เศร้า "พะยูนน้อย" พลัดหลงแม่บริเวณเกาะปอดะ จากไปแล้ว

28 สิงหาคม 2567 หลังโรงพยาบาลสัตว์น้ำราชมงคลตรัง จ.ตรัง รับพะยูนน้อย เพศผู้ อายุประมาณ 2 เดือน ความยาว 102 ซม. น้ำหนัก 13.8 กิโลกรัม ซึ่งพลัดหลงกับแม่บริเวณเกาะปอดะ ทะเลกระบี่ เมื่อวันที่ 10 ส.ค.ที่ผ่านมา ในสภาพร่างกายอ่อนแรง ผอม บริเวณตาซ้ายขุ่น ปอดมีความชื้นเล็กน้อย ลำไส้มีการบีบตัวและมีแก๊สจำนวนมาก 

จากนั้นทางกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้ระดมสัตว์แพทย์จากหลายหน่วยงาน และเจ้าหน้าที่อาสาร่วมกันรักษาอาการและอนุบาลตลอด 24 ชั่วโมง โดยมีการป้อนนม หญ้าทะเลบด รวมถึงสารอาหารและยาต่างๆมาตลอด จนอาการดีขึ้นตามลำดับ พบน้ำหนักน้องเพิ่มขึ้นรวมเป็น 16.95 กก.เพิ่มขึ้นกว่า 3 กก. ดำน้ำได้นาน ว่ายน้ำเล่นร่าเริงขึ้น แก๊สในร่างกายหายไป และมีความคุ้นเคยกับผู้ดูแลมากขึ้น

จนเมื่อวันที่ 27 สิงหาคมที่ผ่านมา ทีมเจ้าหน้าที่ได้ทำการติดตามอาการของพะยูนย้อยโดยการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัย พบว่ามีแก๊สสะสมภายในทางเดินอาหารเพิ่มขึ้นจากปกติ ร่วมกับการสังเกตพฤติกรรมการว่ายน้ำ การดำน้ำและการกินอาหาร พบว่าพะยูนน้อยมีอาการซึมลง การว่ายน้ำและเล่นกับเจ้าหน้าที่น้อยลง นอนลอยตัวตะแคงด้านซ้ายขึ้นเป็นส่วนใหญ่ เจ้าหน้าที่จึงได้ทำการปรับเปลี่ยนการให้อาหารโดยการเพิ่มจำนวนมื้อของหญ้าบดละเอียด ส่วนของแผลที่ตาพบการหายของแผลดีขึ้น ทั้งนี้ ยังต้องติดตามสังเกตอาการและพฤติกรรมของลูกพะยูนตลอด 24 ชั่วโมงอย่างใกล้ชิด 

กระทั่งเวลาประมาณ 06.18 น. ของวันที่ 28 สิงหาคม พะยูนน้อยมีอาการชักเกร็ง สีเยื่อเมือกซีด หายใจช้าลงผิดปกติ การเต้นของหัวใจเบาลง และการตอบสนองช้าลง จนหยุดนิ่งและเสียชีวิตในที่สุด รวมเวลา 18 วัน ท่ามกลางการระดมช่วยเหลือของคณะแพทย์และเจ้าหน้าที่อย่างสุดกำลัง แต่ก็ไม่สามารถยื้อชีวิตพะยูนน้อยเอาไว้ได้ 

ทั้งนี้ ได้มีการผ่าชันสูตรร่างเพื่อค้นหาสาเหตุการตาย พบเนื้อเยื่อปอดมีเลือกคั่งและพบลิ่มเลือดอุดตุนภายในหลอดลม แขนงหลอดลม บริเวณผนังช่องท้องพบลิ่มเลือดกระจายเป็นหย่อมๆ ส่วนของทางเดินอาหารพบปื้นเลือดออกบริเวณกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นเล็กน้อย สรุปสาเหตุการตายคาดป่วยจากธรรมชาติ เนื่องจากภาวะทางเดินหายใจล้มเหลว โดยทางศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามันตอนล่าง (ศวอล.) ได้ทำการเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อส่งไปตรวจวิเคราะห์ทางจุลพยาธิวิทยา ตรวจเชื้อแบคทีเรียและไวรัส เพื่อวิเคราะห์สาเหตุการตายอย่างละเอียดต่อไป และล่าสุด ทางกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้ออกแถลงการณ์แจ้งเรื่องพะยูนน้อยเสียชีวิต พร้อมผลการผ่าชันสูตรแล้ว 

ด้าน นายทรงกลด สว่างวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง กล่าวว่า ได้รับรายงานการตายของพะยูนน้อยจากทีมสัตวแพทย์ เบื้องต้นพบว่าพะยูนน้อยมีอาการหายใจผิดปกติ ส่วนสาเหตุการตายที่ชัดเจนนั้นคงต้องรอผลจากทีมแพทย์ แต่เบื้องต้นตนสันนิฐานว่าเป็นเรื่องเชิงสังคม เพราะถ้าเทียบกันคน พะยูนมีอายุน้อยมากและไม่ได้อยู่ในการดูแลของพ่อแม่ แพทย์บอกว่าต้องอนุบาลจนอายุ 2 ปีจึงจะปล่อยสู่ธรรมชาติได้

ซึ่งแม้จะมีเจ้าหน้าที่ช่วยดูแลอนุบาลให้นม แต่ก็มีจำนวนจำกัด และทางแพทย์บอกว่าพะยูนเป็นสัตว์สังคม การไม่ได้อยู่กับฝูงอาจส่งผลต่อสภาพจิตใจและการดำรงชีวิต ทำให้เกิดความเหงา ไม่คุ้นชินกับสิ่งแวดล้อม เพราะไม่เป็นไปตามวิถีธรรมชาติ แต่สำหรับมิติของการช่วยเหลือดูแล การอนุบาล เชิงวิชาการได้ทำอย่างเต็มที่แล้ว มีการระดมกันมาทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค 

ส่วนหลังจากนี้จะมีการแถลงข่าวอย่างเป็นทางการหรือไม่นั้น คงต้องรอผลการตรวจหาสาเหตุการตายที่ชัดเจนก่อน รวมทั้งข้อมูลจากส่วนกลางและส่วนภูมิภาคที่สอดคล้องต้องกัน และแม้เราจะเสียพะยูนน้อยไปแล้ว แต่เราต้องสามารถถอดบทเรียนได้ เพื่อองค์ความรู้ในการดูแลต่อไป เพราะในอนาคตย่อมมีโอกาสเกิดได้อีก