พระที่นั่งราเชนทรยาน และพระราเชนทรยานน้อย

พระที่นั่งราเชนทรยาน เป็นพระที่นั่งที่สร้างขึ้นโดยช่างหลวงในสมัยรัชกาลที่ 1 เป็นทรงบุษบกย่อมุมไม้สิบสอง หลังคาซ้อน 5 ชั้น สร้างจากไม้แกะสลักลงรักปิดทองประดับกระจก พนักพิงและกระจังปฏิญาณแกะสลักเป็นภาพเทพพนมไว้ตรงกลาง ครุฑยุดนาคซึ่งประดับที่ฐานที่ 14 ตัว มีคานสำหรับหาม 4 คาน การประทับจะต้องนั่งห้อยพระบาท ความสูงจากฐานถึงยอดสูง ราว 4.15 เมตร กว้าง 103 ซม. ยาว 191 ซม.พระที่นั่งราเชนทรยานนี้สร้างคู่กับพระวอสีวิกากาญจน์ โดยขณะนี้พระที่นั่งราเชนทรยานได้ดำเนินการบูรณะซ่อมแซมเกือบจะแล้วเสร็จแล้ว พระที่นั่งราเชนทรยานใช้เวลาเสด็จพระราชดำเนินโดยขบวนแห่ อย่างใหญ่ที่เรียกว่า ขบวนสี่สาย เช่น ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก จะเสด็จพระราชดำเนินจากพระราชมณเฑียร ไปถวายสักการะพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร นอกจากนั้นแล้วยังใช้ในการเชิญพระบรมโกศพระบรมอัฐิพระมหากษัตริย์ และสมเด็จพระบรมราชินีจากพระเมรุมาศท้องสนามหลวง เข้าสู่พระบรมมหาราชวังด้วย
ที่ผ่านมาได้เชิญออกมาซ่อมบูรณะเชิญมาใช้ในการเชิญพระโกศพระบรมอัฐิสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี จากพระเมรุมาศท้องสนามหลวงกลับสู่พระบรมมหาราชวัง ในปี 2551 พระที่นั่งราเชนทรยานยังได้เชิญพระโกศพระอัฐิสมเด็จพระพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ล่าสุดในปี 2555 ใช้เชิญพระโกศพระอัฐิสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดีจากพระเมรุท้องสนามหลวงกลับเข้าสู่พระบรมมหาราชวังต่อกันด้วย พระราเชนทรยานน้อย พระยานมาศองค์ใหม่ จะมีโครงสร้างไม้สักทองทรงบุษบก สูง 410 เซนติเมตร กว้าง 100 เซนติเมตร สำหรับอัญเชิญพระบรมราชสรีรางคาร หลังเสร็จพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ เพื่ออัญเชิญพระบรมราชสรีรางคาร หรือ เถ้าพระบรมอัฐิ ไปยังพระบรมมหาราชวัง โดยช่างสิบหมู่จัดสร้างขึ้นใหม่ทั้งองค์  ซึ่งดัดแปลง รูปทรง มาจากพระที่นั่งพระราเชนทรยาน แต่มีขนาดเล็กกว่า ซึ่งองค์นี้ประกอบด้วยการเข้าเดือยตัวผู้และตัวเมียที่ปลายไม้ ซึ่งเป็นวิธีการเข้าไม้แบบโบราณ ง่ายต่อการถอดประกอบ ลวดลายที่ใช้ประดับพระราเชนทรยานน้อย จะถูกแกะสลักด้วยไม้ทั้งหมด ซึ่งถอดแบบมาจากพระที่นั่งพระราเชนทรยาน และปรับขนาดให้มีความเหมาะสม องค์ประกอบกว่า 20 รายการ แต่มีความแตกต่างที่ กระจังปฏิญาณ ซึ่งเป็นหนึ่งในลวดลาย มีทั้งหมด 17 ชิ้น จะประดับโดยรอบแผงพนัก ในลักษณะแนวตรง ดูเรียบและสมพระเกียรติ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จากพระเมรุมาศสนามหลวงไปยังพระบรมมหาราชวัง