นักวิชาการ แจง 5 หน่วยงานร่วมหนุน “อัยการ” อำนวยยุติธรรม

จากกรณี การจัดทำต้นแบบจากความร่วมมือของ 5 หน่วยงาน ทั้ง สำนักงานอัยการสูงสุด กระทรวงยุติธรรม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข และภาคเอกชน หรือ สมาคมแพทย์นิติเวชแห่งประเทศไทย พร้อมกับร่วมลงนามบันทึกข้อตกลง เพื่อสนับสนุนให้พนักงานอัยการ สามารถแสวงหาความจริงในคดีความอาญา  

พ.ต.อ.วิรุตม์ ศิริสวัสดิบุตร เลขาธิการ เลขาธิการ สถาบันเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม อธิบาย ว่า หัวใจหลักของข้อตกลงนี้ คือการจับมือของ 5 หน่วยงานเพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดในคดีอาญา ซึ่งจะแก้อุปสรรคการอำนวยความยุติธรรม ตรงไปที่ต้นเหตุคือ พนักงานอัยการ ที่มีจุดอ่อน กลไกหนึ่งในกระบวนการยุติธรรม แต่เข้าไม่ถึงข้อเท็จจริง ไม่เคยเดินทางไปยังที่เกิดเหตุ หรือไม่สามารถหาพยาน หลักฐานได้เอง ทำได้แค่นั่งรออ่านสำนวนคดี ตามที่ตำรวจรวบรวมมาให้ 

 

บางครั้ง สำนวนคดีที่ส่งถึงมืออัยการ คือ กลายเป็นนิยายสอบสวน ที่ไม่อาจทำให้อัยการเข้าใจภาพรวมของเหตุการณ์ที่แท้จริงของคดี แล้วก็ต้องสั่งฟ้องหรือไม่สั่งฟ้อง ที่ส่งผลกระทบความรัดกุมต่อการดำเนินคดี ซึ่งหลายครั้ง มีการยกฟ้อง จากน้ำหนักของ พยาน หลักฐาน ไม่เพียงพอต่อการชี้มูล

 ทั้งนี้ เมื่อ “ป.วิ อาญา” ไม่ได้มอบอำนาจให้ อัยการ สามารถแสวงหาข้อเท็จจริง ขณะเดียวกันการแก้ไข “ป. วิ อาญา” ก็เป็นเรื่องยาก จากการถูกค้านโดย สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ที่มาจากการแต่งตั้ง (มีนายตำรวจรวมอยู่ด้วย)
 

 

ฉะนั้น การทำข้อตกลงครั้งนี้ จะเป็นช่องทางให้อัยการมีโอกาสรับรู้และสัมผัสกับพยานหลักฐานทุกชนิดตั้งแต่เกิดเหตุ โดยผ่านกลไกสำคัญคือ ฝ่ายปกครอง นายอำเภอ ปลัดอำเภอที่มีกำนันผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งใกล้ชิดสถานที่เกิดเหตุ  สามารถให้ข้อมูลหรือแม้กระทั่งรวบรวมพยานหลักฐานที่ตำรวจอาจละเลย
 

 

ขั้นตอนต่อไป หลังเกิดบันทึกข้อตกลง คือ ทุกหน่วยต้องไปออกระเบียบ หรือคำสั่งให้เจ้าพนักงานในสังกัดของตน ถือปฏิบัติตามข้อตกลงดังกล่าว และร่วมมือกันในการค้นหาความจริงเกี่ยวกับการกระทำความผิดอาญา  ในลักษณะคู่ขนานกับการสืบสวนสอบสวนของตำรวจมอบให้อัยการ  หรือนำเข้าไปดูที่เกิดเหตุ

ยกเคส คดีการเสียชีวิต “แตงโม นิดา” ที่ปล่อยให้ตำรวจ ทำสำนวนคดีอยู่ฝ่ายเดียวมานานกว่า 1 เดือนแล้ว โดย เลขาธิการ สถาบันการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ระบุ เชื่อหรือไม่ ว่า ปัจจุบัน พนักงานอัยการ ยังไม่เคยเห็นเรือเลยซักครั้ง ทั้งๆ ที่ เรือ ก็คือที่เกิดเหตุ จุดสำคัญในสำนวนคดี   ขณะเดียว ฝ่ายตำรวจเอง ก็ได้ขึ้นลงเรือมาแล้วไม่รู้ต่อกี่รอบ แต่ก็ยังไม่สามารถอธิบายข้อสงสัยในหลายประเด็นได้ เช่น บาดแผลที่ต้นขาเกิดจากอะไร รวมถึงพฤติการณ์ต่างๆ ที่ตำรวจสรุปแล้วขัดแย้งกับสามัญสำนึกของผู้คน