'ศุภจี' ย้ำส่งออกเครื่องยนต์หลัก ศก. ลุยปรับโครงสร้างการค้าใหม่

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “Reigniting Thailand’s Growth Engine: Trade and Exports” ระบุว่า หากเปรียบเศรษฐกิจไทยเป็นเครื่องจักร การส่งออกคือเครื่องยนต์ที่ทรงพลังที่สุด เพราะสร้างรายได้เข้าประเทศกว่า 60% ของ GDP และในช่วง 9 เดือนแรกปี 2568 การส่งออกไทยมีมูลค่า 254,146.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เติบโต 13.9% (YoY) ส่งผลดีต่อการจ้างงาน การกระจายรายได้ และยกระดับความสามารถแข่งขันของประเทศ

รมว.พาณิชย์ อธิบายว่า โลกกำลังเผชิญความผันผวนจาก 4 เทรนด์สำคัญ ได้แก่

 1.De-globalization การค้าโลกเปลี่ยนแปลงและเกิด Trade Diversion ในยุค De-globalization ประเทศต่าง ๆ เริ่มคัดเลือกคู่ค้าตามความเสี่ยง และแยกห่วงโซ่อุปทานออกจากคู่ค้าที่มีความเสี่ยงสูง เกิดกำแพงภาษีและกฎระเบียบเฉพาะประเทศมากขึ้น ห่วงโซ่อุปทานจึงย้ายจากประเทศหนึ่งไปยังประเทศที่ “ปลอดภัยกว่า” ผลลัพธ์คือ trade diversion ขนานใหญ่ เช่น กลุ่มประเทศตะวันตกย้าย supply chain ออกจากจีนมาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อินเดีย เม็กซิโก เวียดนาม และไทย ได้รับการค้าใหม่เข้ามาแทน และการค้าจะเกิดขึ้นตามความไว้ใจและความมั่นคงมากกว่าราคาที่ต่ำสุด

 2.De-carbonization สภาพอากาศที่แปรปรวนส่งผลกระทบทั้งต่อความมั่นคงทางอาหารของโลก หลายประเทศจึงมุ่งเป้าไปสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ เช่น ยุโรป ที่จะเริ่มบังคับใช้มาตรการ CBAM 

3.Digitalization เทคโนโลยีดิจิทัลมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมโลก 

และ 4.Demographics การเพิ่มขึ้นของประชากรสูงอายุและอัตราการเกิดลดลง หากไทยไม่ปรับตัว จะสูญเสียแรงส่งด้านการส่งออกและการค้า
 

ดังนั้น กระทรวงพาณิชย์จึงกำหนดกลยุทธ์เชิงรุกเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับการส่งออกไทย ภายใต้แนวทาง “Balance – Inclusive – Diversify สร้างสมดุลระหว่างการขยายตลาดเดิม หาตลาดใหม่ เอาตัวเราไปอยู่ใน supply chain ใหม่ และกระจายทั้งสินค้าและตลาดโดยเน้นการรักษาความสัมพันธ์กับประเทศมหาอำนาจอย่างสมดุล สร้างความเชื่อมโยงภายในภูมิภาคอาเซียนและเอเชียแปซิฟิก และใช้ทำเลที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศไทยเป็นจุดแข็งในการเป็น Regional Hub ด้านโลจิสติกส์และพลังงาน พร้อมยกระดับประเทศไทยเป็น ศูนย์กลางความมั่นคงทางอาหาร (Food Security Hub) ศูนย์กลางอุตสาหกรรม S-Curve ของภูมิภาค และปรับโครงสร้างจากการผลิตเชิงปริมาณสู่การผลิตเชิงมูลค่า

กระทรวงพาณิชย์ขับเคลื่อนเครื่องยนต์ทางการค้า ภายใต้มาตรการ “Quick Big Wins” กระตุ้นสั้น ได้ผลยาว กระจายตัว นโยบายสำคัญ โดยมี 4 นโยบายสำคัญผลักดันการค้า นโยบายเชิงรุก: เร่งเจรจาข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) และบุกตลาดใหม่ นโยบายเชิงรับ: รับมือภาษีสหรัฐฯ และการเบี่ยงเบนทางการค้า นโยบายเชิงฐานราก: เพิ่มศักยภาพ SMEs และนโยบายสร้างเสถียรภาพ: เสริมรายได้ฐานราก 

ความคืบหน้าภายหลังจากเดินทางกลับจากสหรัฐฯ เพื่อหารือประเด็นการค้าและการลงทุนระหว่างกัน มีการยกเว้นการจัดเก็บภาษีนำเข้าสินค้าเกษตรและอาหารที่สำคัญหลายรายการ ครอบคลุม สินค้าที่สหรัฐฯ ผลิตเองไม่ได้หรือไม่เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ ถือเป็นโอกาสสำคัญของผู้ประกอบการไทยในการขยายตลาดส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารไปยังสหรัฐฯ
 

นางศุภจี กล่าวว่า การลงทุนจากต่างประเทศไหลเข้าสู่ประเทศไทยเพิ่มขึ้นจากนโยบาย reshoring และ friend-shoring เป็นการช่วยทำให้เราปรับตัวทั้งผู้ประกอบการไทยและผู้ประกอบการต่างประเทศที่อยู่ในไทยต้องปรับตัวในการเพิ่ม Local Content ให้มากขึ้น เป็นการสร้างงานและรายได้ ให้หมุนเวียนอยู่ในประเทศมากขึ้น มิฉะนั้นไทยจะเสี่ยงกลายเป็นเพียงจุดส่งต่อ (trans-shipment) การใช้โอกาสนี้ช่วยสร้างระบบเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานกับแรงงานไทย สร้าง SMEs ใหม่ และใช้วัตถุดิบในประเทศมากขึ้น เพื่อให้เศรษฐกิจเข้มแข็งจากฐานราก

“มุ่งผลิตตามความต้องการของตลาด ‘Demand Driven’ มากกว่า ‘Supply Driven’ ดูความต้องการของตลาด ต้องวิเคราะห์ความต้องการตลาดถึงระดับ HS Code ว่าสินค้าใดมีศักยภาพและคู่ค้าต้องการอะไร โดยมองประโยชน์ของคู่ค้า แล้วหาผลประโยชน์ร่วมกัน”

และปรับการผลิตสู่ High Value Production ไม่ใช่นำเข้าชิ้นส่วนมาแค่ประกอบ แต่ต้องเพิ่มสัดส่วน Local Content พัฒนาความสามารถผลิตเทคโนโลยีขั้นสูง และสร้างจุดยืนในห่วงโซ่อุปทานโลกให้มีความมั่นคงและ Resilient

“ในช่วง 4 เดือนของการทำงาน ได้กำหนด Weekly KPI ให้ทีมงานทุกคน หากภารกิจติดขัด จะวิเคราะห์และแก้ไขทันที เพื่อให้มาตรการกระตุ้นสั้น เกิดผลยาว และกระจายประโยชน์ไปทุกภาคส่วน สร้างระบบเศรษฐกิจที่ยั่งยืน”