นักออกแบบระบบเสียง สะท้อนมุม "เมาท์เทน บี" ต้นทุนความเสี่ยง

นายวิจักขณ์ จันทร์เมืองเจ้าของบริษัท โคโคนัท ซาวด์ จำกัด ซึ่งให้บริการด้าน Ligth & Sound สำหรับงานอีเวนท์ และการจัดแสดงคอนเสิร์ท ได้ให้ความเห็นกว้างๆ ว่า การจัดแสดงดนตรี หรือทำกิจกรรมเสียงเพลง ที่มีผู้คนรวมตัวกัน ควรจัดในพื้นที่กว้างขวาง ห้องที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่หรืออยู่ในสถานที่โล่งแจ้ง หรือให้ดี ควรแยกออกเป็นเอกเทศ เพราะกิจกรรมประเภทนี้ ปัญหาใหญ่ คือ เสียงที่จะเล็ดลอดไปรบกวน คนที่เขาไม่ต้องการเข้าร่วมกิจกรรม

 

"เมาท์เทน บี" ในภาพข่าวชัดเจนว่าเป็นอาคารแยกเป็นเอกเทศ แต่มันไม่ได้ทำให้ปัญหาเสียงรบกวนหมดไปยังมีสิ่งที่ตามมาคือ ปัญหาเสียงก้อง

 

ผู้บริหารโคโคนัท ซาวน์ชี้ 2 จุดปัญหาของเมาท์เทนบีคือ 1.วัสดุในการก่อสร้างอาคารเมาท์เทนบีอาจจะไม่เหมาะตรงตัวผนังและหลังคาที่ไม่หนาเพียงพอ และไม่ดูดซับเสียงและ 2.พื้นที่ภายในอาคาร ที่ตีฝ้าเพดานในระดับความสูงที่จัดว่าเตี้ย ทำให้เหลือพื้นที่จัดแสดงดนตรีและคนดู (นักเที่ยว) คับแคบเกินไป ผมขอย้ำว่า ทั้ง 2 จุดนี้ ไม่ใช่ต้นเหตุให้เกิดเพลิงไหม้นะครับ แต่ปัญหาส่วนหนึ่งมากจากการแก้ไขทางเทคนิคด้านเสียง ซึ่งใช้วัสดุที่ไม่ปลอดภัย

การแก้ไขอย่างง่ายที่สุดที่หลายๆร้านเลือกทำ คือ การฉีดโฟมซับเสียงลงบนโครงสร้างของอาคาร (คนละประเภทกับโฟมชนวนความร้อน) และการบุผนังด้วยโฟมรังไข่ซึ่งมีคุณสมบัติที่ติดไฟง่าย ก็จะมีความเสี่ยงต่อเพลิงไหม้พอสมควร ชี้ ความผิดพลาดทางอคูสติกอีกอย่างนึงคือ การตีฝ้าที่เตี้ย ซึ่งทำให้ขนาดห้องยิ่งมีพื้นที่ลดลง และถ้าวัสดุที่ใช้ทำฝ้าติดไฟง่ายก็จะยิ่งอันตรายมากขึ้น อีกทั้งยังเพิ่มปัญหาเสียงก้องและเสียงรบกวนจากนักท่องเที่ยวจำนวนมากที่แออัดอยู่ในนั้นอีกด้วย

 

หลักใหญ่ๆ “วัสดุซับเสียง” มีแค่ 2 ประเภท คือแบบกันไฟ กับแบบไม่กันไฟซึ่งผู้ประกอบการหลายร้านมักเลือกวัสดุที่มีราคาถูกกว่าซึ่งมักไม่กันไฟ

 

ผมตอบไม่ได้ว่า “เมาท์เทน บี” ใช้วัสดุแบบไหน ที่ใช้บุบนเพดาน แต่การเกิดเพลิงไหม้ลุกลามอย่างรวดเร็ว ก็ชัดเจนอยู่แล้วว่า วัสดุที่ใช้ติดไฟง่าย ตลอดจน ระบบป้องกันอัคคีภัยของเขาน่าจะมีปัญหา รวมถึงการเสียชีวิตของลูกค้าที่ไม่สามารถหนีออกมาจากกองเพลิงได้ ก็ชี้ให้เห็นว่า ผับแห่งนี้มีปัญหาเรื่องการออกแบบอาคารด้วยส่วนหนึ่งผมเชื่อว่า ผับชัั้นนำในเมืองไทย เขาจะคำนึงถึงระบบป้องกันอัคคีภัย และการออกแบบห้องที่ส่งผลดีต่อสภาพอคูสติก ทางหนีไฟ และกล้าลงทุนกับวัสดุที่มีคุณภาพ สู้ราคา

แต่ผมที่ไม่มั่นใจ คือกฎหมายในเรื่องการปลูกสร้างอาคาร และวัตถุประสงค์ของการใช้งานอาคารนั้นๆ เข้าใจว่ามีกฎเกณฑ์การออกแบบ เช่น การสร้างอาคารขึ้นมาซักหลัง มีการควบคุมการออกแบบของสถาปนิก และควบคุมการก่อสร้างของวิศวกร แต่โศกนาฏกรรม ผับ บาร์ที่เกิดขึ้นในบ้านเรา ทำให้มองได้ว่า กับสถานที่แสดงดนตรีนั้น บ้านเรามีกฎหมายเฉพาะที่ครอบคลุมที่เกี่ยวกับการออกแบบและระบบป้องกันภัยต่างๆมากเพียงใด อันนี้ผมไม่แน่ใจจริงๆ