นักวิชาการดัง ชี้ 10 ประเด็นความมั่นคงเฉพาะหน้า ท้าทายรัฐบาลแพทองธาร 1

1 กันยายน 2567 ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข นักวิชาการด้านความมั่นคง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรัฐบาลของ น.ส.แพทองธาร ชินวัตร ว่า นอกเหนือจากความจำเป็นทางการเมือง “ภายในประเทศ” ที่เป็นเงื่อนไขรอรัฐบาลชุดใหม่ “แพทองธาร 1” อยู่แล้ว ยังมีประเด็นทางความมั่นคง ซึ่งเป็น “ปัญหาเฉพาะหน้า” หรือ immediate problem กำลังส่งสัญญาณ “ไม่รอรัฐบาลใหม่” อย่างเห็นได้ชัด 

โดย ดร.สุรชาติ ประเมินว่า เงื่อนไขของฝ่ายอนุรักษ์นิยมไทยที่ถูกตีกรอบด้วย “ความมีจริยธรรม” ของนักการเมืองที่จะเข้าร่วมรัฐบาล ทำให้หลายฝ่ายกังวลว่า การมาของรัฐบาลใหม่อาจจะไม่รวดเร็วอย่างที่คาดหวัง แต่ปัญหาความมั่นคงระดับโลก ซึ่งเป็นปัญหาเฉพาะหน้าที่ไทยเผชิญอยู่ด้วยนั้น กลับเดินหน้าไปอย่างไม่หยุดยั้ง

 

ทั้งนี้ ดร.สุรชาติ สำรวจประเด็นความมั่นคงที่มีลักษณะเป็นปัญหาเฉพาะหน้า และเป็นความท้าทายที่สำคัญต่อรัฐบาลใหม่ พบว่ามีอย่างน้อย 10 ประการ ได้แก่

1. วิกฤตการเปลี่ยนแปลงของอากาศ หรือ climate change ซึ่งกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวอย่างมาก เช่น การเกิดอุทกภัยในภาคเหนือของประเทศไทยเอง จนทำให้เกิดความกังวลว่าจะเกิด “ปัญหาน้ำท่วมใหญ่” เหมือนมหาอุทกภัย ปี 2554 หรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อมีนายกฯ จากตระกูลชินวัตร

2. วิกฤตโรคระบาด ซึ่งสังคมไทยได้ก้าวสู่ “ยุคหลังโควิด” มาแล้วก็จริง แต่การระบาดของฝีดาษวานร กำลังเกิดขึ้นในภูมิภาคอื่น วันนี้ได้เริ่มมีผู้ป่วยในไทย ทำให้เกิดความกังวลอย่างมากในสังคม 

3. วิกฤตเศรษฐกิจ เพราะเศรษฐกิจไทยมีอาการ “ซึมยาว” และไม่มีสัญญาณบวกใดๆ การสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจจึงเป็นโจทย์สำคัญของรัฐบาล และความสำเร็จคือโอกาสของชัยชนะทางการเมืองในอนาคต

4. วิกฤตหนี้ครัวเรือน เป็นปัญหาสำคัญในสังคมไทยมาตลอด จนถูกนำไปผูกโยงกับ “เงินดิจิทัลวอลเล็ต”  ว่าจะประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ กระตุ้นกำลังซื้อได้มากน้อยเพียงใด

5. วิกฤตไฟใต้ ซึ่งมีสภาพเป็น “ปัญหาเรื้อรัง” เข้าสู่ปีที่ 21 พร้อมกับกลุ่มผู้ก่อการร้าย BRN ก่อเหตุเพื่อกดดันรัฐมากขึ้น และยังขยายฐานแนวร่วมกับองค์กรในโครงสร้างการเมืองไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังจะเห็นถึงการเคลื่อนไหวด้วยการรุกทางการเมืองในรูปแบบต่างๆ จนรัฐไทยมีสภาวะของการ “ถอยทางการเมือง” หรือถูกกดดันให้ตกอยู่ในสภาพที่เป็น “เบี้ยล่าง” ซึ่งรัฐบาลใหม่ควรต้องคำนึงถึงปัญหาความมั่นคงภาคใต้มากขึ้น

6. วิกฤตสังคม ทั้งในเรื่องของยาเสพติด การพนันออนไลน์ และหลอกลวงออนไลน์ ซึ่งทำให้คนในสังคมประสบปัญหาอย่างมาก 

7. วิกฤตเมียนมา เป็นผลจากสงครามกลางเมืองที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น และมีผลกระทบกับความมั่นคงไทยอย่างมาก การกำหนดนโยบายต่อปัญหาความมั่นคงชุดนี้ เป็นประเด็นที่รัฐบาลใหม่ต้องนำมาพิจารณา 

8. วิกฤตสินค้าไทย ประเด็นนี้เป็นโจทย์สำคัญ อันเป็นผลโดยตรงจาก “การทุ่มตลาด” ของสินค้าจีน ที่มีต้นทุนต่ำ และมีจำนวนการผลิดสูง จนทำให้ระบบการผลิตในไทยถูกทำลาย แต่ตลาดถูกครอบงำโดยสินค้าจีน จนเป็นการทำลายความมั่นคงทางเศรษฐกิจไทยอย่างหนัก ซึ่งรัฐบาลใหม่จะต้องใส่ใจในเรื่องนี้ให้มาก เพื่อไม่ให้เกิด “การเสียเอกราช” ของตลาดสินค้าไทย

9. วิกฤตความเชื่อมั่น เป็นโจทย์การสร้างให้เกิดความเชื่อมั่นต่อสถานะทางการเมืองของรัฐบาล อันเป็นผลจากปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองในสังคมไทยมาอย่างยาวนาน เพราะความมีเสถียรภาพของรัฐบาล มีผลอย่างมากต่อการลงทุนทางเศรษฐกิจในอนาคตด้วย

10. วิกฤตภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งเกิดจากการแข่งขันของรัฐมหาอำนาจใหญ่ในเวทีสากล เป็นประเด็นความมั่นคงระหว่างประเทศที่สำคัญสำหรับทุกรัฐบาลในปัจจุบัน ดังนั้น รัฐบาลจะต้องกำหนดท่าทีและบทบาทของรัฐไทยในเวทีสากลให้มีความ “เหมาะสม-ลงตัว” กับปัญหาการแข่งขันในเวทีโลกและเวทีภูมิภาคให้ได้


ดร.สุรชาติ ทิ้งท้ายว่า ความท้าทายจากวิกฤติ 10 ประการนี้ รอการพิสูจน์ฝีมือของรัฐบาลใหม่ ภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร ว่าจะกำหนดทิศทางการแก้ปัญหา “ความมั่นคงเฉพาะหน้า” อย่างไร