อ่านทาง "ม็อบปลดแอก" เหนือชั้นกว่าที่คิด?

ท่าทีล่าสุดของรัฐบาลที่ยอมเปิดประชุมสภาสมัยวิสามัญฯ เพื่ออภิปรายหาทางออกให้กับประเทศ และเร่งแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้น แหล่งข่าวจากหน่วยงานความมั่นคง ประเมินว่า น่าจะชะลอการชุมนุมหรือลดความร้อนแรงของม็อบลงไปได้ชั่วคราว แต่การนัดรวมตัวกันยังเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ โดยเฉพาะหากแนวทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ไม่เป็นไปตามที่กลุ่มผู้ชุมนุมและผู้ที่อยู่เบื้องหลังต้องการ เนื่องจากเป้าหมายหลักของผู้ชุมนุม "ระดับแกน" คือ เรื่องสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งการใช้เวทีรัฐสภาไม่สามารถตอบสนองข้อเรียกร้องนี้ได้

แหล่งข่าวยังวิเคราะห์การปรับยุทธวิธีของผู้ชุมนุมในขณะนี้ว่า ได้มีการกำหนดประเด็นหลัก หรือหัวข้อของการชมนุมใหม่ ด้วยการลดความร้อนแรงเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ลง อ้างว่าต้องการแค่ปฏิรูป แต่หันไปพุ่งเป้าที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กับการบริหารงานที่ผิดพลาดของรัฐบาลแทน เพื่อขยายแนวร่วมจากกลุ่มคนหาเช้ากินค่ำ และผู้ที่ได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ซึ่งถูกซ้ำเติมจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ลักษณะคล้ายๆ กับการจุดประเด็นประท้วงใหญ่ในตูนิเซีย และอีกหลายๆ ประเทศในปรากฏการณ์อาหรับสปริงเมื่อเกือบ 10 ปีก่อน

ส่วนที่บางฝ่ายมองว่า การชุมนุมปิดการจราจรและระบบการขนส่ง จะทำให้ม็อบแพ้ภัยตัวเอง เพราะทำให้ประชาชนเดือดร้อนนั้น จริงๆ แล้วแกนนำได้มีการปรับแนวทาง อุดช่องโหว่ของการชุมนุมแบบ "ฮ่องกงโมเดล" คือ ผู้ชุมนุมจะไม่ได้เป็นฝ่ายปิดรถไฟฟ้า หรือระบบขนส่งมวลชนหลักด้วยตัวเอง แต่กดดันให้รัฐบาลต้องสั่งปิด เช่น ขู่จะชุมนุมที่สถานีรถไฟฟ้า ทำให้ประชาชนโทษรัฐบาล ไม่โทษผู้ชุมนุม

นอกจากนั้น การปิดถนน ยังมีการเปิดช่องทางการจราจรบางช่องเอาไว้ เพื่อไม่ให้เป็นการปิดตายเหมือนม็อบเสื้อแดง หรือ กปปส.ในอดีต ทำให้แรงต้านของประชาชนทั่วไปมีไม่มากนัก ประกอบกับผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากปัญหาเศรษฐกิจ ที่ไม่พอใจรัฐบาลอยู่ก่อน ก็จะโทษว่าต้นเหตุที่แท้จริงคือรัฐบาล

หากสถานการณ์ยังเป็นอย่างนี้ต่อไป และผู้ชุมนุมไม่ได้พึงพอใจกับการเปิดประชุมสภาสมัยวิสามัญฯ และการแก้ไขรัฐธรรมนูญซึ่งยังต้องใช้เวลาอีกนาน รวมทั้งอาจไม่มีการแตะเนื้อหาหมวด 1 หมวด 2 ทางแกนนำม็อบ ก็อาจมีการนัดระดมผู้ประท้วงจากทุกจังหวัด เข้ากรุงเทพฯ เพื่อแสดงพลังครั้งใหญ่ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว ณ กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ ในช่วงอาหรับสปริง

แหล่งข่าวจากฝ่ายความมั่นคง ระบุด้วยว่า ตัวชี้ขาดของสถานการณ์นี้ไม่ได้อยู่ที่การสลายการชุมนุมหรือจับกุมแกนนำ เพราะนั่นเป็นการดำเนินการเพียงระดับยุทธวิธีเท่านั้น แต่การยุติสถานการณ์นี้ต้องทำหลายๆ อย่างไปพร้อมกัน โดยเฉพาะการขยายฐานมวลชนของกลุ่มที่ต้องการความสงบ และไม่ต้องการการเปลี่ยนแปลงถึงขั้นล้มระบอบ เพื่อสร้างมวลชนกลุ่มใหม่ออกมาคานน้ำหนักกับม็อบ แต่ไม่ใช่การเผชิญหน้าหรือนำมวลชนเข้าปะทะกัน

สาเหตุที่ต้องเปิดพื้นที่ให้มวลชนกลุ่มใหม่ที่ยังเป็น "พลังเงียบ" เพราะประชาชนส่วนใหญ่ คือ "จุดศูนย์ดุลย์" ของการต่อสู้ครั้งนี้ เพียงแต่ต้องมีพื้นที่ในการแสดงออกด้วย เนื่องจากขณะนี้มีแต่ฝ่ายผู้ประท้วงเท่านั้นที่มีพื้นที่แสดงออก