ข่าว
13 ก.พ. 2569
เบื้องลึก บาร์โค้ด คิวอาร์โค้ด ไม่ได้ระบุใน TOR จ้างพิมพ์บัตรเลือกตั้ง แล้วมาได้ไง ? - พร้อมเปิด TOR การจ้างพิมพ์บัตรเลือกตั้งปี 66 และ 69
13 กุมภาพันธ์ 2569 จากกรณีมีการพบว่าบนบัตรเลือกตั้ง ในการเลือกตั้ง2569 มี บาร์โค้ด คิวอาร์โค้ด ทำให้ประชาชนสงสัยว่า ข้อมูลการเลือกตั้งของตัวเองไม่เป็นความลับ นั้น
ล่าสุด “ข่าวข้นคนข่าว” เนชั่นทีวี ตรวจสอบเบื้องลึกความผิดปกติของการพิมพ์ “คิวอาร์โค้ด - บาร์โค้ด” ลงบนบัตรเลือกตั้ง พบ ข้อเท็จจริงดังนี้
ประกาศ TOR หรือ “ขอบเขตงานการจ้างพิมพ์บัตรเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร" แบบแบ่งเขต และแบบบัญชีรายชื่อ ตรวจสอบย้อนกลับในการเลือกตั้ง 2 ครั้งหลังสุด คือการเลือกตั้งปี 2566 และ 2569 พบว่า
TOR ระบุเอาไว้เหมือนกัน ในเรื่องของ มาตรการป้องกันการทุจริตการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้ง เช่น การปลอมแปลง , พิมพ์เกิน , การนำบัตรไปใช้ข้ามเขต… จะต้องมีมาตรการเหล่านี้ “เป็นอย่างน้อย” ได้แก่
1. ทำลวดลาย หรือตำหนิ หรือสัญลักษณ์ หรือรหัสลับซ่อนไว้ โดยใช้หมึกพิมพ์ธรรมดา ลงบนตัวบัตรเลือกตั้ง
2. ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ออกแบบลวดลายพิเศษที่ยากต่อการเลียนแบบ พิมพ์ลงในบัตรเลือกตั้ง ตามจุดหรือพื้นที่ที่กำหนด
3. พิมพ์ตัวอักษรขนาดเล็ก หรือ Micro Text ซ่อนไว้ในบัตร ซึ่งไม่อาจมองเห็นตัวอักษรด้วยตาเปล่า เว้นแต่จะใช้เลนส์ขยายที่มีอัตรากำลังไม่น้อยกว่า 10 เท่า
4. พิมพ์ด้วยหมึกที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า หรือ Invisibal Ink เว้นแต่จะตรวจสอบภายใต้แสงอัลตราไวโอเลต
5. พิมพ์ข้อมูลหรือรหัสที่บัตรเลือกตั้งลงบนตัวบัตร โดยใช้หมึกที่มองไม่เห็น Invisibal Ink หรือวิธีการอื่น เพื่อให้สามารถตรวจสอบกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม
6. จัดพิมพ์ด้วยหมึกหรือลวดลายหรือวิธีการอื่นลงบนตัวบัตร เพื่อป้องกันการปลอมแปลงด้วยวิธีการสแกนและการถ่ายเอกสาร
เผย กกต.สั่งพิมพ์บาร์โค้ดตั้งแต่ปี 66 แต่หลายโรงพิมพ์ปัดรับงาน!
จะเห็นได้ว่า TOR จัดพิมพ์บัตรเลือกตั้ง ในการเลือกตั้ง ไม่มีการกำหนดให้พิมพ์ คิวอาร์โค้ด หรือ บาร์โค้ด ลงบนบัตรเลือกตั้ง แต่อย่างใด
แหล่งข่าวจากคนในแวดวงการพิมพ์ ให้ข้อมูลว่า การติดต่อโรงพิมพ์เพื่อจ้างพิมพ์บัตรเลือกตั้ง ไม่มีการจ้างหรือกำหนด TOR ให้พิมพ์คิวอาร์โค้ด หรือบาร์โค้ด ลงบนบัตรด้วย แต่ทราบว่าในการเลือกตั้งปี 2566 มีการพิมพ์บาร์โค้ดลงบนบัตรเลือกตั้ง สส.แบบแบ่งเขต (เฉพาะแบบแบ่งเขตเท่านั้น) แต่โรงพิมพ์ที่รับพิมพ์ มีเพียงบางแห่งเท่านั้น ส่วนบางแห่งที่ไม่รับพิมพ์ ก็จะพิมพ์เฉพาะบัตรเลือกตั้ง สส.แบบบัญชีรายชื่อ ทำให้ในการเลือกตั้งปี 66 ไม่มีบาร์โค้ด บนบัตรเลือกตั้ง สส.แบบบัญชีรายชื่อ
แต่ในการเลือกตั้งปี 2569 ที่เพิ่งผ่านพ้นไป มี TOR ส่งมาเมื่อปลายปี 2568 หลังยุบสภา และมีการแจ้งให้พิมพ์บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งทั้ง 2 ระบบ แต่โรงพิมพ์บางแห่งไม่ยอมพิมพ์ให้ ปฏิเสธรับงาน คาดว่ามีโรงพิมพ์บางแห่งยอมจัดพิมพ์ จึงมีการพิมพ์บาร์โค้ด หรือคิวอาร์โค้ด ลงบนบัตรเลือกตั้ง สส.ทั้ง 2 ระบบ ที่ใช้ในการเลือกตั้งปี 2569
อย่างไรก็ดี จากการตรวจสอบ TOR อย่างละเอียด จะพบว่า มาตรการป้องกันการทุจริตด้วยกระบวนการจัดพิมพ์นั้น มาตรการ 6 ข้อ ที่กำหนดใน TOR เป็น “มาตรการขั้นต่ำ” สามารถเพิ่มมาตรการอื่นได้ และอาจตีความได้หรือไม่ว่า มาตรการข้อ 6 ที่กำหนดให้จัดพิมพ์ลวดลายบนตัวบัตร เพื่อป้องกันการปลอมแปลงด้วยวิธีการสแกนนั้น หมายถึงการทำบาร์โค้ด หรือคิวอาร์โค้ด
แหล่งข่าวจากคนในแวดวงการพิมพ์ สรุปว่า โรงพิมพ์บางแห่งไม่รับพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีคิวอาร์โค้ด เพราะ TOR ไม่มีระบุอย่างชัดเจน จึงเกรงว่าจะมีปัญหาข้อกฎหมายตามมา สะท้อนว่าเรื่องนี้มีการถกเถียงกันในแวดวงการพิมพ์ และ กกต.มาก่อนแล้ว
