เหตุใดไทยแพ้เกมการเมืองโลก? จี้ตั้งวอร์รูม & ทบทวนงบ "ล็อบบี้ยิสต์"

4 สิงหาคม 2569 กรณี "ทอม แอนดรูวส์" ชาวอเมริกัน ที่ได้รับมอบหมายจากคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ หรือ UNHRC ให้เข้าไปตรวจสอบสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศกัมพูชา ซึ่งบทบาทที่ "ทอม แอนดรูวส์" ได้รับมอบหมายคือ ผู้เสนอรายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิมนุษยชน

โดยเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2569  "ทอม แอนดรูวส์"  ได้ตั้งโต๊ะแถลงข่าวที่ "กรุงพนมเปญ" ประเทศกัมพูชา ว่าได้ทำรายงานเสร็จเรียบร้อยแล้ว และเตรียมส่งไปยัง UNHRC (ซึ่งปกติเขาไม่ทำกันแบบนี้) 

"ทอม แอนดรูวส์" ระบุว่า เขาสะเทือนใจมาก ที่ได้รู้ว่ามีชาวกัมพูชาผู้พลัดถิ่นจากผลกระทบปัญหาชายแดนไทย-กัมพูชาถึง 6.5 แสนราย โดยอ้างว่าไทยไปรุกล้ำพื้นที่ชายแดนกัมพูชา ขณะเดียวกัน มีชาวกัมพูชาที่ทำงานในไทยกว่า 9 แสนราย ได้รับผลกระทบจากสงครามชายแดนไทย-กัมพูชาด้วย

เกี่ยวกับเรื่องนี้ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ "สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว" ได้แถลงตอบโต้ ระบุว่า สิ่งที่ประเทศไทยรับไม่ได้คือ ทำไมเขาไม่พูดถึงความสูญเสียของประเทศไทยเลย ทั้งที่มีพลเรือนเสียชีวิต โรงพยาบาล โรงเรียนถูกโจมตี ซึ่งเป็นการเริ่มต้นจากฝ่ายกัมพูชาก่อนเกิดการปะทะกันครั้งแรก เพราะฉะนั้น ถ้าจะให้ความเป็นธรรมจริง ต้องเสนอความสูญเสียของฝ่ายไทยด้วย
 

"จริง ๆ แล้วผู้ที่เสนอรายงานต้องระมัดระวังให้มากในการแถลงอะไรสู่สาธารณะ เพราะว่าภารกิจของเขาคือ ต้องสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง การมาประกาศหรือแถลงอะไรต่อสาธารณะจึงต้องระวัง ตรงนี้เราก็ต้องเตือนคณะมนตรีฯ เหมือนกันว่าการปฏิบัติหน้าที่ต้องเป็นกลาง เที่ยงธรรม ไม่ลำเอียง"

 

สำหรับ "ทอม แอนดรูวส์" ชาวอเมริกัน 

• เป็นอดีต สส./สว.รัฐเมน สหรัฐฯ
• อดีตผู้รายงานพิเศษ UN ด้านสิทธิมนุษยชนในเมียนมา 2020-2026
• ผู้รายงานพิเศษ UN ด้านสิทธิมนุษยชนในกัมพูชา 2026

 

ทั้งนี้ จากข้อมูล "ทอม แอนดรูวส์" ถือว่ารู้จักอาเซียนเป็นอย่างดี เคยทำหน้าที่ในเมียนมา และเคยมาปักหลักที่ไทยนานพอสมควร แต่ทำไมเขาจึงทำรายงานเข้าข้างกัมพูชาขนาดนั้น ?

ดร.ปณิธาน วัฒนายากร ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์ในรายการ ‘เจาะลึกทั่วไทย Inside Thailand’ ว่า เรื่องนี้หลายฝ่ายก็สงสัย เนื่องจากเขาได้รับการแต่งตั้งจากสหประชาชาติให้เสนอรายงานพิเศษ ก่อนหน้านี้ก็จัดทำรายงานพิเศษกรณี "เมียนมา" และเพิ่งเสนอไปเมื่อช่วงกลางปีที่ผ่านมา ซึ่งต้องรวบรวมข้อมูลจากทุกฝ่าย และต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบของสหประชาชาติอย่างเคร่งครัด

กรณีที่ "ทอม แอนดรูวส์" ตั้งโต๊ะแถลงข่าวและมีการนำเอาเนื้อหาในรายงานมาพาดพิงใครนั้น ถือว่าผิดข้อระเบียบของสหประชาชาติ ซึ่งทางการไทยควรแย้งไป เพื่อให้มีการสอบสวนเรื่องนี้ โดยเฉพาะคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ซึ่ง "นายสีหศักดิ์" เคยเป็นประธานฯ ซึ่งเป็นประธานคนแรกของประเทศไทย และเป็นคนแรกของเอเชีย ในสมัยรัฐบาล "อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ"  จึงรู้กลไก รู้ที่มาของนาย "ทอม แอนดรูวส์" ว่าเป็นอย่างไร และหากทำผิดกฎระเบียบแบบนี้จะต้องดำเนินการอย่างไร เพื่อกดดันไม่ให้เขาทำแบบนี้อีก
 

สำหรับ "ทอม แอนดรูวส์" เขามีสำนักงานกฎหมาย มาเมืองไทยหลายครั้ง เขาทำอาชีพเกี่ยวกับอาชีพทางกฎหมาย รับทำรายงานให้องค์กรต่าง ๆ หลังลงจากตำแหน่ง สว.รัฐเมน และ สส.สภาคองเกรส ซึ่งถือว่าเป็นบุคคลที่รู้เรื่องดี ไม่ควรจะทำเรื่องแบบนี้

อย่างไรก็ตาม การรายงานของเขายังไม่ใช่ฉบับสุดท้าย ซึ่งจะมีการโต้เถียงกันอีกเยอะ แต่การใช้ตัวเลขผู้พลัดถิ่นที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาชายแดนไทยกัมพูชา 6.5 แสนคนเป็นตัวเลขภายในของเขาเอง ซึ่งทางการไทยเคยโต้แย้งไปแล้ว และตัวเลขจริงอยู่ที่ประมาณ 2 หมื่นคน บริเวณบ้านหนองจาน และบ้านหนองหญ้าแก้ว

ขณะที่ ข้อมูลด้านฝ่ายความมั่นคง เมื่อเร็วๆนี้ ผู้ว่าฯจังหวัดบันเตียเมียนเจย ก็อ้างข้อมูล ของ "ฮุน มาเนต" ที่ให้ดูแลผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการยึดดินแดนของไทย 6.5 แสนคน ซึ่งเป็นคำพูดที่เขาใช้มาตลอดหลายเดือน รวมถึงใช้ตัวเลขนี้พาดพิงไทยมาหลายเวทีแล้ว โดยฝ่ายความมั่นคงก็มีข้อมูลว่าตัวเลขมันคลาดเคลื่อน สุดท้ายตัวเลข 6.5 แสนนี้ก็ไปถึงมือของ "ทอม แอนดรูวส์" ทั้งหมดนี้เลยทำให้เราตกเป็นจำเลยในเวทีโลก

 

 

ทำไมไทยแพ้เกมโลกซ้ำซาก ต้องตามแก้ข้อหากัมพูชาตลอด

ดร.ปณิธาน กล่าวว่า ที่ผ่านมา ไทยทำตามกติกา เป็นนักการทูตที่ดี ทำตามระเบียบราชการ ผลก็ออกมาอย่างที่เห็น แต่ถ้าเราจะพลิกเกม ต้องตั้งคณะทำงานการเมืองระหว่างประเทศ และเราจะเห็นอยู่แล้วกติกาบางอย่าง บางประเทศเขาก็ไม่ใช้ทั้งหมด ต้องให้ฝ่ายการเมืองตัดสินใจจะดำเนินการเชิงรุกอย่างไร เช่น จะกดดัน "ทอม แอนดรูวส์" แบบไหน

ส่วนของนักการทูตก็จะไม่ทำ แต่ตอนนี้ โลกเปลี่ยนไปเยอะ เช่นที่ตะวันออกกลางก็เปลี่ยนไปหมด เรื่องการเมือง เช่น อิตาลี ทะเลาะกับสเปนเรื่องผู้อพยพของโมร็อกโก ก็ใช้วิถีทางการเมืองกดดัน

"ล็อบบี้ยิสต์" ไทย จ้างหรือยัง ? ดร.ปณิธาน เรื่องนี้สำคัญ ฝ่ายค้านควรตรวจสอบหน่วยงานทุกกระทรวง ทบวงกรมว่า ที่เราจ้างนั้น จ้างอย่างไร จ้างใคร แล้วทำไมไม่ทำงานแบบเชิงรุกไปด้วยกัน 

จริง ๆ หลายรัฐบาล หลายกระทรวงก็จ้างอยู่แล้ว และแพงด้วย ผลออกมาก็ไม่ดีเท่าไหร่ จริง ๆ ใช้แค่อาสาสมัครก็ได้ และเราเคยใช้มาแล้ว ไม่ต้องใช้เงินมาก หรือจะใช้วิธีผสมกันก็ได้ แต่ถ้าต่างคนต่างจ้าง ต่างกระทรวงต่างทำ ไม่มีวอร์รูมจริงของฝ่ายการเมืองที่เราเลือกเขาเข้าไปก็อาจทำให้เราเสียเปรียบ และเสียหาย

"เรามีล็อบบี้ยิสต์ ปกติหลายกระทรวงก็จ้างอยู่แล้ว แต่มุ่งให้สร้างเรื่องชื่อเสียงให้กับประเทศไทย เพราะกระทบหมดทั้งเรื่องการท่องเที่ยว การลงทุน การค้าขาย ล็อบบี้ยิสต์ที่เป็นเอกชนที่ทำงานให้ได้ ที่ผ่านมาก็ทำงานได้ดี บางกรณีก็อาสาช่วยโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายก็มี"