“ทรัมป์” เยือนปักกิ่ง ขณะที่จีนมองสหรัฐฯ เปลี่ยนไป

13 พฤษภาคม 2569 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ออกเดินทางไปเยือนจีน เมื่อวันอังคาร (12 พฤษภาคม) เพื่อประชุมสุดยอดร่วมกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ครั้งแรกในรอบกว่า 6 เดือน และพยายามฟื้นฟูความสัมพันธ์ที่ตึงเครียด จากประเด็นทางการค้า สงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิสราเอลและอิหร่าน และประเด็นความขัดแย้งอื่นๆ ซึ่งการเยือนจีนของทรัมป์ เกิดขึ้นในขณะที่สงครามอิหร่านยังไม่ยุติ การเจรจาทางการทูตเพื่อยุติสงครามอยู่ในภาวะชะงักงัน และจีนยังคงรักษาความสัมพันธ์กับอิหร่าน โดยยังคงเป็นผู้บริโภคน้ำมันส่งออกรายใหญ่ของอิหร่าน

ทรัมป์ได้กดดันจีนให้ใช้อิทธิพลของตนกดดันอิหร่าน ให้ทำข้อตกลงกับสหรัฐฯ และยุติความขัดแย้งที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อสหรัฐฯ กับอิสราเอลโจมตีอิหร่าน เมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ เขามีกำหนดเดินทางถึงจีนวันพุธ (13 พฤษภาคม) ก่อนการเจรจาที่จะเกิดขึ้นในวันพฤหัสบดีและวันศุกร์ และยังเป็นการไปจีนครั้งแรกของเขาตั้งแต่ปี 2560

 

ด้านนิวยอร์ก ไทมส์ รายงานบทวิเคราะห์ว่า จีนมองสหรัฐฯ ในยุคของทรัมป์ว่า เป็นจักรวรรดิที่กำลังเสื่อมถอยมากขึ้นเรื่อยๆ หลังจากหลายทศวรรษาที่ผ่านมา ชาวจีนจำนวนมากมองสหรัฐฯ ด้วยความรู้สึกผสมผสานระหว่างความชื่นชม ความอิจฉา และความไม่พอใจ แต่การดำรงตำแหน่งสมัยที่สองของทรัมป์ ที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอนของเขา ได้ทำลายภาพลักษณ์นั้นไปจนหมดสิ้น

ตอนที่ทรัมป์เยือนจีนในปลายปี 2560 สี จิ้นผิง ได้ต้อนรับเขาอย่างยิ่งใหญ่ด้วยการแสดงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมจีน นำชมพระราชวังต้องห้ามแบบส่วนตัวนาน 4 ชั่วโมง ซึ่งปิดท้ายด้วยการแสดงงิ้วปักกิ่ง หลังเกิดการระบาดใหญ่ของโควิด-19 และสงครามการค้า 2 ครั้ง ในเวลา 8 ปีต่อมา ทรัมป์กำลังกลับไปเยือนปักกิ่งอีกครั้ง การต้อนรับน่าจะเป็นเรื่องของการโชว์ขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีอนาคต เช่น หุ่นยนต์เต้นรำ ฝูงโดรน และรถยนต์ไฟฟ้า เพื่อแสดงว่า จีนกำลังวางตัวไม่ใช่ในฐานะอารยธรรมที่กำลังเสื่อมถอย ที่พยายามไล่ตามตะวันตก แต่เป็นมหาอำนาจที่พร้อมจะแซงหน้า พวกชาตินิยมจีนและนักวิจารณ์ที่เชียร์รัฐบาล บอกว่า พวกเขาต้องขอบคุณทรัมป์ ที่ทำให้สหรัฐฯ ภายใต้การปกครองของเขา ช่วยยืนยันโลกทัศน์ของ สี จิ้นผิง ที่เน้น "การผงาดขึ้นของตะวันออก และการเสื่อมถอยของตะวันตก"

ในเดือนมกราคม สถาบันวิจัยชาตินิยมแห่งหนึ่งในปักกิ่ง ซึ่งสังกัดมหาวิทยาลัยเหรินหมิน ได้ตีพิมพ์รายงานที่แสดงความยินดีกับปีแรกของการดำรงตำแหน่งของทรัมป์ อ้างว่าภาษีนำเข้า การโจมตีพันธมิตร นโยบายต่อต้านผู้อพยพ และการโจมตีสถาบันการเมืองอเมริกัน ได้เสริมสร้างความแข็งแกร่งให้จีนโดยไม่ตั้งใจ และทำให้สหรัฐอเมริกา อ่อนแอลง

ส่วนชื่อรายงาน คือ "ขอบคุณทรัมป์" และเรียกเขาว่า "ตัวเร่งความเสื่อมถอยทางการเมืองของอเมริกา" โดยสหรัฐฯ กำลังถอยร่นไปสู่ความแตกแยก การทำงานผิดปกติของสถาบัน และแม้กระทั่ง "ความไม่มั่นคงแบบละติน อเมริกา" และความเป็นปรปักษ์ของเขาต่อจีน ยิ่งเป็น "ตัวเร่งปฏิกิริยาย้อนกลับ" ที่นำไปสู่การ "รวมประเทศ" และช่วยให้เกิดการพึ่งพาตนเองเชิงยุทธศาสตร์ แต่ไม่ได้อธิบายชัดเจนว่า "การรวมประเทศ" หมายถึงไต้หวัน ด้วยหรือไม่

การศึกษาของนักวิจัยสองคนจากสถาบันบรู้คกิ้งส (Brookings) ชี้ว่า การใช้คำที่เกี่ยวข้องกับ "ความเสื่อมถอยของอเมริกา" ในแหล่งข้อมูลทางการของจีน เพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าในปี 2568