"ควันบุหรี่" ส่งผลกระทบต่อปอดและระบบทางเดินหายใจ และยังเพิ่มความเสี่ยงที่จะติดเชื้อ เนื่องจากในควันบุหรี่ ละอองไอของคนสูบมีทั้งเสมหะ น้ำลายและสารคัดหลั่งออกมาด้วย ซึ่งแพร่กระจายได้ง่ายและไกลกว่าการไอและจาม ถ้าคนนั้นติดโควิดมีโอกาสแพร่กระจายไปถึงคนอื่นได้

แต่อย่าเพิ่งสรุปง่ายๆ ยังมีอีกหลายปัจจัยที่ทำให้คนติดเชื้อ องค์การอนามัยโลก เคยเผยแพร่ข้อมูลกรณีการติดโควิดจากควันบุหรี่ ซึ่งสร้างความไม่แน่ใจในคนหมู่มาก และล่าสุดมีคนในครอบครัวหนึ่งโพสต์ว่า

 

โอกาสติด ‘โควิด-19’ จาก ‘ควันบุหรี่’ เป็นไปได้ขนาดไหน?


“เราขอแชร์เคสน้าสะใภ้ติดโควิด-19 จากควันบุหรี่ เพิ่งเสียชีวิตวันนี้(13 ส.ค.2564ที่ผ่านมา)

.

น้าสะใภ้อายุ 87 ปี อยู่บ้าน ไม่ได้ออกจากรั้วบ้านหลายเดือนแล้ว ยังไม่ได้ฉีดวัคซีน แต่ลูกสาวที่อยู่บ้านเดียวกัน ฉีดวัคซีนแล้ว

ข้างบ้านน้า มีห้องเช่า มีผู้ชายทำงานโรงงาน มักออกมาสูบบุหรี่นอกบ้าน ควันบุหรี่ลอยมาที่บริเวณที่น้านั่ง น้าซึ่งไม่ได้ใส่หน้ากากและไม่ลุกหนี ขณะที่ลูกสาวจะลุกไปที่อื่น

24 ก.ค. 2564 น้าสะใภ้มีป่วยเล็กน้อย

26 ก.ค.2564 อาสาสมัครมารับผู้ชายบ้านข้าง ๆ ไปรักษา ที่จริงเขารู้ตัวว่า ติดโควิด-19 จึงหยุดงานอยู่บ้านเพื่อรอไปรักษา ดีที่อาสาสมัครมาบอกที่บ้าน

27 ก.ค.2564  ลูกสาวน้าพาน้าไปตรวจที่ รพ.ม.บูรพา ผลออกตอนค่ำว่า ติดเชื้อ แต่ลูกสาวน้าไม่ติดเชื้อ

28 ก.ค.2564 น้าเข้าแอดมิทที่ รพ.ม.บูรพา

หลังจากนั้น 2 วัน น้าอาการแย่ ไม่รู้สึกตัว ต้องใส่ท่อช่วยหายใจ อยู่ ICU ห้องความดันลบ

วันนี้ 13 ส.ค.2564  น้าเสียชีวิต

เชื้อโควิด-19 ที่ติดอยู่กับควันบุหรี่ สามารถฟุ้งกระจายไปกับลมได้ไกลกว่าน้ำลาย จุดที่คนติดโควิดสูบบุหรี่จนถึงบริเวณที่น้านั่ง ห่างประมาณ 5 เมตร อยากให้ทุกคนระวังควันบุหรี่จากคนอื่นค่ะ...."

 

โอกาสติด ‘โควิด-19’ จาก ‘ควันบุหรี่’ เป็นไปได้ขนาดไหน?

‘โควิด’ ติดได้ทางอากาศ

มีการวิจัยหลายชิ้นในต่างประเทศบ่งชี้ว่า ละอองลอย (arrosol) เป็นสาเหตุของการแพร่ระบาดโควิด โก้-ม.ล.รังษิธร ภาณุพันธุ์ จาก ZERO COVID THAILAND  ที่ศึกษาผลวิจัยในเรื่องการระบาดของโควิดมานาน บอกว่า โควิดติดต่อกันได้ผ่านละอองลอย

“ส่วนใหญ่แล้ว ถ้าเราได้กลิ่น นั่นหมายถึงควันมาถึงเรา ตัดสินได้เลยว่ากลิ่นนั้นคือ ละอองลอย (arrosol) แต่ก็ต้องดูบริบทแวดล้อมด้วย ห้องกว้างห้องสูงยังไง มีหน้าต่าง มีพัดลมไหม ถ้าเป็นระเบียง ระเบียงแบบไหน เป็นคูหาอยู่ติดกันไหม” 

การแพร่ระบาดของโควิด สามารถอธิบายให้เห็นภาพได้ง่ายๆ ว่าเหมือนกับ คนสูบบุหรี่อยู่ในห้องหนึ่ง ถ้าเราก็อยู่ในห้องนั้น สูดควันนั้นเข้าไป เราก็ติดโควิด นั่นคืออุปมาอุปไมย แต่ในความเป็นจริง โควิดแพร่กระจายมากับควันบุหรี่หรือไม่ มีหลายเหตุปัจจัยต้องพิจารณาร่วมกัน

โอกาสติด ‘โควิด-19’ จาก ‘ควันบุหรี่’ เป็นไปได้ขนาดไหน?

'ลมหายใจ’ คือตัวการ

 

ถ้าคนเป็นโควิด-19 มานั่งสูบบุหรี่ แล้วควันร้าย มันลอยมาหาเรา เราจะติดโควิดไหม?

 

ม.ล.รังษิธร ภาณุพันธุ์ หรือ "โก้" บอกว่า งานวิจัยที่ศึกษามายังไม่ได้บอกว่า มันมากับควันบุหรี่ 100 เปอร์เซ็นต์ แต่ที่ยืนยันแล้วคือ มันเดินทางมากับละอองลอย

“งานวิจัยบอกว่า

ประการแรก ไม่มีหลักฐานว่าตัวละอองลอย ไวรัสมันเดินทางคู่ไปกับควันเสมอไป

โอกาสติด ‘โควิด-19’ จาก ‘ควันบุหรี่’ เป็นไปได้ขนาดไหน?

แต่ปกติแล้วการหายใจออกมาหรือสูบบุหรี่ออกมา ถ้าคนนั้นติดเชื้อ ความเสี่ยงจะอยู่ที่บริเวณนั้นว่าเป็นอย่างไร อากาศถ่ายเทแค่ไหน ถ้าเขาสูบอยู่ไกล ๆ แล้วเราไม่ได้กลิ่นอะไรเลย แสดงว่ามันกระจายไปในอากาศแล้ว ไม่ได้พุ่งมาหาเรา

ประการที่สอง ถ้าเรามั่นใจว่าเป็นกลิ่นบุหรี่ แล้วคนนั้นมีความเข้มข้นของการหายใจ ทำให้การปล่อยเชื้อออกมามีมากขึ้น แม้ว่าละอองลอยจะไม่ได้มาด้วยกันกับควันบุหรี่ มันก็มีความเสี่ยง

ประการที่สาม งานวิจัยบ่งบอกว่า เชื้อไวรัสเดินทางไปกับอนุภาคเล็ก ๆ หรือควันต่าง ๆ ได้ ถ้าลมพัดไปทางนั้น แล้วคนที่รับเชื้ออยู่ใต้ลม ควันที่ไปถึง จะทำให้ได้กลิ่น และถ้ามีความเหมาะสมก็จะทำให้มีโอกาสสูงที่ละอองลอยจะมากับกลิ่นเหล่านี้ได้ สามารถสูดเข้าปอดได้ นั่นหมายความว่า ลมได้พัดมาทำให้ได้รับทั้งควันและไวรัส”

ความเสี่ยงของคนสูบบุหรี่

ม.ล.รังษิธร ภาณุพันธุ์ หรือ โก้ ยังบอกรายละเอียดอีกว่า ในคนที่ติดโควิด ถ้าสูบบุหรี่แล้ว หายใจเข้า-ออกรุนแรง ประสิทธิภาพของการแพร่กระจายละอองลอย ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของการสูบ และทิศทางลมที่พัดพา นี่คือองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้คนใกล้เคียงได้รับเชื้อและติดโควิดได้

 

“การที่ควันบุหรี่มาใกล้ตัวเรา มีความเสี่ยงไหม อยู่ที่องค์ประกอบที่กล่าวมา การสูบหนัก การหายใจปล่อยละอองลอย อยู่ที่การพ่นออกมา ต่อให้เอาบุหรี่ออกไป แล้วให้คนเป็นโควิดมานั่งหายใจอยู่ตรงนั้น ก็ทำให้ติดได้เหมือนกัน ถ้าลมพัดพาลำเลียงเชื้อเดินทางมาได้ คีย์หลักคือ ถ้าเราสูดลมหายใจคนติดโควิดเข้าไป โควิดติดได้ทางอากาศ ถ้าเคสนั้นไม่ได้ติดโควิด-19 จากควันบุหรี่ของคนข้างบ้าน ควันบุหรี่ ก็ยังมีสาเหตุทำให้คนป่วยและมีความเสี่ยงมากขึ้น เพราะสารในบุหรี่ทำให้ระบบหายใจอ่อนแอ ทำให้เรามีโอกาสได้รับเชื้อสูงขึ้น"  

โอกาสติด ‘โควิด-19’ จาก ‘ควันบุหรี่’ เป็นไปได้ขนาดไหน?

ขอขอบคุณข้อมูล : ม.ล.รังษิธร ภาณุพันธุ์

ขอบคุณภาพจาก : Zero Covid Thailand