กกต.ยัน “รัชต์พงศ์” พรรคส้ม ยังลงเลือกตั้งได้ คดียังไม่ถึงที่สุด

15 มกราคม 2569 ว่าที่ ร.ต.ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวถึงกรณี นายรัชต์พงศ์ สร้อยสุวรรณ ผู้สมัคร สส.พรรคประชาชน เขต 2 จ.ตาก ถูก กองบัญชาการตำรวจสืบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บช.สอท.) ควบคุมตัวและแจ้งข้อกล่าวหาพัวพันเว็บพนันออนไลน์ ว่า ต้องดูว่าผู้สมัครที่ถูกจับกุมนั้น เข้าข่ายหรือมีลักษณะต้องห้าม หรือขาดคุณสมบัติตามกฎหมายหรือไม่  
 

หากยังไม่เข้าข่าย ก็จะยังคงเป็นผู้สมัครอยู่ แต่หากขาดคุณสมบัติ เช่น ผู้สมัครได้ลาออกจากการเป็นสมาชิกพรรคการเมืองแล้วนั้น ก็จะส่งผลให้ไม่สามารถเป็นผู้สมัครต่อไปได้ หมายเลขของผู้สมัครก็จะเว้นว่างไว้ และไม่สามารถเปลี่ยนตัวบุคคลได้ เนื่องจากหมดเขตการรับสมัครไปแล้วเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2568 รวมถึงหากมีผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งกา X ในหมายเลขของผู้สมัครรายดังกล่าว ก็จะถือว่าเป็นบัตรเสีย 
 

ทั้งนี้ กกต. จะติดป้ายหน้าหน่วยเลือกตั้ง แจ้งให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งได้รับทราบว่า บุคคลดังกล่าวไม่ได้เป็นผู้สมัครลงรับเลือกตั้ง สส. แล้ว 
 

 

มีรายงานว่า กรณีที่ผู้สมัครรับเลือกตั้ง ยังสามารถลงสมัครเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ แม้จะมีคดีความอยู่ระหว่างการพิจารณา เนื่องจากคดียังไม่ถึงที่สุด และไม่เข้าข่ายขาดคุณสมบัติ หรือมีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายเลือกตั้ง โดยกระบวนการคดีสามารถดำเนินต่อไปภายหลังการเลือกตั้งได้ หากเป็นกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาลงโทษ และมีคำสั่งเพิกถอนสิทธิทางการเมือง หรือมีคำสั่งจำคุกโดยไม่ให้ประกันตัว จึงจะเข้าข่ายขาดคุณสมบัติการเป็น สส.
 

“ทั้งนี้ แม้จะมีคำพิพากษาของศาลชั้นต้น หากไม่ถูกควบคุมตัว และยังได้รับการปล่อยชั่วคราว ก็ยังไม่ถือว่าขาดคุณสมบัติทางกฎหมาย แต่หากประกันตัวไม่ทัน และต้องโทษจำคุกในศาลชั้นต้น ก็ถือว่าขาดคุณสมบัติการลงสมัคร สส.”
 

เมื่ออ้างอิงจากพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ปี 2561 ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2561 ตามหมวด 4 ผู้สมัครและการสมัครรับเลือกตั้ง ส่วนที่ 1 ผู้สมัครรับเลือกตั้ง มาตรา 41 ระบุถึงผู้มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
 

ผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิก สภาผู้แทนราษฎร
 

มาตรา 42 ที่พูดถึงคุณสมบัติต้องห้ามไม่ให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีใจความสำคัญในข้อ 8 และข้อ 9 ระบุว่า การต้องคำพิพากษาให้จำคุก ถือเป็นคุณสมบัติต้องห้ามการสมัคร สส.


 

โดย “หลักการพื้นฐานในกระบวนการยุติธรรมคือ ทุกคนที่ถูกกล่าวหา ให้สันนิฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ การที่ตำรวจจับกุมเป็นการกล่าวหา อัยการส่งฟ้องต่อศาล ศาลรับฟ้องแล้วกลายเป็นจำเลย ก็ยังถือว่าเป็นการกล่าวหาอยู่ เพราะว่า ในระบอบประชาธิปไตย มีหลักการที่เรียกว่า แบ่งแยกอำนาจ นั่นคือศาลจะเป็นอิสระจากฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการต้องเห็นว่า ที่ส่งฟ้องมายังไม่สามารถตัดสินได้ ยังเป็นแค่การกล่าวหาอยู่ อันนี้คือหลักการของประชาธิปไตย ที่เรียกว่า Presumption of Innocence หรือ หลักการสันนิฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์”
 

“การที่ตำรวจตั้งข้อหามาหรือแม้กระทั่งมีหมายจับ ยังไม่ได้แปลว่าทำผิด ตามที่รัฐธรรมนูญได้บัญญัติเอาไว้ใน มาตรา 29 วรรค 2 ว่า ในคดีอาญาให้สันนิฐานไว้ก่อนว่า ผู้ต้องหาหรือจำเลย ไม่มีความผิด ก่อนมีการพิพากษาอันถึงที่สุด แสดงว่าบุคคลใดกระทำความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้น เสมือนบุคคลเป็นผู้กระทำผิดไม่ได้ ซึ่งหลักการนี้เป็นหลักสากลของสหประชาชาติ ตามหลักปฏิญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน เป็น มาตรา 11 ของปฏิญาณว่าด้วยบุคคลย่อมเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่ จนกว่าจะถูกพิสูจน์ว่ากระทำผิด ซึ่งถูกระบุในรัฐธรรมนูญทุกฉบับของไทยตั้งแต่ฉบับปี 2492 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน” 
 

 

 

ทั้งนี้ บางเหตุอาจเกิดข้อกังวลเรื่องการจับกุมผิดตัว หรือการกล่าวหาโดยไม่เป็นธรรม ศาลจะยังไม่ถือว่าข้อกล่าวหาของตำรวจ เป็นความผิดโดยอัตโนมัติ และต้องเปิดโอกาสให้ผู้ถูกกล่าวหาได้ต่อสู้คดี โดยบุคคลจะมีความผิดหรือไม่ เป็นเรื่องที่ต้องให้ศาลเป็นผู้วินิจฉัย เมื่อยังอยู่ในสถานะผู้ต้องหาหรือจำเลย จึงยังไม่ถือว่ากระทำความผิด และยังสามารถสมัครรับเลือกตั้ง เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้
 

อย่างไรก็ตาม ตามบทบัญญัติว่าด้วยลักษณะต้องห้าม หากเป็นกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาจำคุ กและมีคำสั่งให้คุมขังตามหมายศาล แม้จะเป็นคำพิพากษาของศาลชั้นต้น และคดียังอยู่ระหว่างการอุทธรณ์หรือฎีกา ก็จะเข้าข่ายขาดคุณสมบัติในการสมัครรับเลือกตั้ง เนื่องจากอยู่ระหว่างการถูกคุมขังตามคำสั่งศาล