เตือนฝ่ายการเมืองสั่งปิด-เปิดเขื่อน ระวัง "เขื่อนวิบัติ" !

30 กันยายน 2569 ท่ามกลางสถานการณ์อุทกภัยที่กำลังวิกฤต ล่าสุดนักวิชาการด้านวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ ออกมาเตือนถึงกรณีที่มีฝ่ายการเมืองเข้าไปแทรกแซงการบริหารจัดการระบายน้ำของเขื่อนขนาดใหญ่ ซึ่งอาจส่งผลเสียร้ายแรงต่อความมั่นคงของโครงสร้างเขื่อน พร้อมประเมินทิศทางมวลน้ำระลอกใหม่ที่กำลังกระทบหลายพื้นที่

 

เตือนนักการเมืองระวังภาวะ “เขื่อนวิบัติ” 

ผศ.ดร.สิตางศุ์ พิลัยหล้า อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ฝากเตือนฝ่ายการเมืองกรณีสั่งการเรื่องระบายน้ำ โดยเฉพาะกรณีการสั่งหยุดระบายน้ำเขื่อนขุนด่านปราการชล ชั่วคราว (ล่าสุดชี้แจงว่าสั่งให้ปิดแค่ 2 ชั่วโมง) ต้องรอบคอบ ระมัดระวัง และฟังหน่วยงานผู้รับผิดชอบหลักอย่างเข้าใจ ตัดสินใจเองไม่ได้โดยเด็ดขาด

"การปิด-เปิดประตูระบายน้ำในภาวะวิกฤตต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการ ไม่ใช่การตัดสินใจของ ผอ.เขื่อน หรืออธิบดีกรมชลประทานก็สั่งไม่ได้ ต้องประชุมร่วมกันหลายหน่วยงาน ต้องฟังการพยากรณ์อากาศจากกรมอุตุนิยมวิทยา”

“ประตูระบายน้ำของเขื่อน เปิดๆ ปิดๆ ก็ไม่ได้ เพราะเสี่ยงจะเกิด Water Hammer คือน้ำปะทะอย่างรุนแรง หากน้ำสูง จะล้น แล้วไปปิดไว้ น้ำจะ back กลับไปเหนือเขื่อน ต้องไม่ลืมว่าน้ำมหาศาล มวลมหาศาล โมเมนตัมมหาศาล แรงเยอะมาก จึงเปิดๆ ปิดๆ ไม่ได้ การจะลดหรือเพิ่มการปล่อยน้ำ ก็ต้องทำเป็นขั้นบันได” 

“เขาจะรับผิดแทนใคร (รมช.พลพีร์) เพราะเขาเป็นคนสั่ง เขาไม่ใช่แพะ” 

• เขื่อนขนาดใหญ่มีหลักเกณฑ์ทางเทคนิคที่เคร่งครัด 
• หากนักการเมืองเข้ามาแทรกแซงหรือสั่งปิดประตูระบายน้ำตามอำเภอใจโดยไม่ดูปริมาณน้ำสะสม อาจทำให้เกิดแรงดันมหาศาลจนเป็นอันตรายต่อความมั่นคงของตัวเขื่อนได้ 
• หากเขื่อนแตกขึ้นมา ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ 
• เตือนภาวะ “เขื่อนวิบัติ” อาจไม่ถึงกับแตก แต่เขื่อนร้าว โครงสร้างซ้ายขวาพังทลาย หรือ ฉีก 

เตือนภาคกลาง ตะวันตก แม่กลอง - กทม.จ่อซ้ำ

ผศ.ดร.สิตางศุ์ เตือนสถานการณ์ในระยะต่อไป คือ วิกฤตลุ่มน้ำเจ้าพระยาและเขื่อนเจ้าพระยา เนื่องจาก “เขื่อนเจ้าพระยา" เป็นเขื่อนทดน้ำ ไม่ใช่เขื่อนกักเก็บน้ำ จึงไม่สามารถอั้นน้ำไว้ได้ทั้งหมด ซึ่งเมื่อมีปริมาณฝนสะสมและน้ำท่าสมทบด้านข้างมหาศาล จำเป็นต้องระบายน้ำออกตามสถานการณ์

• ฉะนั้นพื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำ เช่น อ.บางบาล และ อ.เสนา จ.พระนครศรีอยุธยา ให้เฝ้าระวังและเตรียมอพยพ เนื่องจากระดับน้ำมีแนวโน้มสูงขึ้นต่อเนื่อง
• กทม. และปริมณฑล ต้องเร่งพร่องน้ำและสูบน้ำออกอย่างเต็มที่ในช่วงเวลาวิกฤต ก่อนที่น้ำทะเลหนุนสูงจะกลับมาระลอกใหม่ ซึ่งจะทำให้การระบายน้ำออกสู่แม่น้ำเจ้าพระยาทำได้ยากขึ้นไปอีก
• กลุ่มฝนที่เคลื่อนตัวไปยังฝั่งตะวันตก โดยเฉพาะ จ.กาญจนบุรี ส่งผลกระทบต่อเขื่อนวชิราลงกรณ์  พื้นที่ลุ่มน้ำแม่กลองต้องเฝ้าระวังระดับสีส้ม และเตรียมยกของขึ้นที่สูง