Nation Story
02 พ.ค. 2569
เมื่อกฎหมายว่าด้วยอำนาจสงครามที่บังคับใช้มา 50 ปีถูกท้าทายด้วยคำว่า "หยุดยิง" — ทรัมป์กำลังขีดเส้นใหม่ของประวัติศาสตร์การเมืองอเมริกัน หรือนี่คือการเลี่ยงกฎหมายอย่างโจ่งแจ้งที่สุดในรอบหลายสิบปี? . ครบ 60 วัน แต่ไม่มีคำขอ — ทรัมป์เดินเกมอย่างไร?
วันที่ 1 พฤษภาคม 2026 คือวันที่ทุกคนในวอชิงตันจับตา เพราะนี่คือเส้นตาย 60 วันตาม กฎหมายว่าด้วยอำนาจการทำสงคราม (War Powers Resolution) ปี 1973 ที่กำหนดให้ประธานาธิบดีต้องขอความเห็นชอบจากรัฐสภา หรือยุติปฏิบัติการทางทหารกับอิหร่าน
แต่แทนที่จะเดินเข้าหาสภาคองเกรส ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ กลับส่งจดหมายถึงผู้นำรัฐสภาโดยระบุว่า "การสู้รบที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 ได้ยุติลงแล้ว" โดยอ้างว่าการหยุดยิงที่มีผลตั้งแต่วันที่ 7 เมษายน — นานกว่า 3 สัปดาห์ — ถือเป็นการสิ้นสุดความขัดแย้งโดยพฤตินัย จึงไม่มีความจำเป็นต้องปฏิบัติตามกรอบเวลาตามกฎหมาย
แล้วข้อโต้แย้งนี้ยืนได้แค่ไหนในทางกฎหมาย?
War Powers Resolution ปี 1973 ถูกบัญญัติขึ้นในยุคสงครามเวียดนาม เพื่อจำกัดอำนาจของประธานาธิบดีในการทำสงครามโดยไม่ผ่านสภา โดยมีหลักการชัดเจนว่า หากประธานาธิบดีใช้กำลังทหารเข้าร่วมการสู้รบ ต้องแจ้งสภาภายใน 48 ชั่วโมง และมีเวลาเพียง 60 วันในการดำเนินปฏิบัติการ ก่อนที่จะต้องขอการรับรองจากฝ่ายนิติบัญญัติ หรือยุติการสู้รบ
ทรัมป์แจ้งรัฐสภาอย่างเป็นทางการ 48 ชั่วโมงหลังโจมตีอิหร่านเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ เริ่มนับนาฬิกา — และวันที่ 1 พฤษภาคมคือจุดสิ้นสุด
อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ไม่ใช่คนแรกที่ตั้งคำถามต่อกฎหมายนี้ ทั้งประธานาธิบดีพรรคเดโมแครตและรีพับลิกันหลายคนในอดีตต่างเคยโต้แย้งว่ากฎหมายดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ เพราะไปจำกัดอำนาจของประธานาธิบดีในฐานะผู้บัญชาการทหารสูงสุด และจนถึงปัจจุบัน ศาลยังไม่เคยมีคำตัดสินชัดเจนในประเด็นนี้
ข้อโต้แย้งของทรัมป์ถูกท้าทายทันทีจากฝ่ายวิชาการ
ศาสตราจารย์เฮเทอร์ แบรนดอน สมิธ แห่งคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ ชี้ชัดว่า แม้การหยุดยิงจะมีผลบังคับใช้ตามกฎหมาย แต่มันก็ไม่ได้ทำให้กรอบเวลา 60 วันสิ้นสุดลง โดยระบุว่า "การหยุดยิงไม่ใช่การยุติความขัดแย้งอย่างถาวร — การยุติความขัดแย้งอย่างถาวรต่างหากที่จะทำให้กรอบเวลา 60 วันนั้นสิ้นสุดลงจริงๆ"
เธอยังเสริมว่า หากฝ่ายบริหารของทรัมป์ยังคงเดินหน้าความขัดแย้งต่อ มีเพียงศาลหรือรัฐสภาเท่านั้นที่จะเป็นกลไกในการยุติสงครามได้
ฝั่งสมาชิกสภาฯ พรรคเดโมแครตก็ออกมาโต้แย้งในทิศทางเดียวกัน วุฒิสมาชิก ทิม เคน กล่าวตรงๆ ว่า "ผมไม่เชื่อว่าบทกฎหมายจะรองรับเหตุผลนั้น" ขณะที่วุฒิสมาชิก จีน ชาฮีน ประกาศว่าเส้นตาย 60 วันคือ "เกณฑ์ทางกฎหมายที่ชัดเจน" ที่ทรัมป์ต้องปฏิบัติตาม พร้อมระบุว่าการที่กองทัพเรือสหรัฐฯ ยังคงปิดล้อมการส่งออกน้ำมันอิหร่านอยู่ คือหลักฐานว่าการเผชิญหน้ายังไม่สิ้นสุด
ในทางปฏิบัติ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ มีช่องทางที่เคยใช้กันมาตลอดนับตั้งแต่ผ่านกฎหมายฉบับนี้ นั่นคือ หากการสู้รบปะทุขึ้นใหม่ ประธานาธิบดีสามารถแจ้งรัฐสภาและเริ่มนับนาฬิกา 60 วันใหม่ได้ทันที — ซึ่งประธานาธิบดีหลายคนจากทั้งสองพรรคใช้วิธีนี้มาแล้วในความขัดแย้งต่างๆ
ยิ่งไปกว่านั้น ทรัมป์ยังเปิดเผยว่าเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา เขาได้รับฟังสรุปจากกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ เกี่ยวกับแผนโจมตีอิหร่านรอบใหม่ เพื่อบังคับให้อิหร่านยอมเจรจา ซึ่งหมายความว่าหากมีการโจมตีเกิดขึ้น นาฬิกา 60 วันก็จะเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
ขณะเดียวกัน เขาระบุว่าจะไม่ยุติการเผชิญหน้ากับอิหร่านก่อนเวลา เพราะไม่ต้องการให้ "ปัญหาเกิดขึ้นอีกในอีก 3 ปีข้างหน้า"
นอกเหนือจากมิติทางกฎหมาย ยังมีมิติทางการเมืองภายในประเทศที่ไม่อาจมองข้าม
สงครามกับอิหร่านได้คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันราย สร้างความเสียหายมูลค่านับพันล้านดอลลาร์ ทำให้น้ำมันดิบเบรนท์พุ่งสูงเกิน 109 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และการปิดช่องแคบฮอร์มุซส่งผลกระทบต่อการขนส่งพลังงานโลกถึง 20% ท่ามกลางความกังวลว่าโลกกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะถดถอยครั้งใหม่
โพลล่าสุดชี้ชัดว่าสงครามนี้ไม่เป็นที่นิยมในหมู่ชาวอเมริกัน — ในขณะที่การเลือกตั้งกลางเทอมกำลังจะมาถึงในเดือนพฤศจิกายน ซึ่งจะตัดสินว่าใครจะควบคุมรัฐสภาในปีหน้า
พรรครีพับลิกันซึ่งถือเสียงข้างมากในทั้งสองสภา ส่วนใหญ่ยืนหยัดสนับสนุนทรัมป์ และลงมติขัดขวางทุกความพยายามของพรรคเดโมแครตที่จะบังคับให้ยุติสงคราม อย่างไรก็ตาม มีสัญญาณว่า สมาชิกรีพับลิกันบางส่วนอาจทบทวนท่าทีหลังพ้นเส้นตาย 60 วัน
🔵 [อิหร่านยื่นข้อเสนอ — แต่ทรัมป์ยังไม่พอใจ]
ในวันเดียวกัน อิหร่านได้ส่งข้อเสนอการเจรจาฉบับใหม่ผ่านทางปากีสถานในฐานะคนกลาง โดยสื่อหลายสำนักรายงานว่าอิหร่านต้องการแยกการหยุดยิงทางทหารออกจากประเด็นนิวเคลียร์ในระยะยาว และขอให้สหรัฐฯ ยกเลิกการปิดล้อมท่าเรือพร้อมผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร
ทรัมป์ปฏิเสธทันที โดยกล่าวสั้นๆ กับผู้สื่อข่าวว่า "พวกเขากำลังเรียกร้องในสิ่งที่ผมไม่สามารถตกลงได้" พร้อมระบุว่าผู้นำอิหร่าน "แตกแยกมาก" และแบ่งออกเป็นหลายกลุ่ม หลังจากที่เจ้าหน้าที่ทหารระดับสูงหลายคนถูกสังหารในสงครามครั้งนี้
ขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารัคชี แสดงท่าทีพร้อมเจรจา แต่แขวนเงื่อนไขว่าสหรัฐฯ ต้องเปลี่ยน "แนวทางที่เกินกว่าเหตุ" เสียก่อน — ในขณะที่กองทัพอิหร่านก็ประกาศว่า "ยังคงพร้อมปกป้องประเทศจากภัยคุกคามใดๆ"
สงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านดูเหมือนจะไม่ใกล้ข้อยุติในเร็ววัน ไม่ว่าจะในสนามรบหรือในสนามกฎหมาย คำถามที่น่าสนใจกว่านั้นคือ เมื่อไหร่ที่ประเทศมหาอำนาจจะเลือกสนทนามากกว่าต่อสู้ — และอะไรคือราคาที่โลกต้องจ่ายหากยังไม่มีคำตอบ?
ข่าวล่าสุด