สพฐ.เดินหน้าพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่สมรรถนะผู้เรียน

ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้เปิดเผยว่า ดร.อัมพร พินะสา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ให้ขับเคลื่อนนโยบาย เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาและคุณภาพของผู้เรียน โดยให้ความสำคัญในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน ซึ่งสอดคล้องกับนโยบาย การจัดการศึกษาของ นางสาวตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นโยบายที่ 1 การปรับหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ ให้ทันสมัยและทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเป็นไปตามแผนการปฏิรูปประเทศ ฉบับปรับปรุง ที่ให้มีการปฏิรูปการเรียนรู้ โดยการปรับเปลี่ยนการเรียนการสอน ตามหลักสูตรอิงมาตรฐานในปัจจุบัน ไปสู่การเรียนรู้ที่พัฒนาสมรรถนะผู้เรียน

ในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน สามารถดำเนินการได้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ซึ่งเป็นการจัดการเรียนรู้ โดยการบูรณาการตัวชี้วัดและการบูรณาการข้ามกลุ่มสาระ

การเรียนรู้ เพื่อกำหนดเป็นหน่วยการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับสภาพบริบทของสถานศึกษา ความต้องการของนักเรียน และชุมชน โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning ในการจัดการเรียนการสอน เพื่อให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง มีความสุขในการเรียน และนำไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน โดยมีสถานศึกษาดำเนินการแล้วกว่าร้อยละ 90 ตัวอย่างเช่น ร.ร.บ้านคาโต จ.ปัตตานี มีการนำตัวชี้วัดตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 มาบูรณาการ โดยในช่วงเช้าจะเรียนสาระหลัก ได้แก่ ภาษาไทย คณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ ภาษามาลายู และภาษาอาหรับ ผ่านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning ส่วนช่วงบ่ายเป็นการจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและมีการบูรณการจากอาชีพของผู้ปกครอง ซึ่งสถานศึกษาแต่ละแห่งสามารถดำเนินการออกแบบให้เหมาะสมกับบริบทของตนเองได้

สำหรับการจัดการเรียนรู้แบบ Active learning สามารถดำเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้หลายรูปแบบ เช่น การใช้โครงงานเป็นฐาน (PBL), GPAS 5 Steps, หลักสูตรอารยเกษตร, การใช้กระบวนการวิจัย, มอนเตสซอรีสำหรับระดับปฐมวัย, STEM Education,จิตศึกษา, การใช้แผนผังความคิด, การทดลองการศึกษาจากแหล่งการเรียนรู้และการใช้เกมเป็นฐานและการใช้กิจกรรมเป็นฐาน เป็นต้น

​นอกจากนี้ กระทรวงศึกษาธิการยังได้ดำเนินการจัดทำ (ร่าง) กรอบหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.....(หลักสูตรฐานสมรรถนะ) โดยมีการกำหนดสมรรถนะหลัก 6 สมรรถนะสำคัญ ได้แก่ การจัดการตนเอง การคิดขั้นสูง การสื่อสาร การรวมพลังทำงานเป็นทีม การเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง และการอยู่ร่วมกับธรรมชาติและวิทยาการอย่างยั่งยืน และสมรรถนะเฉพาะ ซึ่งเป็นสมรรถนะประจำรายวิชา อีกทั้ง การจัดทำ (ร่าง) กรอบหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.....(หลักสูตรฐานสมรรถนะ) ยังช่วยหลอมตัวชี้วัดและการบูรณาการข้ามกลุ่มสาระ ซึ่งช่วงชั้นที่ 1 ได้ออกมาเป็น 70 ผลลัพธ์การเรียนรู้ และกำลังดำเนินการในช่วงชั้นต่อๆไป ซึ่งปัจจุบันยังอยู่ในกระบวนการของการศึกษาวิจัยและพัฒนา โดยนำไปทดลองใช้กับโรงเรียนนำร่องในพื้นที่นวัตกรรม 265 โรงเรียนจาก 8 จังหวัด ซึ่งได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ กาญจนบุรี ศรีสะเกษ ระยอง สตูล ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ผ่านการใช้กระบวนการพี่เลี้ยงพาทำหลักสูตรสถานศึกษา

นอกจากนี้ ยังมีการประชุมระดมความคิดเห็น (Focus group) ใน 13 โรงเรียนที่เกี่ยวข้อง และมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นอย่างกว้างขวางผ่านการระดมสมอง และมีการอบรมและสร้างความเข้าใจผ่าน online โรงเรียนนำร่องและผู้ที่เกี่ยวข้องทั่วประเทศ โดยสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากเว็บไซต์ CBE Thailand (https://cbethailand.com/) จะเห็นได้ว่า ไม่ว่าจะการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551หรือการจัดการเรียนการสอนตาม (ร่าง) กรอบหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. .... (หลักสูตรฐานสมรรถนะ) ต่างยังคงให้ความสำคัญกับผลลัพธ์สุดท้าย คือ “สมรรถนะผู้เรียน” เช่นเดียวกัน

รองเลขาธิการ กพฐ. กล่าวต่อว่า ในส่วนของการปรับเปลี่ยนการจัดการเรียนรู้ เพื่อเป้าหมายในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน ตอนนี้ไม่มีความกังวลแต่ประการใด เพราะสถานศึกษามีผู้นำทางวิชาการที่เข้มแข็ง ผนวกกับการพัฒนาอบรมครูในการสอน Active Learning ได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และมีการประสานกับนักวิชาการในพื้นที่ และมีการบูรณาการตัวชี้วัดหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 จึงทำให้การจัดการเรียนรู้ไม่ว่าจะเป็นหลักสูตรใด ก็ให้ความสำคัญกับเป้าหมายเดียวกันคือ การพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน นั่นเอง ทั้งนี้หลังเข้ามารับตำแหน่งรองเลขาธิการ กพฐ. และได้รับมอบหมายให้ดูแลงานด้านวิชาการของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) อย่างเป็นทางการ  อีกทั้งยังได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่โฆษก สพฐ. เพื่อประชาสัมพันธ์งานด้านการศึกษาอีกหน้าที่หนึ่งด้วย ซึ่งมีเป้าหมายในการสร้างการรับรู้ และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับภารกิจที่ สพฐ. ดำเนินการ ผ่านการประชาสัมพันธ์ที่สามารถเข้าถึงได้ทุกที่ ทุกเวลา