ผักหวานบ้านสมุนไพรใกล้ตัว : แก้ตาอักเสบ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเพจเฟซบุ๊ก มูลนิธิหมอชาวบ้าน ได้อธิบายถึงสมุนไพรดังกล่าวไว้ดังนี้....ผักหวานบ้านเป็นไม้พุ่มยืนต้นขนาดเล็ก พบขึ้นอยู่ทั้งในสภาพธรรมชาติ และในไร่นาสวน นับเป็นผักยอดนิยมที่คนไทยในอดีตชอบปลูกไว้บริโภคอย่างแพร่หลายชนิดหนึ่ง ผักหวานบ้านมีชื่ออื่นๆ เช่น ผักหวานบ้าน ผักก้านตง จ๊าผักหวาน ผักหวานใต้ใบ มะยมป่า ฯลฯ โดยใบและยอดอ่อน นำไปประกอบอาหาร เป็นผักจิ้ม นิยมลวกให้สุกเสียก่อน หรือเมนูอื่นๆ เช่น แกงเลียง แกงจืด ผัดน้ำมันหอย ฯลฯ

สรรพคุณราก ต้มน้ำดื่มและอาบ แก้ซาง รสเย็น ต้มเป็นยาแก้ไข้ ถอนพิษไข้ แก้ตัวร้อน แก้ไข้กลับ แก้ซาง แก้ปัสสาวะขัด ผิดส าแดง รักษาคางทูม แก้ลม มะเร็งคุดรากและใบ ตาให้ละเอียดใช้พอกฝีต้นและใบ มีรสหวานเย็นใบ รสหวานเย็น ปรุงเป็นยาเขียว แก้ไข้ ใช้น้ำยางหยอดตาแก้ตาอักเสบ รักษาแผลในจมูกน้้ายางจากต้นและใบ ใช้หยอดตา แก้ตาอักเสบตาผสมกับรากอบเชยเป็นยาพอก รักษาแผลในจมูก ผสมกับสารหนูใช้ทาแก้โรคผิวหนังติดเชื้อ

ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของผักหวานบ้าน
สารสกัดจากใบและลำต้นของผักหวานบ้านด้วยแอลกอฮอล์มีฤทธิ์ในการยับยั้งเอนไซม์ HIV-1 reverse transcriptase เล็กน้อย แต่ไม่มีฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็งในหนูทดลอง
ใบผักหวานบ้านมีสาร Papaverine หากกินมากเกินไปจะทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะและท้องผูกได้
สารสกัดด้วยเอทานอลของผักหวานบ้านมีฤทธิ์ทางอัลลีโลพาธี (Allelopathy) สามารถยับยั้งการเจริญของคะน้าได้

ข้อควรระวังในการใช้ผักหวานบ้าน
ไม่ควรนำผักหวานบ้านมารับประทานแบบสด ๆ ในจำนวนมาก เนื่องจากผักชนิดนี้มีสาร Papaverine ที่เป็นพิษต่อปอด ทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ และท้องผูกได้ และยังมีรายงานว่าผู้ที่เป็นโรคเนื้อเยื่อปอดถูกทำลายชนิด bronchiolitis obliterans (SABO) syndrome นั้น สาเหตุมาจากการรับประทานผักหวานเป็นจำนวนมากเพื่อต้องการลดน้ำหนัก