โครงการทุนเล่าเรียนหลวง สำหรับพระสงฆ์ไทย จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2547 พร้อมพระราชทานทุนปฐมฤกษ์ส่วนพระองค์เป็นทุนเริ่มแรก เพื่อสนับสนุนพระภิกษุและสามเณร ให้ได้มีโอกาสศึกษาพระธรรมวินัย พระปริยัติธรรมให้ลึกซึ้งแตกฉาน มีโอกาสศึกษาพระพุทธศาสนาขั้นสูงจากสถาบันพุทธศาสนาในประเทศ และนำไปเผยแผ่เพื่อเป็นหลักยึดเหนี่ยวจิตใจและความคิดในการดำเนินชีวิตของพุทธศาสนิกชน โดยผู้รับทุนจะต้องเป็นพระภิกษุหรือสามเณรที่มีสัญชาติไทย มีศิลาจารวัตรที่งดงามตามพระธรรมวินัย มีความประพฤติเรียบร้อย มีวิริยะอุตสาหะในการศึกษาเล่าเรียนจนสำเร็จหลักสูตร และมีจิตอาสา โดยต้องผ่านการคัดเลือกตามเกณฑ์ของโครงการฯ และของสถานศึกษาที่ศึกษาอยู่ แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ ทุนเปรียญธรรม 6-9 ประโยค ทุนระดับอุดมศึกษาด้านพุทธศาสตร์ ระดับปริญญาตรี-ปริญญาเอก ทุนอบรมพระนักเทศน์ ทุนอบรมพระวิปัสสนาจารย์ และทุนอบรมพระธรรมจาริก
ทั้งนี้ ในส่วนของจังหวัดปทุมธานี มีผู้ร่วมสมทบทุนโครงการทุนเล่าเรียนหลวงฯ ในเบื้องต้น จำนวน 1,000 ,000 บาท สำหรับการทอดผ้าป่าสนับสนุนโครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย ประจำปี 2564 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระมหากรุณา ให้จัดพิธีทอดผ้าป่า เป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นการถวายพระราชกุศลอุทิศถวายเนื่องในวันคล้ายวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผู้พระราชทานก่อตั้งโครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย เพื่อนำรายได้สมทบทุนโครงการทุนเล่าเรียนหลวงฯ ตามดำริของสมเด็จพระวันรัต และมหาเถรสมาคม ที่กำหนดให้จังหวัดในส่วนภูมิภาคจัดพิธีทอดผ้าป่าสนับสนุนโครงการทุนเล่าเรียนหลวง สำหรับพระสงฆ์ไทย ประจำปี 2564 ระหว่างวันที่ 13 ตุลาคม - วันที่ 15 พฤศจิกายน 2564