มติ กกต. ชี้คดีฮั้ว สว.แค่นับหนึ่ง ฟ้องศาลจริงอาจหมดวาระ

26 สิงหาคม 2569 สำนักงาน กกต. เตรียมลงมติ คดีฮั้ว สว. ปลายเดือนสิงหาคม 2569 หลังมีกระแสข่าว เพื่อหาข้อสรุปกรณีการเลือกสมาชิกวุฒิสภาที่ถูกร้องเรียน ทว่ามติครั้งนี้เป็นเพียงด่านแรกจาก 4 ด่านหิน ที่ต้องจัดทำคำวินิจฉัยกลางจากเอกสารกว่า 90,000 หน้า ก่อนส่งเรื่องให้ ศาลฎีกา ไต่สวนตามขั้นตอน ซึ่งคาดว่าจะต้องใช้เวลานานถึง 3-5 ปี จนอาจทำให้ สว. ชุดปัจจุบันเสี่ยงหมดวาระไปก่อน โดยไม่กระทบต่อเสียงโหวตเห็นชอบองค์กรอิสระในสภา


ล่าสุด สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. ออกมาชี้แจงว่า ข่าวการลงมติในวันศุกร์ที่ 28 ส.ค. 69 นั้น ไม่เป็นความจริง


กกต. อยู่ระหว่างพิจารณาสำนวน สว. และลงมติสำนวนดังกล่าวต่อไป ซึ่งไม่ได้ระบุว่าวันลงมติจริง ๆ นั้น จะเป็นวันไหน ซึ่งถ้ายึดตามการให้สัมภาษณ์ก่อนหน้านี้ คือ ภายในเดือนสิงหาคม ก็ต้องเป็นวันจันทร์ที่ 31 ส.ค. 69 หรือไม่ แต่ไม่ว่าจะเป็นวันไหนก็ตาม “ข้อมูลใหม่” ที่ "เนชั่นออนไลน์" ไปสืบมาได้ คือ หลังลงมติคดีฮั้ว สว. แล้ว มติของ กกต. ไม่ใช่ “บทจบของคดี” แต่เป็น “บทนับหนึ่ง” ของอีก “4 ด่านหิน” ต่างหาก

แต่ละด่านต้องใช้เวลาในการฝ่าฟัน ว่ากันว่ากว่าจะถึงขั้นตอนสุดท้าย สว. ชุดปัจจุบันอาจหมดวาระไปก่อนก็เป็นได้

- ด่าน 1 หลังลงมติแล้ว กกต. ต้องส่งมติให้ "สำนักกฎหมายและคดี" เพื่อเขียนโครงร่างคำวินิจฉัยอันเป็นที่สุด (กรณียกคำร้องฮั้ว สว. ทั้งหมด) และเขียนโครงร่างคำฟ้อง (กรณีส่งฟ้องต่อศาลฎีกา) เราตั้งข้อสังเกตว่า หากมีทั้งส่งศาล ทั้งยกคำร้อง ก็ต้องเขียนคำวินิจฉัย 2 ฉบับด้วยหรือไม่

- ด่าน 2 ทำ "คำวินิจฉัยกลาง" ขั้นตอนนี้อาจใช้เวลา 1-2 เดือน (สูงสุด 60 วัน) เพราะเอกสารมีมากกว่า 90,000 หน้า อ้างเหตุผลว่าต้องรัดกุม ป้องกันถูกฟ้องกลับจากผู้ถูกกล่าวหา (กรณีส่งฟ้องศาลบางส่วนหรือทั้งหมด) ซึ่งสำนักกฎหมายและคดีจะเป็นผู้ทำคำวินิจฉัยกลาง โดยประสานงานใกล้ชิดกับ กกต. ทั้ง 7 ท่าน

- ด่าน 3 ส่งเรื่องกลับให้ กกต. ชุดใหญ่ลงนาม และส่งศาลฎีกา (กรณีส่งฟ้อง) ขั้นตอนนี้ "ไม่มีกรอบเวลาในการลงนาม"

- ด่าน 4 ขั้นตอนในศาลฎีกา เมื่อ กกต. ดำเนินการเสร็จทุกขั้นตอนแล้ว ศาลก็ต้องนัดประชุมตรวจคำร้องก่อน “สั่งรับ” ถ้ามี สว. ถูกส่งฟ้อง ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่โดยอัตโนมัติ ใช้เวลาไต่สวนเร็วที่สุด 1 ปี แต่ถ้ามีผู้ถูกกล่าวหามาก อาจใช้เวลามากกว่านั้น

เพราะฉะนั้น เมื่อรวมช่วงเวลาของการทำคำวินิจฉัยกลาง 2 เดือน บวกกับขั้นตอนธุรการ อาจกินเวลาถึง 3 เดือนหลังลงมติ กว่าจะส่งศาลได้ ช่วงเวลาก็จะยาวถึงปลายปี และกว่าศาลจะสั่งรับฟ้อง หรือรับคำร้อง ก็ต้องเป็นช่วงไตรมาสแรกของปีหน้า 2570

กว่าจะเริ่มไต่สวน ก็เป็นช่วงครบ 3 ปีของ สว. ย่างเข้าสู่ปีที่ 4 ซึ่งถ้าคดีพิจารณายืดเยื้อ อาจจบในปีที่ 5 ครบวาระ สว. พอดีก็เป็นได้

สิ่งที่เราต้องประเมิน คือ หาก สว. ถูกหยุดปฏิบัติหน้าที่จำนวนหนึ่ง ไม่มากเกินไป ย่อมไม่ส่งผลต่อการทำงานในวุฒิสภา เพราะรัฐธรรมนูญไม่ให้นำจำนวน สว. ที่ถูกหยุดปฏิบัติหน้าที่มานับรวมเป็น สว. ที่มีอยู่ กล่าวคือ ไม่ว่าจะถูกสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่จำนวนเท่าใด สัดส่วนการโหวตก็ยังคงเดิม เพราะจำนวนกึ่งหนึ่งจะลดตามลงไป นั่นหมายความว่า การให้ความเห็นชอบผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ยังคงเดินหน้าต่อไปด้วย