรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค และรักษาระบบนิเวศ เป็นหลัก 2. ควบคุมการเพาะปลูก ขอความร่วมมือเกษตรกรที่เพาะปลูกข้าวนาปีรอบแรกและเก็บเกี่ยวแล้วเสร็จ งดทำนาปีต่อเนื่อง และ 3. เพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ บูรณาการร่วมกับกลุ่มผู้ใช้น้ำในการวางแผนจัดสรรน้ำตามรอบเวรอย่างเป็นธรรม เพื่อให้ทุกพื้นที่มีปริมาณน้ำเพียงพอ” สุรสีห์ กล่าว

อย่างไรก็ตาม แม้ปริมาณน้ำต้นทุนสำหรับหน้าแล้งปีนี้จะไม่เพียงพอต่อการใช้น้ำในภาคเกษตร แต่สุรสีห์ ยืนยันว่า น้ำอุปโภคบริโภคจะได้รับการจัดสรรให้กับประชาชนอย่างเพียงพอ รวมไปถึงผู้ใช้น้ำในภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมก็จะมีน้ำจัดสรรให้เพียงพอตลอดหน้าแล้ง อย่างไรก็ตามเขาได้ร้องขอไปยั่งทุกภาคส่วนให้ช่วยกันใช้น้ำอย่างประหยัดและมีประสิทธิภาพที่สุด

โดยสำหรับหน่วยงานราชการได้มีการตั้งเคพีไอให้ทุกหน่วยงานลดการใช้น้ำลง 10% และสำหรับภาคอุตสาหกรรมและธุรกิจ ก็มีการส่งเสริมให้ทำ 3R - reduce, reuse, recycle – การใช้น้ำ โดยนำน้ำเสียจากสถานประกอบการของตนนำไปบำบัดและใช้ซ้ำอีกครั้ง เพื่อลดอัตราการใช้น้ำ ในขณะที่ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ยังได้ประสานไปยังการประปานครหลวง และการประปาส่วนภูมิภาค ให้บำรุงรักษาระบบท่อส่งน้ำประปา เพื่อลดอัตราการสูญเสียน้ำประปาจากระบบส่ง

นอกจากนี้  เขายังได้กำชับให้เจ้าหน้าที่ ให้เร่งลงพื้นที่ สร้างการรับรู้ถึงสถานการณ์น้ำ ให้ประชาชนและเกษตรกรรับรู้รับทราบอย่างต่อเนื่อง พร้อมรณรงค์ให้ทุกภาคส่วน ร่วมใจกันประหยัดน้ำ รวมทั้งเก็บกักน้ำไว้ในพื้นที่ อาทิ แก้มลิง บ่อน้ำ ตลอดจนอาคารชลประทานที่ถ่ายโอนแล้วไว้ให้ได้มากที่สุด เพื่อสำรองไว้ใช้ในฤดูแล้งถัดไป