ทั้งนี้ การตรวจพบสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิงไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นเป็นผู้ป่วยพิษสารหนู แต่เป็นข้อมูลประกอบการประเมินการรับสัมผัสและติดตามสุขภาพ อย่างไรก็ตาม ได้มอบหมายหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่เฝ้าระวังสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี ควบคู่กับการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำและอาหาร เพื่อลดการรับสัมผัสและป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว
ด้านนายแพทย์ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย กล่าวต่อว่า กรมอนามัยเตรียมปรับรูปแบบการให้คำแนะนำประชาชน โดยสื่อสารความเข้มข้นของสารหนูในน้ำเป็นหน่วยไมโครกรัมต่อลิตร (µg/L) เพื่อให้เข้าใจ และเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานได้ง่ายขึ้น ผ่านเครื่องมือสื่อสารความเสี่ยง 2 รูปแบบ ได้แก่ มาตรวัดความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนูในน้ำ (Arsenic Health Risk Scale: AHRS) และตารางเมทริกซ์ความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนู (Arsenic Health Risk Matrix: AHRM)
นายแพทย์ธิติ กล่าวต่อว่า สำหรับมาตรวัดความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนูในน้ำ (AHRS) จำแนกเป็น 4 ระดับ ได้แก่
- ระดับสีเขียว ไม่เกิน 10 ไมโครกรัมต่อลิตร : ผ่านเกณฑ์ด้านสารหนู สามารถใช้ดื่ม ประกอบอาหาร และอุปโภคได้ หากคุณภาพน้ำด้านอื่นผ่านเกณฑ์มาตรฐานด้วย
- ระดับสีเหลือง มากกว่า 10 แต่น้อยกว่า 100 ไมโครกรัมต่อลิตร : งดดื่มและประกอบอาหาร สามารถใช้อาบน้ำ ซักผ้า และทำความสะอาดได้ โดยระมัดระวังไม่ให้กลืนน้ำเข้าสู่ร่างกาย โดยเฉพาะเด็กเล็ก
- ระดับสีส้ม ตั้งแต่ 100 แต่น้อยกว่า 500 ไมโครกรัมต่อลิตร : เร่งจัดการความเสี่ยง งดดื่ม ประกอบอาหาร และรดน้ำพืชผักสำหรับบริโภค ส่วนการอุปโภคให้ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
- ระดับสีแดง ตั้งแต่ 500 ไมโครกรัมต่อลิตรขึ้นไป : งดใช้น้ำทุกกิจกรรมตามหลักการป้องกันไว้ก่อน พร้อมจัดหาน้ำจากแหล่งที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานมาทดแทนโดยเร่งด่วน