เห็นด้วยไหม นายกฯ บอก "ยุทธศาสตร์ 20 ปี" นานเกิน ไม่ทันการเปลี่ยนแปลง สั่งปรับ

27 ธันวาคม 2566 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายเศรษฐา​ ทวี​สิน นายก​รัฐมนตรี​และ​รัฐมนตรี​ว่าการ​กระทรวง​การคลัง ​​เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ ครั้งที่ 2/2566 โดยได้สั่งการในที่ประชุมว่า​ การวางยุทธศาสตร์ ถือเป็นการวางกรอบโครงยุทธศาสตร์ ที่ให้รัฐบาลและคนทั้งประเทศ ได้รับรู้ทิศทางในการทำงานว่า ประเทศไทยในอนาคต ที่เราอยากจะให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน เพื่อให้เรารู้ว่า จะไปถึงภาพนั้นเราต้องทำอะไรกันบ้าง

ตนคิดว่า การมียุทธศาสตร์ มีกลยุทธ์ในการทำงานเป็นเรื่องที่ดี แต่ตนไม่เชื่อกับการวางแผนและรัดตัวเองไว้ยาวนานเกินไป ไม่มีใครวางแผนได้ยาวนานขนาดนี้ อย่าว่าแต่ 20 ปี ซึ่ง ​5 ปีก็ยังยาก​ โลกนี้เปลี่ยนไปแล้วและจะเปลี่ยนเร็วขึ้นเรื่อยๆจากเทคโนโลยีสมัยใหม่ ที่จะมากำหนดทิศทางโลก​ ก่อนการไปเปิดเวทีการค้าขาย 3 ปีที่ผ่านมาดึงคุณมาลงทุน ดูแต่เรื่องค่าแรงขั้นต่ำ ที่พวกท่านไม่ค่อยสนับสนุนเท่าไหร่ ไม่ใช่เรื่องที่น่าหัวเราะ​ แต่เป็นเรื่องที่น่าละอายใจ และมีอีกหลายเรื่อง​ ซึ่ง 3 ปีที่แล้วไม่มี ทั้งเรื่องพลังงานสะอาดเป็นเรื่องที่เวลาตนเดินทางไปเจรจาต่างประเทศที่ต้องหยิบยกมาพูดคุย ซึ่งโลกเปลี่ยนไปเยอะ​ กลายเป็นจุดเริ่มต้นของ War of Talent ที่ทุกรัฐบาลทุกประเทศทั่วโลกจะต้องดึงดูด ผู้ที่มีความสามารถมาทำงานทั้งภูมิรัฐศาสตร์

4 ปีที่ผ่านมาทั้งสหรัฐอเมริกาและจีน ก็ไม่ได้มีแข็งขันกันขนาดนี้ แต่ปัจจุบันกลับสูงขึ้นและในหลายประเทศรวมถึงประเทศเราก็ต้องคอยปรับยุทธศาสตร์ให้เหมาะสมกับ แต่ละช่วงเวลา​

เพราะฉะนั้นตนอยากเห็นยุทธศาสตร์นี้ต้องมีความคล่องตัวมากยิ่งขึ้น​ โดยขอให้มีการทบทวนและมีความยืดหยุ่นไปตามสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของโลก ตนขอฝากที่ประชุมช่วยการพิจารณารูปแบบการดำเนินงานที่เหมาะสมว่าจะทำอย่างไรให้ยุทธศาสตร์เกิดขึ้นและมีประโยชน์​ และสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันและไม่ปิดกั้นอนาคตของประเทศชาติ เพื่อให้การตัดสินกันเส้นทางการพัฒนาของลูกหลาน ในอีก 20 ปีข้างหน้า​ไม่ถูกผูกมัด​ โดยความคิดของคนรุ่นเรา พร้อมขอให้คนรุ่นใหม่ที่มีโอกาสเติบโต และเลือกทิศทางในการวางยุทธศาสตร์และก้าวไป​ พร้อมกับสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลงไป

ที่มาของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี

คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เป็นผู้ริเริ่มแนวคิด "ยุทธศาสตร์ชาติ" จนกระทั่งถูกนำไปบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญ 2560 หมวด 6 แนวนโยบายแห่งรัฐ มาตรา 65 ระบุว่า

"มาตรา 65 รัฐพึงจัดให้มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมายการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ตามหลักธรรมาภิบาลเพื่อใช้เป็นกรอบในการจัดทําแผนต่างๆ ให้สอดคล้องและบูรณาการกันเพื่อให้เกิดเป็น พลังผลักดันร่วมกันไปสู่เป้าหมายดังกล่าว การจัดทํา การกําหนดเป้าหมาย ระยะเวลาที่จะบรรลุเป้าหมาย และสาระที่พึงมีในยุทธศาสตร์ชาติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายดังกล่าวต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมและการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนทุกภาคส่วนอย่างทั่วถึงด้วย "ยุทธศาสตร์ชาติ" เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้"

จากมาตรา 65 ทำให้ต้องออกกฎหมายอีกฉบับหนึ่ง เรียกว่า "พระราชบัญญัติการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.2560" เพื่อเป็นกรอบการดำเนินการจัดทำ ตัวยุทธศาสตร์ชาติของจริง โดยระบุถึงกรอบโครงสร้างต่างๆเช่น การแต่งตั้งคณะกรรมการยุทธศาสตร์ และคณะกรรมการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน การติดตาม การตรวจสอบ และการประเมินผลการดำเนินงานของยุทธศาสตร์ชาติของหน่วยงานราชการต่าง ๆ

เหตุผลที่ต้องมี "ยุทธศาสตร์ชาติ" ในทัศน "พล.อ.ประยุทธ์"

โดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ต่อมาได้เป็นนายกรัฐมนตรี ได้ให้เหตุผลถึงการต้องมี "ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี" ว่า เราต้องกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกันว่าใน 20 ปีข้างหน้า เราต้องการให้บ้านเมืองของเราเป็นอย่างไร แล้วเดินไปตามนั้น มีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและเป็นเรื่องที่รัฐบาลทุกรัฐบาลต้องเดินไปตามนั้น มาจัดสรรทำแผนงาน แผนคน แผนเงิน ไปสู่จุดหมายที่วางไว้ทุกปี ทุกๆ 5 ปี โดยมียุทธศาสตร์พาประเทศพ้นกับดักรายได้ปานกลางให้เร็วที่สุด และใน 20 ปี เราต้องเป็นประเทศที่มีรายได้ที่เพียงพอ