“ผอ.ศูนย์นโยบายเพื่อไทย” สอนเชิงกรณี "เอกสารนโยบายพรรคการเมืองหลุด" ชี้ ทำนโยบายต้องเริ่มจากความต้องการแก้ไขปัญหา ไม่ใช่มุ่งแต่หาเสียง

25 พฤศจิกายน 2564 ดร.เผ่าภูมิ โรจนสกุล รองเลขาธิการ และในฐานะ ผู้อำนวยการศูนย์นโยบายพรรคเพื่อไทย กล่าวถึงกรณีรายงานข่าว เอกสารหลุด ในเรื่อง กรอบแนวคิดการกำหนดนโยบายของพรรคการเมืองหนึ่ง เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเลือกตั้ง ว่า

 

อ่านเอกสารฉบับนี้แล้วน่ากังวล โดยเฉพาะเรื่องแนวคิดการจัดทำนโยบายของพรรคการเมือง รองรับการเลือกตั้ง หลายนโยบายตามรายงานข่าว หากจริงก็มองได้ว่า สะท้อนการออกแบบนโยบาย ที่ไม่ได้เริ่มต้นจากความต้องการแก้ไขปัญหา แต่กลับใช้คะแนนเสียงเป็นฐานคิดหรือไม่ เช่น การแจกเงินเกษตรกรผ่านบัตรเครดิต การแจกเงินรายตำบล เป็นต้น

 

การออกแบบนโยบายต้องเริ่มจากคำถามที่ว่า “ประเทศกำลังเผชิญปัญหาอะไร” และ “ต้องใช้นโยบายอะไรมาแก้ไข” ไม่ใช่ “จะออกนโยบายมาเอาใจคนอย่างไร”

ในฐานะที่เป็นหนึ่งในผู้รับผิดชอบด้านนโยบายของพรรคเพื่อไทย ฐานคิดสำคัญ คือ ต้องสร้างนโยบายจากความรับผิดชอบต่ออนาคตประเทศ รับผิดชอบต่อเงินทุกบาททุกสตางค์ ว่าต้องเป็นเพื่อการพัฒนา การได้มาซึ่งคะแนนเสียงนั้นสำคัญ แต่นั่นต้องไม่บดบังแก่นของการออกแบบนโยบาย

 

แก่นต้องเริ่มจากการมองแบบ Bird's eye view เห็นภาพใหญ่ทั้งหมดของประเทศก่อน มองทิศทางของประเทศ นำสู่การออกแบบนโยบาย เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างในภาพใหญ่ พรรคการเมืองต้องแข่งกันตรงนี้ ว่าจะเสนอ “ทิศทางของประเทศ”ไปทางไหน ให้ประชาชนตัดสินว่าใช่ไหม จากนั้นสร้างนโยบายย่อยด้านสำคัญๆ ที่สอดคล้องกับทิศทางใหญ่

 

นโยบายย่อยก็ต้องสู้กับแก่นของปัญหา เช่น การแก้จน ต้องถามก่อนว่า”จน” เพราะอะไร เพราะขาดรายได้ ขาดงานใช่ไหม ฉะนั้นการแก้จน คำตอบควรเป็นการแก้เรื่อง “สร้างงาน” โจทย์ใหญ่ที่พรรคการเมืองจะต้องแข่งกัน คือ “ใครมีนโยบายที่จะสร้างงานได้ดีกว่ากัน” ไม่ใช่ “ใครแจกมากกว่ากัน”

 

อีกหนึ่งเรื่องที่ไม่อยากให้ลืม คือ การเลือกตั้งครั้งที่แล้ว หลายพรรคการเมืองสู้กันด้วยตัวเลข ข่มกันที่จำนวน จนในที่สุดนำไปสู่นโยบายที่ทำไม่ได้ หรือไม่ได้สนใจที่จะทำตามที่หาเสียงไว้ ต่อไปใครจะพูดอะไรก็ได้ จะโฆษณานโยบายอะไรก็ได้ แต่ไม่ต้องทำจริง แบบนี้ไม่ถูกต้อง เป็นบรรทัดฐานทางการเมืองที่ผิด