เปิดร่าง พ.ร.บ.กัญชา ฉบับ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง

9 กรกฎาคม 2569 ปิดช่องโหว่กัญชาเสรี เนชั่นออนไลน์ เกาะติดความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญในแวดวงกฎหมายและการควบคุมสารเสพติด เมื่อ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาชาติ เดินหน้ายื่นร่าง "พ.ร.บ.กัญชา กัญชง" ฉบับใหม่เข้าสู่สภา 

จากเดิมที่มีความพยายามจะดึงกัญชากลับไปเป็นยาเสพติดประเภท 5 ทั้งหมด แต่ในความเป็นจริง ทำได้ยากยิ่ง เนื่องจากหัวหน้ารัฐบาลปัจจุบันเป็นผู้ผลักดันปลดล็อก อีกทั้งยังมีความกังวลอย่างสูงต่อ "ผลกระทบเชิงเศรษฐกิจ" ของกลุ่มผู้ประกอบการและวิสาหกิจชุมชนที่แห่ลงทุนเปิดร้านค้ากัญชาไปแล้วจำนวนมากทั่วทุกพื้นที่ของประเทศ การออกกฎหมายใหม่ในรอบนี้จึงต้องรอบคอบขั้นสูงสุด ยืดหยุ่น แต่เด็ดขาด โดยเปลี่ยนมาใช้ยุทธวิธี "แยกแยะ-ควบคุมตามวัตถุประสงค์" แทน

เปิดจุดแข็ง อุดช่องโหว่ของปัญหาทางกฎหมาย

สำหรับหลักการและสาระสำคัญของร่างฯ  คือ ความต้องการที่จะให้กัญชากลับไปเป็นยาเสพติด แต่เมื่อความเป็นไปได้ในทางดังกล่าวน่าจะยาก เนื่องจากหัวหน้ารัฐบาลในปัจจุบันเป็นผู้ผลักดันนำกัญชาออกจากยาเสพติด ซึ่งต่อมาการถอดกัญชาออกจากบัญชียาเสพติดก็เลยเถิดถึงขั้นเสพเสรี ปลูกเสรี ค้าเสรี จนกระทรวงสาธารณสุข ต้องใช้กฎหมายของ สธ. มาดูแลการใช้ในขอบเขตเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ โดยให้เป็นสมุนไพรควบคุม 

แต่ก็ยังคงมีช่องว่างอีกมากมาย ร่างกฎหมายฉบับนี้ จึงต้องการปิดช่องว่างต่างๆ เมื่อไม่สามารถผลักดันให้กลับไปเป็นยาเสพติดได้ จึงอาศัยร่างฉบับนี้ในการแยกแยะการใช้ประโยชน์จากกัญชาให้เหมาะสม ระหว่างการใช้ทางการแพทย์กับการใช้ในทางยาเสพติด โดยร่างฉบับนี้จะกำหนดมาตรการควบคุมและกำกับดูแลการใช้ในทางการแพทย์ ตั้งแต่การปลูก การนำเข้า ส่งออก การขาย การใช้เฉพาะทางการแพทย์ ซึ่งต้องขอรับใบอนุญาต 

ทั้งนี้ เพื่อการควบคุมและกำกับดูแลการใช้ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของร่างฯ ฉบับนี้ คือเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ ส่วนการผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย ครอบครอง และใช้ประโยชน์ที่ไม่ใช่ทางการแพทย์ให้ถือว่ากัญชาดังกล่าวเป็นยาเสพติดให้โทษ ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด ผู้ฝ่าฝืน นอกจากต้องรับโทษทางอาญาจำคุกและปรับแล้ว ร่างฯ ฉบับนี้ยังเน้นย้ำอีกว่า ความผิดเกี่ยวกับกัญชาที่ไม่ใช่เป็นไปเพื่อทางการแพทย์ตามกฎหมายนี้ ถือเป็นความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด ต้องถูกตรวจสอบ ยึดหรืออายัดทรัพย์สินตามประมวลกฎหมายยาเสพติด และให้ถือเป็นความผิดมูลฐานตามประมวลกฎหมายฟอกเงินอีกด้วย 

ซึ่งร่างฉบับนี้ ถือเป็นร่างที่มีการควบคุมการใช้กัญชาอย่างเข้มงวด ในขณะเดียวกันก็เปิดช่องให้สามารถนำไปใช้เพื่อทางการแพทย์ได้อย่างสะดวก โดยมีมาตรการควบคุมดูแล และป้องกันการนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับอนุสัญญาเดี่ยวว่าด้วยยาเสพติดให้โทษ คศ 1961 และอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการลักลอบค้ายาเสพติด และวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท คศ 1988 อีกด้วย

"การให้กัญชากลับเป็นยาเสพติดทั้งหมดนั้นมันยากมาก นอกจากเหตุผลที่ร่างกฎหมายฉบับนี้แล้ว ยังมีความกังวลเรื่องคนลงทุนเปิดร้าน ซึ่งมีจำนวนมาก ทุกพื้นที่ของประเทศ จะได้รับผลกระทบ การออกกฎหมายใหม่ ปิดช่องโหว่เดิม จึงต้องรอบคอบมากๆ"

 

 

หลักการชัดเจนว่า กัญชามีไว้เพื่อการแพทย์ การรักษาผู้ป่วย การวิจัย และวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่เพื่อเปิดเสรีนันทนาการ

• มาตรา 3 กำหนดว่าหากนำไปใช้นอกวัตถุประสงค์ ให้ถือเป็นยาเสพติดให้โทษ
• มาตรา 47 ยกระดับการผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือครอบครองโดยมิชอบเป็นความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด
• มาตรา 48 กำหนดให้เป็นความผิดมูลฐานตามกฎหมายฟอกเงิน เพื่อให้รัฐติดตามเส้นทางเงินและจัดการทรัพย์สินที่เกี่ยวกับอาชญากรรมได้ 

อย่างไรก็ตาม จุดแข็งที่สุดของร่าง "พ.ร.บ.กัญชา กัญชง" ฉบับใหม่ ของ พ.ต.อ.ทวีฯ คือไม่ได้เพียง “ควบคุมกัญชา” แต่สร้างสะพานเชื่อม 3 ระบบกฎหมาย "กฎหมายกัญชา - ประมวลกฎหมายยาเสพติด - กฎหมายฟอกเงิน" ซึ่งเป็นจุดแตกต่างเชิงนโยบาย