svasdssvasds
เนชั่นทีวี

สังคม

หมอธีระวัฒน์ ย้ำ"ฝีดาษลิง"แม้ติดยาก แต่จะระบาดไปอีกนาน กลุ่มไหนเสี่ยงบ้าง

26 กรกฎาคม 2565

หมอธีระวัฒน์ เปิดสาเหตุ "ฝีดาษลิง" กลับมาระบาดครั้งใหญ่ ยืนยันการติดเชื้อยากกว่าโควิด-19 แต่จะมีการระบาดไปอีกนาน เผยเชื้อรอวันปะทุหลังจากยกเลิกการฉีดวัคซีนฝีดาษช่วงปี 2523 กลุ่มใดเข้าข่ายยังมีภูมิคุ้มกัน กลุ่มใดเสี่ยง เนชั่นออนไลน์ รวบรวมข้อมูลไว้ที่นี่

26 กรกฎาคม 2565 สถานการณ์โรคฝีดาษลิง หรือ ฝีดาษวานร ในประเทศไทยต้องเฝ้าระวังอย่างเข้มข้น หลังจากพบผู้ป่วยรายแรกในประเทศ ล่าสุด หมอดื้อ หรือ ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ได้โพสต์ข้อความผ่านเพจเฟซบุ๊ก “ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha” ระบุถึงสาเหตุการกลับมาระบาดอีกครั้งของ ฝีดาษลิง และคาดว่าจะยังมีการระบาดไปอีกนาน ระบุว่า..

 

ฝีดาษลิง ไม่ได้ติดต่อกันง่ายแบบที่เราเห็นในโควิด-19 แม้ว่ากลไกการแพร่จะเป็นในลักษณะแบบเดียวกันคือ การสัมผัสใกล้ชิด โดยเฉพาะ ขณะมีเพศสัมพันธ์ สัมผัสกับผื่น (ยกเว้นที่เป็นสะเก็ดแล้ว) แพร่ทางละอองฝอย ไอ จาม  และการแพร่จะเกิดขึ้นต่อเมื่อคนติดเชื้อเริ่มมีอาการแล้ว (ไข้ ปวดหัว ปวดเมื่อยตัว ปวดหลัง ตามด้วยผื่น ต่อมน้ำเหลืองโต)

 

หมอธีระวัฒน์ ย้ำ"ฝีดาษลิง"แม้ติดยาก แต่จะระบาดไปอีกนาน กลุ่มไหนเสี่ยงบ้าง

ฝีดาษลิง เตรียมพร้อมที่จะมีการปะทุขึ้นตลอดเวลาที่ผ่านมา แต่ทั้งนี้เนื่องจากประชาชนในทุกประเทศทั่วโลกมีการฉีดวัคซีนป้องกันไข้ทรพิษ หรือฝีดาษ ซึ่งสามารถมีภูมิคุ้มกันข้ามไปยังฝีดาษลิงได้อย่างน้อยถึง 85% แต่การฉีดวัคซีนไข้ทรพิษได้มีการยุติลงในปี 2523 ทั้งนี้เนื่องจากถือว่าไข้ทรพิษได้สูญไปจากโลกแล้ว ดังนั้นคนที่เกิดก่อนปี 2523 ในประเทศไทย ซึ่งน่าจะมีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป น่าจะยังมีภูมิคุ้มกันฝีดาษลิงอยู่ได้ แต่ไม่ทั้งหมด

 

วัคซีนฝีดาษ หรือไข้ทรพิษ

 

ทั้งนี้ เมื่ออ้างอิงตามหลักฐานที่มีการศึกษารายงานในวารสารนิวอิงแลนด์ในปี 2007 ศูนย์สัตว์จำพวกลิงในรัฐโอเรกอนของประเทศสหรัฐ โดยเป็นการศึกษาระยะยาวในเจ้าหน้าที่ 45 คนและทำการติดตามภูมิคุ้มกันจากการฉีดวัคซีนไปยาวเฉลี่ย 15 ปีหรือนานกว่า พบว่า 60% ยังคงมีภูมิคุ้มกันต่อฝีดาษลิงได้ หลังจากที่ฉีด วัคซีนไข้ทรพิษ แล้ว 

 

โดยที่ประเมินว่าภูมิที่ยังเหลืออยู่นั้น ควรจะมีระยะเวลาที่ใช้ได้อยู่ถึง 90 ปีจากการดูหลักฐานในเซลล์ความจำระบบ B cell และระดับของภูมิในน้ำเหลือง แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าจะสามารถยืนยาวได้ทั้งหมดทุกคนที่มีภูมิคุ้มกันหลงเหลืออยู่ ทั้งนี้เนื่องจากประสิทธิภาพของ ภูมิคุ้มกัน ในร่างกายจะถดถอยลงเรื่อยๆเมื่ออายุมากขึ้น 
 

 

หมอธีระวัฒน์ ย้ำ"ฝีดาษลิง"แม้ติดยาก แต่จะระบาดไปอีกนาน กลุ่มไหนเสี่ยงบ้าง

สถานะ ภูมิคุ้มกันหมู่ (herd immunity)ที่ได้รับจากวัคซีนไข้ทรพิษ ทั้งใน อาฟริกา และทั้งโลก น่าจะเริ่มเสื่อมโทรมไป

 

หมอธีระวัฒน์ ย้ำ"ฝีดาษลิง"แม้ติดยาก แต่จะระบาดไปอีกนาน กลุ่มไหนเสี่ยงบ้าง

นักวิทยาศาสตร์จากสถาบันปาสเตอร์ได้ทำแบบจำลองคณิตศาสตร์ รายงานใน bulletin ของ องค์การอนามัยโลกในปี 2020 และได้ข้อสรุป และตั้งข้อสังเกตว่า ฝีดาษลิง จะมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ แปรตาม สัดส่วนของภาวะภูมิคุ้มกันที่เริ่มลดลงในประชากรในประเทศแอฟริกา เช่น คองโก หลังจากที่หยุดการฉีดวัคซีนไข้ทรพิษ ซึ่งสามารถป้องกันข้ามไปยังฝีดาษลิงได้ และเริ่มเห็นการระบาด หนาตาขึ้นเรื่อยๆ

 

และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันเหมือนกับเป็นการนับวันรอปะทุ โดยที่ความสามารถในการแพร่จากคนหนึ่งไปสู่คนอื่นที่เดิมน้อยกว่าหนึ่ง ประมาณ 0.7-0.8 นั่นคือ คนติดเชื้อหนึ่งคน สามารถแพร่ต่อไปหาคนอื่นได้น้อยมาก แต่อาจจะสูงขึ้น เป็นมากกว่าหนึ่ง และนั่น หมายถึง การระบาดแพร่กระจายจะไม่จบสิ้นในเวลาอันรวดเร็ว (sustained transmission)