ดีลแลกแผ่นดิน! 'เซเลนสกี' แฉสหรัฐฯ หยั่งเชิงยูเครน ยอมทิ้ง 'ดอนบาส' แลกเข้านาโต

สำนักข่าวบีบีซี (BBC) รายงานว่า ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน เปิดเผยต่อสื่อมวลชนเมื่อวันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ว่า คณะผู้แทนเจรจาของสหรัฐอเมริกาได้โยนคำถามเพื่อหยั่งเชิงว่า ยูเครนจะยอมถอนกำลังทหารส่วนที่เหลือออกจากภูมิภาคดอนบาส (Donbas) ทางตะวันออกของประเทศหรือไม่ เพื่อแลกกับการได้เข้าเป็นสมาชิกนาโตอย่างเต็มตัว

 

ถ้อยแถลงของผู้นำยูเครนมีขึ้นภายหลังจากที่ จาเร็ด คุชเนอร์ (Jared Kushner) และ สตีฟ วิตคอฟฟ์ (Steve Witkoff) ทูตพิเศษของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินทางไปหารือกับประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ที่กรุงมอสโก ก่อนจะบินต่อไปพบกับเซเลนสกีที่กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา

"ฝ่ายอเมริกันตั้งคำถามขึ้นมาว่า 'จะเกิดอะไรขึ้นหากยูเครนได้เข้าร่วมนาโต ยูเครนจะยอมถอนตัวออกจากดอนบาสหรือไม่' นี่เป็นครั้งแรกที่ประเด็นนี้ถูกยกขึ้นมาพูดคุย และนั่นคือเหตุผลที่ผมเชื่อว่าเรื่องนาโตได้กลับเข้าสู่วาระการเจรจาอีกครั้งแล้ว" เซเลนสกี กล่าว

ผู้นำยูเครนย้ำจุดยืนว่า แม้ตนจะไม่ยอมยกดินแดนอธิปไตยให้รัสเซียโดยปราศจากเงื่อนไข แต่หากได้รับข้อเสนอที่เป็นรูปธรรม ซึ่งประกอบด้วยหลักประกันความมั่นคงที่เชื่อถือได้ ไม่มีการจำกัดขนาดกองทัพยูเครน และมีเงินทุนสนับสนุนการฟื้นฟูบูรณะประเทศ ตนก็พร้อมที่จะนำข้อเสนอดังกล่าวไปจัดทำ "การลงประชามติ" (Referendum) เพื่อให้ประชาชนชาวยูเครนเป็นผู้ตัดสินใจด้วยตนเอง

อย่างไรก็ตาม เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากเซเลนสกีออกมาเปิดเผยเรื่องดังกล่าว จาเร็ด คุชเนอร์ ได้ออกมาแสดงท่าทีลดกระแสข่าวเรื่องการเสนอสมาชิกภาพนาโตทันที โดยเรียกร้องให้ทุกฝ่ายรักษา "ความลับ" ในกระบวนการเจรจาที่ละเอียดอ่อน พร้อมระบุว่ามีการนำเสนอข้อเรียกร้องแบบสุดโต่ง (Maximalist) และวาทกรรมทางการเมืองที่รุนแรงออกมาสู่สาธารณะ ทั้งที่ความจริงแล้วเป็นเพียง "การหารือวงใน" เพื่อสำรวจแนวคิดใหม่ๆ ในการยุติสงครามเท่านั้น ด้านเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวชี้แจงเพิ่มเติมว่า ยังมีการหารือกันในหลายแนวทาง แต่ข้อตกลงสุดท้ายจะต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองฝ่าย

 

นักวิเคราะห์มองว่า การที่เซเลนสกีนำเรื่องนี้มาเปิดเผยต่อสาธารณะ อาจเป็นความพยายามในการเปิดประเด็นเรื่องนาโตที่เคยถูกปิดตายไปแล้วให้กลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง เพื่อตอบโต้จุดยืนที่แข็งกร้าวของรัสเซีย ซึ่งยังคงยืนกรานว่าจะไม่ยอมหยุดยิงจนกว่ายูเครนจะยอมยกภูมิภาคดอนบาสทั้งหมด (ครอบคลุมแคว้นโดเนตสก์และลูฮันสก์ที่รัสเซียยังยึดได้ไม่เบ็ดเสร็จ) รวมถึงคาบสมุทรไครเมียที่รัสเซียผนวกไปตั้งแต่ปี 2014 ตลอดจนบังคับให้ยูเครนเป็นกลางและจำกัดขนาดกองทัพ

 

ความเคลื่อนไหวทางการทูตนี้ยังเกิดขึ้นท่ามกลางความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างรัฐบาลเคียฟและวอชิงตัน หลังจากที่ทรัมป์ขอให้ยูเครนหยุดโจมตีโรงกลั่นน้ำมันในรัสเซียเพื่อช่วยลดราคาน้ำมันดีเซลในตลาดโลก ขณะที่เซเลนสกีกล่าวหาสหรัฐฯ ว่าจำกัดการใช้งานอินเทอร์เน็ตดาวเทียม Starlink ในแนวหน้า จนนำไปสู่การที่ทรัมป์ออกมาเรียกร้องให้ยูเครนจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีใหม่