เกิดอะไรขึ้น แฮชแท็ก #นักข่าวโดนจับ พุ่งติดเทรนด์ X เปิดข้อมูลมีคดีใดบ้าง?

แฮชแท็ก "นักข่าวโดนจับ" ได้รับความสนใจในประเทศไทย ในแอปพลิเคชัน X หรือ ทวิตเตอร์ เพียงชั่วข้ามคืน หลังจาก นายณัฐพล เมฆโสภณ หรือ เป้ ผู้สื่อข่าวของ "ประชาไท" ถูกตำรวจสน.พระราชวัง จับกุมที่บ้านพัก ตามหมายจับของศาลอาญา ลงวันที่ 22 พ.ค.2566 ในข้อหาเป็นผู้สนับสนุนทำให้โบราณสถานเสียหายจากการขีดเขียนข้อความ

หมายจับครั้งนี้ ระบุถึงผู้ขอออกหมายจับต่อศาลอาญา พ.ต.ท.ศิลปชัย ยมใหม่ พนักงานสอบสวนจาก สน.พระราชวัง ซึ่งนายณัฐพล ยืนยันว่าไม่เคยได้รับหมายเรียกรับทราบข้อกล่าวหามาก่อน จากนั้นตำรวจ สน.พระราชวัง ย้ายตัวนายณัฐพลไปขังที่ สน.ฉลองกรุง ย่านมีนบุรี ระหว่างรอส่งศาลอาญา รัชดาฯ เพื่อขออำนาจศาลฝากขังระหว่างสอบสวนในวันนี้ (13 ก.พ.)

ย้อนต้นเหตุจับกุม "นักข่าวประชาไท"
การออกหมายจับกุมครั้งนี้ สืบเนื่องมาจากก่อนหน้านี้ นายณัฐพล ได้ติดตามรายงานข่าวเหตุการณ์ เมื่อ 28 มี.ค.2566 เวลาประมาณ 17.40 น. กรณีที่ นายบังเอิญ (สงวนนามสกุล) ศิลปินอิสระ อายุ 25 ปี ได้พ่นสีข้อความทำเป็นสัญลักษณ์ "อนาคิสต์" และ 112 บนกำแพงวัดพระแก้ว ด้านตรงข้ามสนามหลวง เพื่อเคลื่อนไหวกฎหมาย มาตรา 112

ในวันเกิดเหตุ ตำรวจ 2 นายได้จับกุม “บังเอิญ” กล่าวหาว่าก่อเหตุพ่นสีข้อความบนกำแพงพระบรมมหาราชวัง และถูกควบคุมตัวไป สน.พระราชวัง ก่อนถูกแจ้ง 2 ข้อกล่าวหา 2 ข้อหาด้วยกัน ได้แก่

• “ร่วมกันทำให้โบราณสถานเสียหาย ทำลาย หรือทำให้เสื่อมค่า” ตาม พ.ร.บ.โบราณสถานฯ มาตรา 32
• “ขีด เขียน พ่นสี หรือทำให้ปรากฏด้วยประการใดๆ ซึ่งข้อความ ภาพ หรือรูปรอยใดๆ ที่กำแพงที่ติดกับถนนหรืออยู่ในที่สาธารณะ” ตาม พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ มาตรา 12

ก่อนได้รับการปล่อยตัวชั่วคราวในวันถัดมา ด้วยหลักทรัพย์ 50,000 บาท พร้อมเงื่อนไขห้ามกระทำการใดในลักษณะเดียวกันนี้อีก

ทั้งนี้ ความผิดตาม พ.ร.บ.โบราณสถานฯ มาตรา 32 ระวางโทษจำคุกสูงถึง 7 ปี และปรับไม่เกิน 700,000 บาท ส่วนความผิดตาม พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ มาตรา 12 มีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท

ตำรวจแจ้ง "ช่างภาพ" ลบภาพถ่าย พ่นสีกำแพง
ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกับการทำกิจกรรมพ่นสเปรย์ข้างวัดพระแก้ว "นักข่าวประชาไท" ได้รับแจ้งจากสื่อรายหนึ่งที่มาทำข่าวด้วยกันว่า ถูกตำรวจนอกเครื่องแบบราว 10 คน ตามราวีคุกคามขอให้ลบภาพถ่ายตอนพ่นกำแพงออกจากกล้องและยังกระชากแขนสื่ออีกด้วย

อย่างไรก็ตาม สื่อรายดังกล่าวได้ถามตำรวจว่า ทำผิดข้อกฎหมายข้อไหนถึงต้องลบภาพ ตำรวจก็ไม่สามารถตอบได้ สื่อจึงไม่ยอมลบภาพแต่อย่างใด

ทั้งนี้สื่อคนดังกล่าว ยังระบุด้วยว่า เขารู้สึกไม่ปลอดภัยต้องเดินหนีออกจากพื้นที่ แต่ยังมีตำรวจนอกเครื่องแบบติดตามเรื่อยๆ จนกระทั่งเดินทางออกจากพื้นที่มาได้

ทั้งนี้ เว็บไซต์ประชาไท รายงานข่าวว่า ภาพจากสื่อฯ ที่ถูกตำรวจสั่ง อาทิเช่น


รวบ "หยก" เยาวชนอายุ 14 ปี
ขณะที่ เว็บไซต์ประชาไท รายงานข่าวเหตุการณ์ในวันดังกล่าวด้วยว่า ระหว่างตำรวจนำผู้ที่พ่นกำแพงเข้าห้องสืบสวน สน.พระราชวัง ธนลภย์ (สงวนนามสกุล) หรือ "หยก" เดินทางติดตามมาติดตามเรื่องการจับกุม ถูกตำรวจจับล็อกตัวเข้าห้องสืบสวน โดยไม่มีการแจ้งข้อหาใดๆ จนทำให้เกิดการปะทะกันสองฝ่าย

ต่อมาตำรวจ ระบุว่า มีภาพถ่ายหยก ตอนเกิดเหตุพ่นสเปรย์ ทำให้อาจเข้าข่ายร่วมกระทำผิด แต่ขณะเกิดเหตุพ่น ตำรวจไม่ทราบว่า ธนลภย์เป็นใครและไม่ได้จับกุมทันที ต่อมาเมื่อมาที่ สน.พระราชวัง จึงเข้าจับกุม โดยอ้างว่าร่วมกระทำผิดด้วย

หลังจากถูกจับกุมแล้ว ตำรวจได้แจ้งว่าการจับกุมนี้เป็นการจับตามหมายจับคดีมาตรา 112 ที่ออกเมื่อ 28 ก.พ.2566 และย้ายตัวไปที่ สน.สำราญราษฎร์

ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ระบุว่า คดีที่มีการออกหมายดังกล่าว เป็นคดีที่อานนท์ กลิ่นแก้ว แกนนำกลุ่ม ศปปส. แจ้งความดำเนินคดีไว้จากกรณีที่ หยกไปแสดงออกกิจกรรมเมื่อ 14 ต.ค.2565 เป็นคดีที่เธอได้รับหมายเรียกรับทราบข้อกล่าวหาแล้ว แต่ทำหนังสือถึงตำรวจเพื่อขอเลื่อนเป็นวันที่ 9 เม.ย.2566 แต่ศาลก็ยังคงออกหมายจับ

ทั้งนี้ ธนลภย์ หรือ หยก แจ้งกับทนายความและตำรวจว่า ปฏิเสธกระบวนการยุติธรรม เนื่องจากเห็นว่าสิ่งที่เจอนี้ไม่ชอบด้วยกฎหมายและไม่ชอบธรรม ยืนยันที่จะปฏิเสธกระบวนการยุติธรรมไม่ว่าจะทางใดก็ตาม ปฏิเสธที่จะมีที่ปรึกษาทางกฎหมาย (ทนายความ) และไม่ขอเซ็นเอกสารใดๆ ทั้งสิ้น รวมถึงจะไม่ขอยื่นประกันตัว โดยระหว่างที่เธอนั่งอยู่ในห้องพิจารณาคดีของศาล หยกยังได้นั่งหันหลังให้กับบัลลังก์และผู้พิพากษาอีกด้วย

ต่อมา ศาลจึงมีคำสั่งอนุญาตให้ออกหมายควบคุมตัวหยกไว้ในความดูแลของสถานพินิจฯ เป็นเวลา 1 ผัด ระยะเวลา 30 วันจนกว่าพนักงานอัยการจะมีคำสั่งฟ้องในคดีนี้ จากนั้นได้ส่งตัวเด็กหญิงไปควบคุมตัวไว้ที่ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนหญิง ‘บ้านปรานี’ จังหวัดนครปฐม ซึ่งอยู่ภายใต้ความดูแลของสถานพินิจฯ
อ้างอิง : ประชาไท 

DemAll ประณาม "จับนักข่าวประชาไท"
ภายหลังการจับกุมนักข่าวประชาไท สมาพันธ์สื่อไทยเพื่อประชาธิปไตย DemAll ออกแถลงการณ์ ย้ำการรายงานข่าวถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยชอบธรรมของสื่อมวลชน ประณามการจับนักข่าวประชาไทละเมิดสิทธิเสรีภาพ จี้ปล่อยตัวแบบไร้เงื่อนไข ระบุข้อความดังนี้

จากเหตุการณ์ นายณัฐพล เมฆโสภณ ผู้สื่อข่าวของประชาไท และ นายณัฐพล พันธ์พงษ์สานนท์ ช่างภาพอิสระ ถูกตำรวจชุดนอกเครื่องแบบแสดงหมายจับข้อหาเป็นผู้สนับสนุนทำให้โบราณสถานเสียหายจากการขีดเขียนข้อความ และนำตัวไปควบคุมไว้โดยไม่ให้สิทธิประกันตัว คาดว่ามาจากกรณีทั้งคู่ติดตามรายงานข่าวเหตุการณ์เมื่อ 28 มี.ค.2566 กรณีที่ศิลปินอายุ 25 ปี ได้พ่นสีข้อความทำเป็นสัญลักษณ์ไม่เอา 112 และเครื่องหมายสัญลักษณ์ “อนาคิสต์” บนกำแพงวัดพระแก้ว ด้านตรงข้ามสนามหลวง

สมาพันธ์สื่อไทยเพื่อประชาธิปไตย หรือ Thai Media for Democracy Alliance (DemAll) มีความเห็นร่วมกันว่า ผู้สื่อข่าวไม่ใช่อาชญากร การรายงานข่าวถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยชอบธรรมของสื่อมวลชน ซึ่งกิจกรรมการแสดงออกทางการเมือง ไม่ว่าจะอยู่ในขอบเขตของกฎหมายหรือไม่ สื่อย่อมสามารถถ่ายทอดเป็นภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว หรือข้อเขียนได้โดยไม่มีความผิดทางกฎหมาย

จึงขอประณามการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐที่ใช้อำนาจในลักษณะยัดเยียดความผิดแบบเหวี่ยงแห ละเมิดต่อสิทธิและเสรีภาพของสื่อมวลชน และขอเรียกร้องให้ปล่อยตัวผู้สื่อข่าวประชาไทและช่างภาพอิสระออกมาอย่างไม่มีเงื่อนไขโดยเร็วที่สุด

บก.ประชาไท ข้อกังวล กับ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
นายเทวฤทธิ์ มณีฉาย บรรณาธิการประชาไท ออกมาโพสต์เฟซบุ๊ก ระบุถึงความห่วงใยในการทำหน้าที่สื่อฯ และหวั่นเหตุการณ์ลุกลามบานปลาย มีเนื้อหาว่า

ขออภัยที่อาจไม่ได้ตอบแชทใครได้ทันใจ ด้วยติดธุระต้องขับรถและตามคดีนักข่าวประชาไท คุณณัฐพล เมฆโสภณ ที่ถูกจับและนำตัวไป สน.ฉลองกรุง (ไกลโพด) ข้อหาสนับสนุนการทำลายโบราณสถาน(จากการไปทำข่าวการพ้นสี ไม่เอา ม.112 กำแพงวัดพระแก้ว) ส่วนตัวผม เพิ่งกลับมาถึงออฟฟิสและได้มีโอกาสจับมือถือจริงๆ จังๆ

ข้อกังวลผมต่อกรณีที่เกิดขึ้น
1. เรากังวลที่กระบวนการทำไมไม่ออกหมายเรียกผู้สื่อข่าวเราก่อน อันนี้เป็นหมายจับเลย และหมายจับก็ออกตั้งแต่ พ.ค.66 เพิ่งมาจับเอาตอนนี้

2. ทำไมไม่ให้ประกันตัวหรือมารับทราบข้อกล่าวหาแล้วปล่อยตัวเลย ทำไมต้องขอฝากขังต่อศาล

3. ทำไมการทำข่าวถึงถือเป็นผู้สนับสนุนการกระทำที่ถูกหาว่าเป็นความผิดด้วย

4. หากเป็นเช่นนั้นจะกระทบต่อกระบวนการทำงานของผู้สื่อข่าวทั้งระบบนิเวศข่าวหมด และต่อให้ไม่ฟ้องดำเนินคดีในกรณีอื่นๆ มันย่อมส่งผลต่อความกังวลในใจของนักข่าวในอนาคต เหล่านี้ย่อมส่งผลต่อประชาชนที่อาจไม่ได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารในเหตุการณ์หรือข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น 

5. ช่วงสุดสัปดาห์รวมทั้งก่อนหน้านั้น ไม่เพียงแค่นักข่าวประชาไทที่ถูกขู่และเข้าชาร์จตัวเมื่อทำข่าวในเหตุการณ์ที่สุ่มเสี่ยงต่อการใช้ความรุนแรง ยังมีนักข่าวพลเมือง ผู้สื่อข่าวอิสระที่รายงานเหตุการณ์หรือไลฟ์เหตุการณ์ชุมนุมถูกชาร์จตัวถูกข่มขู่ การไลฟ์การรายงานที่ผ่านมามันเป็นเหมือนหูตาให้สังคมคอยจับจ้องเป็นการป้องกันไม่ให้ใครใช้ความรุนแรงระหว่างกันเพราะมันจะเสียความชอบธรรม การพยายามทำให้คนเหล่านี้ไม่สามารถทำงานได้อย่างมีอิสระหรืออยู่ภายใต้ความกลัวการคุกคาม ย่อมเสี่ยงที่จะเกิดความรุนแรงและการปะทะกันมากขึ้นด้วย

6. จึงขอเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ววข้องและคู่ขัดแย้งรักษาพื้นที่การทำงานของสื่อไม่ว่าจะมีสังกัด หรือเป็นสื่ออิสระหรือสื่อพลเมืองได้รายงานและถ่ายทอดเป็นผู้บันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเพื่อเป็นหูเป็นตาให้สังคมและเป็นหลักประกันว่าจะไม่เกิดการใช้ความรุนแรงต่อกัน และหากมีการใช้ความรุนแรงต่อกันก็จะถูกสื่อไม่ว่าจะสื่อมีสังกัด สื่ออิสระ สื่ออาชีพหรือสื่อพลเมืองได้บันทึกและรายงานต่อสาธารณะชน

เรื่องราว "นักข่าวถูกจับ" จะบานปลาย หรือมีบทสรุปอย่างไร เรื่องนี้ต้องติดตามอย่างใกล้ชิดเป็นอย่างยิ่ง!!