ดร.สามารถ ชี้ รถไฟฟ้า 20 บาท ไม่ปังดังโว! สงสัยเข็นผู้โดยสารเพิ่ม 86% มาจากไหน

19 ตุลาคม 2566 ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์ รักษาการรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ โพสต์เฟซบุ๊ก ระบุหัวข้อถึงกรณีโครงการรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสายไม่ปังดังโว! เข็นผู้โดยสารเพิ่มแค่ 3% ไม่ใช่ 86% ว่า กระทรวงคมนาคม เปิดใช้รถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย ตั้งแต่วันที่ 16 ตุลาคม 2566 เป็นต้นมา ถึงวันนี้เป็นเวลา 3 วันเท่านั้น แม้ว่าจะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ที่ยังไม่สามารถประเมินผลได้

แต่ก็มีการประโคมข่าวว่า มีผู้โดยสารใช้บริการเพิ่มขึ้นจำนวนมาก สำนักข่าวบางแห่งบอกว่ามีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นถึง 86% ซึ่งไม่เป็นความจริงเลย ผมได้เปรียบเทียบปริมาณผู้โดยสารก่อนใช้ 20 บาทตลอดสาย 3 วัน กับหลังใช้ 20 บาทตลอดสาย 3 วัน พบว่ามีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นเพียงแค่ 3.4% เท่านั้น

1. ปริมาณผู้โดยสารก่อนใช้นโยบาย 20 บาทตลอดสาย 3 วัน (จันทร์-พุธ) ก่อนใช้ 20 บาทตลอดสาย 3 วัน ช่วงระหว่างวันที่ 9-11 ตุลาคม 2566 มีปริมาณผู้โดยสาร ดังนี้

- ผู้โดยสารรถไฟฟ้าสายสีแดงรวม 3 วัน 74,183 คน
- ผู้โดยสารรถไฟฟ้าสายสีม่วงรวม 3 วัน 213,069 คน
- ผู้โดยสาร รวม 2 สาย 3 วัน 287,252 คน

2. ปริมาณผู้โดยสารหลังใช้นโยบาย 20 บาทตลอดสาย 3 วัน (จันทร์-พุธ) หลังใช้ 20 บาทตลอดสาย 3 วัน ช่วงระหว่างวันที่ 16-18 ตุลาคม 2566 มีปริมาณผู้โดยสาร ดังนี้

- ผู้โดยสารรถไฟฟ้าสายสีแดงรวม 3 วัน 80,579 คน
- ผู้โดยสารรถไฟฟ้าสายสีม่วงรวม 3 วัน 216,568 คน
- ผู้โดยสาร รวม 2 สาย 3 วัน 297,147 คน

3. ปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้น

- เปรียบเทียบปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นหลังใช้ 20 บาทตลอดสาย เป็นเวลา 3 วัน พบว่ามีผู้โดยสารรวม 2 สาย เพิ่มขึ้น 9,895 คน คิดเป็น 3.4%

4. ผู้โดยสารเพิ่มขึ้น 86% คิดมาได้อย่างไร?

- มีสำนักข่าวบางแห่งบอกว่า รถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย ทำให้มีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นถึง 86% จึงเกิดเป็นคำถามว่าตัวเลขนี้คิดมาได้อย่างไร?

ผมพบว่าเป็นการเปรียบเทียบปริมาณผู้โดยสารในวันอาทิตย์ที่ 15 ตุลาคม 2566 ซึ่งเป็นวันที่มีผู้โดยสารน้อยมากเพราะเป็นวันหยุด กับปริมาณผู้โดยสารในวันจันทร์ที่ 16 ตุลาคม 2566 (วันแรกที่ใช้ 20 บาทตลอดสาย) ซึ่งเป็นวันที่มีผู้โดยสารมาก เพราะเป็นวันทำงาน การเปรียบเทียบได้ผล ดังนี้

- ผู้โดยสารรวม 2 สาย ในวันอาทิตย์ที่ 15 ตุลาคม 2566 จำนวน 50,564 คน
- ผู้โดยสารรวม 2 สาย ในวันจันทร์ที่ 16 ตุลาคม 2566 จำนวน 94,446 คน
- ดังนั้น มีผู้โดยสารเพิ่มขึ้น 43,882 คน คิดเป็น 86%

โดยการเปรียบเทียบปริมาณผู้โดยสารจะใช้ข้อมูลเพียงแค่วันเดียวไม่ได้ จะต้องใช้ข้อมูลอย่างน้อย 1 เดือน อีกทั้งข้อมูลวันเดียวที่นำมาเปรียบเทียบนั้น เป็นการใช้ข้อมูลในวันจันทร์ ซึ่งมีผู้โดยสารมากมาเปรียบเทียบกับข้อมูลในวันอาทิตย์ ซึ่งมีผู้โดยสารน้อย ทำให้ผลลัพธ์ที่ได้มาไม่ถูกต้อง

5. สรุป หลังจากใช้ 20 บาทตลอดสาย เป็นเวลา 3 วัน ปรากฏว่ามีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นแค่เพียง 3.4% เท่านั้น ซึ่งถือว่าน้อยมาก ผมขอย้ำอีกครั้งว่าช่วงเวลาสั้นๆ เพียง 3 วันเท่านั้น ยังไม่สามารถประเมินผลได้

แต่เหตุที่ผมต้องนำข้อเท็จจริงมาเสนอก็เพราะว่าต้องการให้มีการนำเสนอข่าวที่ถูกต้อง ไม่ทำให้ประชาชนเข้าใจผิดคิดว่าการใช้นโยบาย 20 บาทตลอดสาย ได้ผลดี มีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นมาก ซึ่งไม่ตรงกับความเป็นจริง

ขอเป็นกำลังใจให้ รมว.คมนาคมอีกครั้ง ขอให้ท่านทุ่มเทสรรพกำลังที่จะทำให้ผู้โดยสารรถไฟฟ้าสายสีแดงและสายสีม่วงเพิ่มขึ้นให้ได้ตามที่ได้ประกาศไว้ว่า เมื่อมีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นจะไม่เป็นภาระให้รัฐต้องแบกภาระการขาดทุนอีกต่อไป