เนชั่นทีวี

ข่าว

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนู

22 พ.ย. 2569 | thunchanok_kul

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนู

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนูทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง ด้านกรมอนามัยเตรียมใช้ Arsenic Health Risk Scale สื่อสารความเสี่ยง

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนูทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง ด้านกรมอนามัยเตรียมใช้ Arsenic Health Risk Scale สื่อสารความเสี่ยง

KEY

POINTS

  • ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนูริม 4 แม่น้ำภาคเหนือ: ปลัด สธ. ยืนยันผลคัดกรองประชาชนริมแม่น้ำกก-สาย-รวก-โขง ไม่พบผู้ป่วยทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง พร้อมติดตามสุขภาพต่อเนื่องอย่างน้อย 5 ปี
  • กรมอนามัยชูมาตรวัด “AHRS” 4 ระดับสีสื่อสารความเสี่ยง: แบ่งเกณฑ์สีเขียว-เหลือง-ส้ม-แดง ให้ประชาชนแยกแยะการใช้น้ำดื่มกินและอุปโภคได้อย่างปลอดภัยและเข้าใจง่าย
  • ย้ำเตือน “การต้มน้ำเดือดไม่สามารถกำจัดสารหนูได้”: แนะประชาชนเลือกใช้น้ำจากแหล่งที่ผ่านการตรวจสอบมาตรฐาน และเลี่ยงนำน้ำจากแม่น้ำจุดปนเปื้อนมาบริโภคโดยตรง

22 พฤศจิกายน 2569 กระทรวงสาธารณสุขยืนยันผลการเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงที่อาศัยและประกอบอาชีพบริเวณริมแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ปัจจุบันยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนูทั้งระยะเฉียบพลันและระยะเรื้อรัง พร้อมเดินหน้าติดตามสุขภาพประชาชนอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี ขณะที่กรมอนามัยเตรียมยกระดับการสื่อสารความเสี่ยงจากสารหนูในน้ำ เพื่อให้ประชาชนเข้าใจและเลือกใช้น้ำได้อย่างเหมาะสม

 

นายแพทย์สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า จากข้อมูลล่าสุดที่กระทรวงสาธารณสุขได้ดำเนินการเฝ้าระวัง คัดกรอง และติดตามสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง ยังไม่พบสารหนูที่เกินกว่าระดับสีแดง หรือ 500 ไมโครกรัมต่อลิตรและไม่พบผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นพิษจากสารหนูทั้งระยะเฉียบพลันและระยะเรื้อรัง

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนู

ทั้งนี้ การตรวจพบสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิงไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นเป็นผู้ป่วยพิษสารหนู แต่เป็นข้อมูลประกอบการประเมินการรับสัมผัสและติดตามสุขภาพ อย่างไรก็ตาม ได้มอบหมายหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่เฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี ควบคู่กับการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำและอาหาร เพื่อลดการรับสัมผัสและป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว

 

ด้านนายแพทย์ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย กล่าวต่อว่า กรมอนามัยเตรียมปรับรูปแบบการให้คำแนะนำประชาชน โดยสื่อสารความเข้มข้นของสารหนูในน้ำเป็นหน่วยไมโครกรัมต่อลิตร (µg/L) เพื่อให้เข้าใจ และเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานได้ง่ายขึ้น ผ่านเครื่องมือสื่อสารความเสี่ยง 2 รูปแบบ ได้แก่ มาตรวัดความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนูในน้ำ (Arsenic Health Risk Scale: AHRS) และตารางเมทริกซ์ความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนู (Arsenic Health Risk Matrix: AHRM)

 

นายแพทย์ธิติ กล่าวต่อว่า สำหรับมาตรวัดความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนูในน้ำ (AHRS)  จำแนกเป็น 4 ระดับ ได้แก่

 

  • ระดับสีเขียว ไม่เกิน 10 ไมโครกรัมต่อลิตร :  ผ่านเกณฑ์ด้านสารหนู สามารถใช้ดื่ม ประกอบอาหาร และอุปโภคได้ หากคุณภาพน้ำด้านอื่นผ่านเกณฑ์มาตรฐานด้วย
  • ระดับสีเหลือง มากกว่า 10 แต่น้อยกว่า 100 ไมโครกรัมต่อลิตร : งดดื่มและประกอบอาหาร สามารถใช้อาบน้ำ ซักผ้า และทำความสะอาดได้ โดยระมัดระวังไม่ให้กลืนน้ำเข้าสู่ร่างกาย โดยเฉพาะเด็กเล็ก
  • ระดับสีส้ม ตั้งแต่ 100 แต่น้อยกว่า 500 ไมโครกรัมต่อลิตร : เร่งจัดการความเสี่ยง งดดื่ม ประกอบอาหาร และรดน้ำพืชผักสำหรับบริโภค ส่วนการอุปโภคให้ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
  • ระดับสีแดง ตั้งแต่ 500 ไมโครกรัมต่อลิตรขึ้นไป : งดใช้น้ำทุกกิจกรรมตามหลักการป้องกันไว้ก่อน พร้อมจัดหาน้ำจากแหล่งที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานมาทดแทนโดยเร่งด่วน

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนู  

สำหรับตารางเมทริกซ์ความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนู (AHRM)  เป็นเครื่องมืออธิบายความแตกต่างของความเสี่ยงจากการรับสัมผัสสารหนู 2 ช่องทาง ได้แก่ การดื่มน้ำและการสัมผัสทางผิวหนัง โดยพิจารณาผลกระทบต่อสุขภาพทั้งระยะเฉียบพลันและระยะเรื้อรัง ซึ่งการได้รับสารหนูในปริมาณสูงในระยะเวลาสั้นอาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และท้องเสีย ส่วนการได้รับสารหนูอนินทรีย์ต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความผิดปกติของผิวหนัง ระบบประสาท โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคมะเร็งบางชนิด ขณะที่การสัมผัสสารหนูผ่านผิวหนังโดยทั่วไปมีการดูดซึมต่ำกว่าการรับประทาน จึงมีแนวทางจัดการความเสี่ยงที่แตกต่างกัน

 

ทั้งนี้ การตรวจพบสารหนูในน้ำเกินเกณฑ์ 10 ไมโครกรัมต่อลิตร ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดพิษเฉียบพลันทันที แต่ควรหลีกเลี่ยงการบริโภคเพื่อลดความเสี่ยงในระยะยาว โดยมาตรวัดทั้งสองรูปแบบเป็นเครื่องมือสื่อสารและจัดการความเสี่ยง ไม่ใช่เกณฑ์วินิจฉัยพิษสารหนูทางคลินิก

 

“กรมอนามัยขอให้ประชาชนตระหนักแต่ไม่ตื่นตระหนก เลือกใช้น้ำจากแหล่งที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ หลีกเลี่ยงการนำน้ำจากแม่น้ำในพื้นที่ที่มีรายงานการปนเปื้อนมาใช้บริโภคโดยตรง และติดตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง พร้อมย้ำว่าการต้มน้ำให้เดือดไม่สามารถกำจัดสารหนูได้ กระทรวงสาธารณสุขจะร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเฝ้าระวังคุณภาพน้ำ อาหาร และสุขภาพประชาชน เพื่อคุ้มครองสุขภาพทั้งในปัจจุบันและระยะยาว” นายแพทย์ธิติ กล่าว

สธ. ยืนยันผลเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก สาย รวก โขง ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนู  

ข่าวล่าสุด