ทรัมป์ปล่อยมุก "เพิร์ลฮาร์เบอร์" กลางวงถกญี่ปุ่น ทำเงียบทั้งห้อง (คลิป)

การประชุมระดับทวิภาคีระหว่างประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ และนายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ของญี่ปุ่น ณ ห้อง Oval Office เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 กลายเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์ไปทั่วโลก เมื่อทรัมป์ตอบคำถามนักข่าวถึงสาเหตุที่ไม่แจ้งพันธมิตรก่อนเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์

"เราต้องการเซอร์ไพรส์ ใครจะรู้เรื่องเซอร์ไพรส์ดีกว่าญี่ปุ่นอีกล่ะ? แล้วทำไมคุณไม่บอกเราเรื่องเพิร์ลฮาร์เบอร์บ้างล่ะ?" ทรัมป์กล่าวพร้อมรอยยิ้มที่เป็นเอกลักษณ์

คำพูดดังกล่าวทำให้นายกฯ ทาคาอิจิที่กำลังยิ้มอยู่ถึงกับหุบยิ้มทันทีและแสดงอาการไม่สบายใจอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากเหตุการณ์โจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์ในปี 1941 คือบาดแผลทางประวัติศาสตร์ที่อ่อนไหวที่สุดระหว่างสองประเทศ

บีบญี่ปุ่นส่งกำลังรบ: "ผมหวังให้ญี่ปุ่นก้าวขึ้นมาช่วย"

สำหรับหัวข้อหลักของการหารือถูกเปลี่ยนจากเรื่องการค้าและแร่ธาตุ มาเป็นวิกฤต ช่องแคบฮอร์มุซ ที่ถูกอิหร่านปิดกั้น โดยทรัมป์กดดันญี่ปุ่นอย่างตรงไปตรงมาให้ส่งเรือกวาดทุ่นระเบิดและเรือคุ้มกันถังน้ำมัน เนื่องจากญี่ปุ่นนำเข้าน้ำมันจากพื้นที่นี้สูงถึง 95%

"ผมคาดหวังให้ญี่ปุ่นก้าวเข้ามา เราไม่ได้ต้องการอะไรมาก แต่มันเหมาะสมที่พันธมิตรจะช่วยกัน" ทรัมป์กล่าวเปรียบเทียบว่าญี่ปุ่นควรทำหน้าที่ให้ดีกว่ากลุ่ม NATO ที่เขาตราหน้าว่า "ไม่ค่อยช่วย" ในสงครามครั้งนี้

ท่าทีญี่ปุ่น: ย้ำจุดยืนสันติภาพ แต่พร้อมช่วยในสิ่งที่ "เหมาะสม"

ด้านนายกฯ ทาคาอิจิ ยอมรับว่าการสนทนาครั้งนี้ "ยากลำบากมาก" โดยเธอแสดงจุดยืนประณามการกระทำของอิหร่านและย้ำว่าอิหร่านต้องไม่มีอาวุธนิวเคลียร์ อย่างไรก็ตาม เธอได้อธิบายถึงข้อจำกัดทางรัฐธรรมนูญใฝ่สันติภาพของญี่ปุ่น และกระแสต่อต้านสงครามของประชาชนญี่ปุ่นที่สูงถึง 82%

แม้ญี่ปุ่นจะร่วมแถลงการณ์กับชาติตะวันตก 5 ประเทศเพื่อรักษาความปลอดภัยในฮอร์มุซ แต่ยังไม่มีการให้คำมั่นสัญญาชัดเจนเรื่องการส่งกองกำลังป้องกันตนเอง (JSDF) เข้าสู่พื้นที่สู้รบ โดยระบุเพียงว่าจะช่วยเหลือในสิ่งที่ "เหมาะสม" เท่านั้น

 

บทวิเคราะห์: ความสัมพันธ์ที่ถูกทดสอบ

นักวิเคราะห์จากหลายสำนักมองว่า มุกตลกที่ไร้กาลเทศะของทรัมป์และการกดดันเรื่องความมั่นคง กำลังทดสอบความแข็งแกร่งของพันธมิตร "สหรัฐฯ-ญี่ปุ่น" มากกว่าครั้งไหน ๆ ในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ โดยเฉพาะเมื่อญี่ปุ่นตกอยู่ในที่นั่งลำบากระหว่างการรักษาความสัมพันธ์กับสหรัฐฯ และการปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญใฝ่สันติภาพของตนเอง