สมาคมเหล็กทรงยาว จี้ สมอ. แบนเตาหลอม IF ร่าง มอก. ใหม่เสี่ยงตึกถล่ม

15 มิถุนายน 2569 สมาคมการค้าเหล็กทรงยาวมาตรฐาน รวมพลังภาคีวิศวกรออกแถลงการณ์เร่งด่วนที่กรุงเทพฯ เพื่อหนุนนโยบายกระทรวงอุตสาหกรรมในการสั่งแบน เตาหลอมIF ล้าสมัย หลังพบสถิติเหล็กหักเปราะสูงถึง 67% โดยเรียกร้องให้ สมอ. ปฏิรูป มอก.เหล็กเส้น ฉบับใหม่ทันที ด้วยการบังคับใช้เทคโนโลยีเตาปรุงน้ำเหล็กขั้นสูง หวังอุดช่องโหว่ทางกฎหมายและปกป้องชีวิตประชาชนจากความเสี่ยง ตึกถล่ม และภัยพิบัติเชิงโครงสร้างทั่วประเทศ


สมาคมการค้าเหล็กทรงยาวมาตรฐาน (Standard Long Steel Product Trade Association) ออกแถลงการณ์ร่วมสนับสนุนนโยบายเชิงรุก ของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในการพิจารณายกเลิกการใช้เตาหลอมระบบ Induction Furnace (IF) เพื่อยกระดับความปลอดภัยสาธารณะอย่างยั่งยืน พร้อมแสดงความกังวลอย่างรุนแรงต่อร่างมาตรฐาน มอก. ฉบับใหม่ที่อาจเอื้อประโยชน์ให้เทคโนโลยีล้าสมัย

 

หนุนนโยบายแก้ “10 ปีที่สูญหาย”
 

ทางสมาคมฯ ขอให้กำลังใจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ที่เล็งเห็นถึงภัยเงียบและความปลอดภัยเชิงโครงสร้างของประเทศ โดยระบุว่า นโยบายนี้เป็นก้าวสำคัญในการอุดช่องโหว่ความเสี่ยงในอุตสาหกรรมเหล็กเส้นไทย ซึ่งความจริงแล้วปัญหากระบวนการหลอมระบบ IF ที่ขาดมาตรฐานการปรุงน้ำเหล็กบริสุทธิ์ ได้สร้างความเสี่ยงสะสมในโครงสร้างสิ่งก่อสร้างของไทยมานานนับ 10 ปี จึงขอเรียกร้องให้หน่วยงานภาครัฐ โดยเฉพาะ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ต้องเข้าขับเคลื่อนแก้ไขทันที เพื่อปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน

 

คัดค้านร่าง มอก. ใหม่ เอื้อประโยชน์เตา IF
 

สมาคมฯ และภาคีเครือข่ายวิศวกร แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อความพยายามผลักดัน และเร่งรัดให้มีการอนุมัติผ่าน ร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ร่าง มอก. เหล็กเส้นก่อสร้าง ฉบับใหม่) ที่ยังคงเปิดช่องและเอื้อให้ใช้เทคโนโลยีจากเตา IF ต่อไป

 

หากภาครัฐปล่อยให้ร่าง มอก. ฉบับดังกล่าวประกาศใช้ จะถือเป็นการแช่แข็งอุตสาหกรรมเหล็กไทยให้ล้าหลัง ทำลายเจตนารมณ์นโยบายความปลอดภัยของรัฐมนตรีฯ และเป็นการส่งต่อความเสี่ยงภัยพิบัติทางโครงสร้างอาคารไปให้ประชาชนไทยแบกรับอย่างไม่มีที่สิ้นสุด

 

ชี้ข้อเท็จจริงทางโลหะวิทยา: "เตา IF ทำน้ำเหล็กบริสุทธิ์ไม่ได้"

 

สมาคมฯ ได้ชี้แจงข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์เพื่อไม่ให้สังคมสับสนใน 2 ประเด็นหลัก:

ประเด็นข้ออ้างว่า มอก. ปัจจุบันไม่บังคับต้องมีเตาปรุงน้ำเหล็ก (LF): ข้อเท็จจริงคือเป็นการหาช่องว่างทางภาษา เพราะใน มอก. 20-2559 และ มอก. 24-2559 มีบทบัญญัติชัดเจนว่า ต้องมีกระบวนการทำน้ำเหล็กบริสุทธิ์ (Refining Process) อย่างเหมาะสม เช่น การมีเตาปรุง หรือการลด P (ฟอสฟอรัส) และ S (ซัลเฟอร์) ซึ่งในโลกโลหะวิทยาจริงจะไม่มีกระบวนการใดสกัดสารมลทินได้หากไม่มีขั้นตอนการปรุงน้ำเหล็กขั้นที่สอง

 

การปฏิเสธความจำเป็นนี้จึงขัดต่อเกณฑ์ มอก. ปัจจุบันโดยสิ้นเชิง

 

ประเด็นเตา IF ผลิตสเตนเลสได้: เตา IF ใช้หลอมเหล็กเกรดสูงได้เฉพาะเมื่อใช้ "วัตถุดิบบริสุทธิ์คัดเกรดพิเศษ" (Virgin Materials) เท่านั้น แต่บริบทของเหล็กเส้นไทยคือการรีไซเคิล "เศษเหล็กชุมชนปนเปื้อนสูง" เช่น ตัวถังรถยนต์ สังกะสี และตะปู ซึ่งเตา IF ขาดขีดความสามารถในการแยกตะกรันออกจากน้ำเหล็ก ทำให้สารมลทินฝังแน่นในเนื้อเหล็กและเป็นเหตุให้เหล็กด้อยคุณภาพ


ความแตกต่างระหว่างระบบ EAF + LF และ IF ในมิติการควบคุมกระบวนการผลิต (Process Control) มีความแตกต่างที่สำคัญคือ: กระบวนการขั้นสูง (EAF + LF): มีระบบเป่าออกซิเจนดึงสารสกปรกออกด้วยเคมี มีระบบเทน้ำเหล็กใต้เตา (EBT) กักตะกรัน และมีระบบกวนก๊าซอาร์กอนในเตาปรุง (LF) เพื่อกำจัดสารมลทินและกระจายอุณหภูมิให้สม่ำเสมอ 


กระบวนการเตา IF: ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหลอมอย่างเดียว ไม่สามารถเป่าออกซิเจนได้ เวลาเทต้องคว่ำเอียงปากเตาทำให้ตะกรันสกปรกไหลปนลงน้ำเหล็ก และไม่มีระบบเตาปรุง ทำให้คุณภาพและความร้อนแปรปรวน 100% ตามสภาพเศษเหล็ก 

 

 

ภัยเงียบและมาตรฐานสากล

 

สมาคมฯ เตือนว่าการที่สิ่งปลูกสร้างในอดีตยังไม่แสดงอาการบกพร่อง ไม่ใช่สิ่งการันตีความปลอดภัย เพราะสารมลทินในเหล็กระบบ IF จะนำไปสู่ "สภาวะล้า (Fatigue)" และ "การหักเปราะอย่างกะทันหัน (Brittle Failure)" เมื่อเผชือนแรงสั่นสะเทือนในระยะยาว


สอดคล้องกับงานวิจัยจากมาเลเซีย (SEAISI 2025) ที่พบว่า เหล็กจากกระบวนการ IF มีอัตราชิ้นงานแตกหักระหว่างทดสอบสูงถึงร้อยละ 67


ขณะที่ประเทศญี่ปุ่นไม่ปรากฏการใช้เทคโนโลยี IF ในการผลิตเหล็กเส้นโครงสร้าง และประเทศจีนได้ประกาศยกเลิกและห้ามใช้อย่างเป็นทางการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561


ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 2 มาตรการ เพื่อตัดวงจรข้อมูลที่คลาดเคลื่อน สมาคมฯ ขอเสนอมาตรการต่อหน่วยงานผู้ออกกฎหมาย ดังนี้:


จำกัดพื้นที่ใช้งาน: ห้ามใช้เหล็กเส้นจากเตา IF ที่ไม่มีระบบปรุงน้ำเหล็ก (LF) ในอาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ และโครงสร้างพื้นฐานรัฐ โดยให้ผลิตได้เพียงเหล็กเส้นกลม SR24 ขนาดไม่เกิน 15 มิลลิเมตร สำหรับงานขนาดเล็กที่ไม่ซับซ้อนเท่านั้น


บังคับใช้เทคโนโลยีเตาปรุงเหล็ก (Ladle Furnace): กำหนดให้ทุกโรงงานต้องติดตั้งเตาปรุงน้ำเหล็ก (LF) เป็นเครื่องจักรภาคบังคับในการขออนุญาตหรือต่ออายุใบอนุญาตโรงงาน เพื่อความโปร่งใสและคุณภาพที่สม่ำเสมอ


ทั้งนี้ สมาคมการค้าเหล็กทรงยาวมาตรฐาน ยืนหยัดคัดค้านร่าง มอก. ที่เปิดช่องให้เตา IF อย่างถึงที่สุด และพร้อมเคียงข้างรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อปฏิรูปอุตสาหกรรมเหล็กไทยสู่มาตรฐานความปลอดภัยระดับสากล