"อันวาร์" ตำหนิแรง อาเซียนเฉยเมยเรื่องเมียนมา

นายกรัฐมนตรีอันวาร์ อิบราฮิม ของมาเลเซีย ได้ตำหนิอย่างรุนแรงต่อสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Association of Southeast Asian Nations) หรือ อาเซียน (ASEAN) ที่ เพิกเฉยต่อเมียนมา โดยบอกว่า หลักการของกลุ่มที่ว่าด้วยการไม่แทรกแซงกิจการภายในซึ่งกันและกันของรัฐสมาชิก "จะต้องไม่กลายเป็นความเฉยเมย" การตัดสินใจบนพื้นฐานของฉันทามติไม่ควรออกมาในรูปของความเงียบ จนกลายเป็นการละเมิดหลักการหลักของกลุ่มในการเคารพค่านิยมประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน และเสรีภาพขั้นพื้นฐาน

นายอันวาร์ ซึ่งอยู่ระหว่างการเยือนกรุงมะนิลาของฟิลิปปินส์อย่างเป็นทางการ ได้แสดงความเห็นเรื่องนี้หลังจากเข้ารับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ที่มหาวิทยาลัยฟิลิปปินส์ (University of the Philippines) ในเมโทรมะนิลา ซึ่งเป็นเขตปริมณฑลของกรุงมะนิลา และได้พบปะหารือกับประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ เกี่ยวกับประเด็นเมียนมา ซึ่งเขาเสนอว่าอาเซียนควรสำรวจแนวทางใหม่ในการแก้ไขวิกฤตหลังรัฐประหารที่นั่น 

กองทัพเมียนมาหรือทัดมาดอว์ ได้ทำรัฐประหารโค่นอำนาจรัฐบาลพลเรือนที่มาจากการเลือกตั้งของนางอองซาน ซูจี เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 ไม่ยอมรับฉันทามติ 5 ข้อ ซึ่งเป็นโรดแมปไปสู่การฟื้นฟูสันติภาพและประชาธิปไตย ซึ่งเป็นการหาทางออกจากวิกฤตความรุนแรงในเมียนมา ทั้งที่ "เห็นชอบ" กับชาติสมาชิกอาเซียนอื่น ๆ เมื่อเดือนเมษายนปีเดียวกัน แต่นอกจากการห้ามตัวแทนรัฐบาลทหารเมียนมาเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียนและการประชุมระดับรัฐมนตรีแล้ว อาเซียนก็แทบไม่ได้ทำอะไรเพื่อเป็นการลงโทษรัฐบาลทหารเมียนมา เพื่อให้กลับไปรักษาคำพูด

นักวิเคราะห์หลายคนให้ความเห็นว่าเป็นเพราะ "มีความแตกแยกในหมู่สมาชิกอาเซียน" เช่น บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และสิงคโปร์ ที่ต่อต้านรัฐบาลทหารเมียนมาในระดับที่ "มาก" ส่วนประเทศที่เหลือโดยเฉพาะ "ไทย" อยู่ในระดับที่ "ไม่มากนัก" ซึ่งในสถานการณ์แบบนี้ "การตัดสินใจแบบฉันทามติเป็นอุปสรรคขัดขวางอาเซียนอย่างมาก"

นายอันวาร์บอกว่า การตัดสินใจยังคงเป็นหลักการสำคัญของกลุ่ม แต่ไม่ได้หมายความว่าอาเซียนควรนิ่งเฉยต่อพัฒนาการในประเทศสมาชิก ที่ส่งผลกระทบต่อภูมิภาคในวงกว้าง หรือโดยเฉพาะอย่างยิ่งการละเมิดกฎบัตรอาเซียน (ASEAN Charter) อย่างร้ายแรงโดยสมาชิกของกลุ่ม เขาบอกว่า

"ด้วยความสัตย์จริง ผมเชื่อว่าการไม่แทรกแซงไม่ใช่ใบอนุญาตสำหรับการเมินเฉย"

เขายังใช้คำว่า The cause of justice ซึ่งหมายถึงการการปฏิบัติต่อบางคนหรือบางกลุ่มอย่างยุติธรรม 



นายอันวาร์เพิ่งบอกกับผู้สื่อข่าวในกรุงมะนิลาเมื่อวันอังคาร (28 กุมภาพันธ์ 2566) ด้วยว่า ความไม่สงบในเมียนมาที่ทำให้ประชาชนมากกว่า 3,000 คน ถูกสังหารไปนับตั้งแต่เกิดรัฐประหาร กำลังส่งผลกระทบที่ร้ายแรงในประเทศของเขาด้วย เนื่องจากจำนวนผู้อพยพที่ขยายตัวมากถึง 200,000 คนในมาเลเซีย ปัญหาของเมียนมา "ไม่สามารถถือเป็นเรื่องภายในได้อย่างแท้จริง เพราะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงและสวัสดิภาพของภูมิภาค" และตอนที่เขามาเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนที่แล้ว นายอันวาร์กล่าวว่า

"เราควรกันเมียนมาออกไปเสียตั้งแต่ตอนนี้"

ซึ่งตอนนั้นเขาไม่อธิบายอย่างละเอียดในสิ่งที่เขาพูด...