"ในหลวง" พระราชทานคำขวัญวันแม่แห่งชาติ 2569 ทรงสืบสาน รักษา ต่อยอด พระราชปณิธาน "สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง"

วันที่ 27 กรกฎาคม 2569 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานคำขวัญวันแม่แห่งชาติ ประจำปี 2569 ผ่านสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ เนื่องในโอกาสวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคมที่จะถึงนี้ ความว่า

"พระคุณแม่มากพ้น พรรณนา
จดลึกเหนือเวลา เปรียบได้
แทนคุณแม่ยากหา ใดทด แทนคุณ
ประกอบดีประกาศไว้ โลกรู้ สรรเสริญ"

ปี 2569 นี้ถือเป็นปีแรกที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานคำขวัญวันแม่ด้วยพระองค์เอง หลังจากที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จสวรรคตเมื่อวันศุกร์ที่ 24 ตุลาคม 2568

คำขวัญบทนี้จึงไม่ใช่แค่ถ้อยคำธรรมดา แต่เป็นสัญลักษณ์ของการ "สืบสาน รักษา ต่อยอด" พระราชปณิธานของสมเด็จพระบรมราชชนนี ให้ยังคงอยู่ในใจคนไทยต่อไป

แล้วความผูกพันระหว่างพระองค์กับสมเด็จแม่นั้น ลึกซึ้งเพียงใด?

ความทรงจำวัยเยาว์ที่ไม่เคยจางหาย

ย้อนกลับไปในบทพระราชทานสัมภาษณ์ในนิตยสารดิฉัน ฉบับวันที่ 15 สิงหาคม 2530 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เคยทรงเล่าถึงช่วงเวลาที่พระองค์มีพระชนมพรรษาเพียง 8-9 พรรษา ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ และสมเด็จพระบรมราชชนนี ไปยังสวิตเซอร์แลนด์และสหรัฐอเมริกา

สิ่งที่น่าประทับใจคือ ไม่ว่าพระราชกิจในต่างแดนจะหนักหนาเพียงใด สมเด็จแม่ก็จะรีบมาไต่ถามความเป็นอยู่ของลูกๆ ทุกพระองค์เป็นสิ่งแรกเสมอ

พระองค์ยังทรงรับสั่งเล่าความทรงจำอบอุ่นที่ยังคงตราตรึงพระทัยว่า

"เมื่อนึกถึงตอนเด็กๆ จะมีความสุขมาก เมื่อทูลหม่อมพ่อและสมเด็จแม่พาพวกเราไปนั่งรถปิกนิกกันอย่างแฟมิลี่... เมื่อทูลหม่อมพ่อขับรถไป สมเด็จแม่ก็จะเล่าประสบการณ์ที่พระองค์ได้พบเห็นในต่างแดน... เมืองอังกฤษมีสนามหญ้าที่เขียวสวยงามเพียงไร ตลอดเวลาที่ลูกๆ ได้ฟังก็ตื่นเต้นกันมาก"

คำสอนที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง

นอกจากความทรงจำอันอบอุ่นแล้ว สิ่งหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงจดจำได้ดีเสมอ คือคำสอนของทูลกระหม่อมพ่อและสมเด็จแม่ ที่ตรัสไว้ว่า ความสุขที่แท้จริงของทั้งสองพระองค์ ไม่มีสิ่งใดยิ่งไปกว่าการได้เห็นพระราชโอรส-ธิดารักใคร่ ช่วยเหลือกัน และร่วมเป็นกำลังสำคัญในการรับใช้ชาติบ้านเมือง

คำสอนนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความรักและความผูกพันในครอบครัว คือรากฐานสำคัญของการทำสิ่งดีๆ เพื่อสังคมส่วนรวม

บทกลอนแห่งหัวใจ "ชายรักแม่ สุดหัวใจ"

ย้อนไปไกลกว่านั้น เมื่อปี 2515 ขณะทรงศึกษาวิชาทหาร ณ โรงเรียนนายร้อยดันทรูน ประเทศออสเตรเลีย ด้วยพระชนมายุเพียง 20 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์บทกลอนถวายพระพรชัยมงคลแด่สมเด็จแม่ เนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษา 12 สิงหาคม ชื่อว่า "ชายรักแม่ สุดหัวใจ"

วันเฉลิม สมเด็จแม่ ได้แต่คิด
ขอน้อมจิต รำลึกถึง คะนึงหา
พระคุณแม่ มากล้น เหลือคณนา
ลูกเกิดมา โชคดี มีแม่งาม

ไปเมืองไหน ถูกถาม ถึงนามแม่
ว่าสวยแท้ ราชินี แห่งสยาม
ควีนสิริกิติ์ จำขึ้นใจ ในพระนาม
ชมว่างาม เพริศพริ้ง ยอดหญิงไทย

แม่รักชาย ห่วงชาย ชายก็รู้
ชายจะสู้ สุดชีวา อย่าสงสัย
จะทำตัว ให้สม แม่วางใจ
จะรักไทย กู้ศักดิ์ศรี จักรีวงศ์

จะรักหญิง ที่เขา เข้าใจแม่
จะแน่วแน่ พุทธศาสน์ ถือพระสงฆ์
การสวดมนต์ ไหว้พระ จะดำรง
จะมั่นคง รักชาวไทย ไม่เสื่อมคลาย

ขอถวาย สมเด็จแม่ เพียงแค่นี้
จงโชคดี มีสุข ทุกข์จากหาย
อย่าคิดมาก ทำพระทัย ให้สบาย
เรื่องลูกชาย แม่อย่าเศร้า เขารักดี

ชายขอกราบ ลงที่ตัก พร้อมรักแท้
ชายรักแม่ สุดหัวใจ ชายไม่หนี
ชายจะเป็น กำลังใจ ป้องไพรี
มอบชีวี และเลือดเนื้อ เพื่อแม่เอย

ถ้อยคำเหล่านี้แม้ผ่านมากว่า 50 ปี แต่ความรักและความกตัญญูที่ทรงถ่ายทอดออกมา ยังคงสัมผัสได้ถึงหัวใจของพสกนิกรมิเคยลืม