ศาลฮ่องกงสั่งมีความผิด! 2 นักกิจกรรมเทียนอันเหมิน ลุ้นคุก 10 ปี

ศาลฮ่องกงมีคำพิพากษาตัดสินให้ นายหลี่ ชุก-หยาน (Lee Cheuk-yan) อายุ 69 ปี และ นางสาวโจว หาง-ตง (Chow Hang-tung) อายุ 41 ปี สองนักกิจกรรมผู้เคยเป็นแกนนำจัดงานจุดเทียนรำลึกเหตุการณ์กราบปรามผู้ชุมนุมที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเมื่อปี 2532 มีความผิดในข้อหาปลุกปั่นให้ผู้อื่นล้มล้างอำนาจรัฐ ตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ (National Security Law) ที่บังคับใช้โดยรัฐบาลบาลจีน โดยทั้งสองต้องเผชิญกับโทษจำคุกสูงสุดไม่เกิน 10 ปี และศาลจะกำหนดวันนัดฟังคำสั่งลงโทษอีกครั้ง ขณะที่จำเลยคนที่สามคือ นายอัลเบิร์ต โฮ (Albert Ho) อายุ 74 ปี ได้ยอมรับสารภาพผิดไปก่อนหน้านี้แล้วเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา

รายงานระบุว่า หลี่ ชุก-หยาน และ โจว หาง-ตง ร่วมกันยุยงปลุกปั่นให้บุคคลอื่นจัดตั้ง วางแผน หรือเข้าร่วมการกระทำโดยมิชอบด้วยกฎหมายเพื่อล้มล้างอำนาจรัฐ ขณะที่ในการพิจารณาคดีเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา โจว หาง-ตง ได้แถลงต่อศาลว่า กฎหมายความมั่นคงแห่งชาตินี้ต่างหากที่เป็นสิ่งที่กำลังถูกตัดสินโทษ

ปิดฉากพื้นที่รำลึกปราบปรามใหญ่

ในอดีต ฮ่องกงเคยเป็นหนึ่งในไม่กี่พื้นที่บนอาณาเขตของจีนที่ประชาชนสามารถรวมตัวกันเพื่อจัดกิจกรรมรำลึกการปราบปรามกลุ่มผู้เรียกร้องประชาธิปไตยที่จัตุรัสเทียนอันเหมินได้ แต่ทางการฮ่องกงได้สั่งห้ามจัดกิจกรรมดังกล่าวตั้งแต่ปี 2563 โดยใช้วิธีอ้างมาตรการควบคุมการแพร่ระบาดของโควิด-19 และไม่มีการอนุญาตให้จัดงานอีกเลยนับตั้งแต่นั้น ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติเริ่มมีผลบังคับใช้เพื่อลงโทษการกระทำที่เข้าข่ายการต่อต้านอำนาจรัฐในวงกว้าง ในขณะที่ประเทศจีนแผ่นดินใหญ่ ทางการสั่งห้ามการเอ่ยถึงเหตุการณ์ปราบปรามเมื่อปี 2532 แม้จะเป็นการอ้างอิงโดยอ้อมก็ตาม

สำหรับนักกิจกรรมทั้งสองรายเคยเป็นแกนนำของ "พันธมิตรฮ่องกง" (Hong Kong Alliance หรือ HKA) ซึ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนพฤษภาคม 2532 เพื่อสนับสนุนการชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยของนักศึกษาในปักกิ่ง ก่อนที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนจะส่งกำลังทหารและรถถังเข้าเข้าปราบปรามในเวลาต่อมา จนส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตตั้งแต่หลักร้อยถึงหลายพันคน โดยตลอดช่วง 3 ทศวรรษที่ผ่านมา พันธมิตรฮ่องกงได้เรียกร้องให้ทางการจีนยอมรับความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์ ปล่อยตัวผู้เห็นต่าง และปฏิรูปประชาธิปไตย ก่อนที่แกนนำจะถูกตั้งข้อหาในปี 2564 และถูกคุมขังมาโดยตลอด

เสียงสะท้อนและปฏิกิริยาจากองค์กรสิทธิมนุษยชน

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล (Amnesty International) ได้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์การดำเนินคดีครั้งนี้ว่า อาศัยคำนิยามของการ "ล้มล้างอำนาจ" ที่คลุมเครือ กว้างเกินไป และใช้อำนาจตามใจชอบ พร้อมระบุว่าทั้งสองถือเป็นนักโทษทางความคิดที่ไม่ควรถูกดำเนินคดีตั้งแต่แรก และเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวทันทีโดยไม่มีเงื่อนไข

ก่อนหน้านี้ โจว หาง-ตง เคยถูกจับกุมในเดือนมิถุนายน 2564 ในข้อหายุยงให้ประชาชนเข้าร่วมพิธีจุดเทียน และถูกตัดสินว่ามีความผิด แต่ศาลสูงสุดของฮ่องกงได้กลับคำตัดสินในปี 2565 โดยชี้ว่าตำรวจไม่ได้แสดงเหตุผลสนับสนุนการสั่งห้ามจัดพิธีจุดเทียนอย่างถูกต้อง ซึ่งเธอเคยเปิดเผยกับสื่อก่อนถูกจับกุมว่า เธอเตรียมใจรับการถูกจับกุมไว้แล้ว และยินดีจ่ายราคาสำหรับการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

ทั้งนี้ กลุ่มวิพากษ์วิจารณ์มองว่ากฎหมายความมั่นคงแห่งชาติได้กัดกร่อนอำนาจการบริหารตนเองของฮ่องกงและสร้างบรรยากาศแห่งความหวาดกลัว ขณะที่ทางการฮ่องกงยังคงยืนยันว่ากฎหมายดังกล่าวมีความจำเป็นอย่างยิ่งเพื่อรักษาความมั่นคงและความเสถียรภาพของสังคม