กลุ่มโรงกลั่น แจง “ค่าการกลั่น” ย้ำไม่ใช่กำไรสุทธิของผู้ประกอบการ

13 มีนาคม 2569 กลุ่มอุตสาหกรรมโรงกลั่น น้ำมันปิโตรเลียม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กลุ่ม ฯ โรงกลั่น ฯ) ชี้แจง ประเด็น "ค่าการกลั่นสูง" เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง เกี่ยวกับกลไกราคา และต้นทุนท่ีแท้จริงของอุตสาหกรรม โรงกลั่น
 

1. ค่าการกลั่น (Market GRM) ไม่เท่ากับกำไรสุทธิ
 

ค่าการกลั่นท่ีปรากฏในข่าว (ท่ีเพิ่มขึ้น จาก 2 บาทต่อลิตร เป็นประมาณ 6 บาทต่อลิตร) เป็นเพียง ดัชนีส่วนต่างราคาน้ำมันในตลาดโลก ซึ่งยังไม่ได้หักต้นทุนสำคัญท่ีโรงกลั่นต้องแบกรับ ประกอบด้วย ค่าพรีเมียมน้ำมันดิบ (CrudePremium) , ค่าขนส่งทางเรือ (Freight) และค่าประกันภัย ซึ่งปัจจุบันต้นทุนเหล่านี้ ปรับตัวสูงขึ้นประมาณ 3 - 6 บาทต่อลิตร นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการกำไร/(ขาดทุน)จากสต็อก น้ำมัน และ กำไร/(ขาดทุน) การบริหารความเสี่ยงด้านราคา ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยท่ีค่าการกลั่น ไม่ได้สะท้อนผลประกอบการที่แท้จริง  
 

2. การดำเนินธุรกิจภายใต้กลไกตลาดเสรี (Market Price)

ระบบการค้าขายน้ำมันของประเทศไทยอิงราคาตลาดโลก โรงกลั่นไม่สามารถกำหนดราคาน้ำมันดิบ หรือราคาขายน้ำมันสำเร็จรูปเองได้ โดยต้องอิงราคาตลาดทั้งสองด้าน จึงมีความผันผวนตามสถานการณ์ ตลาดพลังงานโลก
 

ในทางปฏิบัติ โรงกลั่น จำเป็นต้องจัดซื้อ น้ำมันดิบล่วงหน้า ประมาณ 1–2 เดือน เพื่อให้การผลิตต่อเนื่อง จึงต้องรับความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันในตลาดโลก เนื่องจากในวันที่ซื้อน้ำมันดิบยังไม่สามารถทราบได้ว่า ราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่จะขายในอนาคตจะเป็นเท่าใด 
 

3. การยืนหยัดเดินเครื่องผลิตเพื่อความมั่นคงแม้ในช่วงวัฏจักรค่าการกลั่นต่ำ
 

ค่าการกลั่นมีความผันผวนตามวัฏจักรตลาดในบางช่วงเวลาที่การกลั่นอาจปรับตัวลดลงอยู่ในระดับท่ี ต่ำมาก หรือ บางช่วงอาจต่ำจนไม่ครอบคลุมต้นทุนการดำเนินงาน อย่างไรก็ตาม โรงกลั่นยังคงต้อง แบกรับภาระและเดินเครื่องผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่า ประเทศไทยจะมีน้ำมันเพียงพอต่อการใช้งาน และไม่ให้เกิดภาวะขาดแคลนพลังงานภายในประเทศ ซึ่งถือเป็นพันธกิจหลัก ในการรักษาเสถียรภาพของประเทศ
 

4. บทบาทของกองทุนน้ามันเชื้อเพลิง
 

กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมีบทบาทสำคัญ ในการรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันในประเทศ โดยใช้กลไกชดเชย ราคาผ่านผู้ค้า น้ำมัน เพื่อนำไปดูแลราคาขายปลีกให้กับผู้บริโภค จึงไม่ใช่การอุดหนุนผู้ประกอบการโรงกลั่น ตามท่ีบางส่วนเข้าใจคลาดเคลื่อน