ตั้ง 6 อรหันต์ ชำแหละสวนสัตว์สงขลา

หลังจากการประชุมนัดพิเศษ เมื่อวานนี้(6ต.ต.)ของคณะกรรมการองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ ที่มีนายชวลิต ชูขจร ประธานบอร์ดองค์การสวนสัตว์ฯ เป็นประธานการประชุม มีวาระสำคัญ ว่าด้วยเรื่องการรายงานกรณีเก้งเผือกตัวแรกสูญหาย, แต่งตั้งคณะกรรมการสรรหา ผอ.องค์การสวนสัตว์ฯ และแต่งตั้งรักษาการ ผอ.องค์การสวนสัตว์ฯ โดยช่วงแรกของการประชุมมีการยืนไว้อาลัยให้กับนายสุริยา และสัตวแพทย์ภูวดล นอกจากนี้ นายเฉลิมวุฒิ เกษตรสมบูรณ์ ผอ.สวนสัตว์สงขลา ซึ่งขณะนี้ถูกย้ายไปเป็นรักษาการผู้อำนวยการสวนสัตว์ดุสิต ได้เข้าชี้แจงข้อมูลด้วย และเดินทางกลับในเวลา 11.50 น.

จากนั้นประธานบอร์ดองค์การสวนสัตว์ ได้แถลงภายหลังใช้เวลาประชุมนานถึง 3 ชั่วโมง ว่า ประเด็นสำคัญ คือ เก้งเผือกพระราชทานที่สูญหาย 2 ตัว ตัวแรกหายตั้งแต่วันที่ 19 ก.พ.63 และตัวที่ 2 วันที่ 22 ก.ย.63 ชัดเจนว่าตัวเก้งเผือกตัวที่ 2 อายุ 9 เดือน (คุณภาค) ถูกงูเหลือมกินในส่วนจัดแสดง โดยพบซากของเก้งเผือกในท้องงูบริเวณแหล่งเลี้ยง ซึ่งเจ้าหน้าที่ดึงงูออกจากโพรงขนาดเล็กจนงูท้องแตก และพบซากดังกล่าวในท้อง ซึ่งเคสนี้ยืนยันว่าสามารถตรวจสอบได้ เพราะขณะนี้ซากเก้งเผือกอยู่ที่โรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ นอกจากนี้มีรายงานว่ามีโพรงหลายจุด และต้นไม้ใหญ่ที่งูสามารถเข้ามาในแหล่งเลี้ยงเก้งเผือกได้
โดยมีการยืนยันว่ากรรมการสอบสวนไปดูถึงโรงพยาบาลก็พบซาก จึงไม่มีข้อสงสัยเรื่องถูกขโมย ตัวนี้ชัดเจนว่างูกิน ข้อเท็จจริงชัดเจนและมีกระบวนการพิสูจน์โดยสัตวแพทย์ ไม่จำเป็นต้องส่งไปตรวจในระดับการศึกษา ส่วนสาเหตุที่ไม่ได้รายงานกับนายสุริยากรณีเก้งเผือกที่หายจากสวนสัตว์สงขลาตั้งแต่แรกนั้น นายเฉลิมวุฒิ ชี้แจ้งข้อมูลว่า เห็นว่าเป็นเรื่องที่ต้องรายงานประจำเดือนตามระเบียบอยู่แล้ว เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ความเข้าใจว่าหายซ้ำซ้อน

ส่วนเก้งเผือกตัวแรก (คุณภูมิ) อายุ 3 เดือน ที่หายไปและมีการระบุว่าพบซากเมื่อ 2 เดือนก่อน ก็ยังไม่สามารถสรุปข้อเท็จจริงว่าหายไปได้อย่างไร ก็ยังเป็นแค่สมมุติฐานเหมือนเดิมว่ามีคนขโมยไป หรือหลุดออกไป และถูกสัตว์ลักลอบเข้ามากิน ซึ่งได้ฟังคณะกรรมการสอบสวนแล้วยังไม่ชัดเจน เพราะพบซากกระดูกหลังจากหายไปแล้ว 2 เดือน ประกอบกับผลตรวจสอบจากหลักฐานที่ส่งให้กับศูนย์นิติวิทยาศาสตร์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืชตรวจสอบแล้ว

โดยผลที่ออกมาก็ยังไม่ชัดเจน สรุปว่าผลตรวจยังบอกได้แค่ว่าซากกองกระดูกเป็นเก้ง ไม่สามารถชี้ชัดว่าเป็นเก้งเผือกหรือไม่ ดังนั้นจะอาจจะต้องหาวิธีการตรวจพิสูจน์ใหม่อีกครั้ง โดยใช้เนื้อเยื่อหรือองค์ประกอบของซากที่เพียงพอ ซึ่งสอบถามเบื้องต้นกับนายธัญญา เนติธรรมกุล อธิบดีกรมอุทยานฯ ยืนยันว่าสามารถตรวจสอบละเอียดได้ เพื่อชี้ชัดว่าเป็นตัวดังกล่าวหรือไม่ โดยจะส่งหลักฐานเพิ่มเติมไป เพราะมีซากเก้ง รวมทั้งพ่อและแม่ตัวดังกล่าวยังมีชีวิตอยู่
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังมีมติตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ กรณีประเด็นข้อสงสัยว่าสวนสัตว์เป็นแหล่งค้าสัตว์ป่า และเจ้าหน้าที่ทำงานเข้าไปเกี่ยวข้องหรือไม่ โดยให้ตั้งจากหน่วยงานภายนอก 6 คน เข้ามาตรวจสอบ


อย่างไรก็ตาม พบว่ามีช่องโหว่การรายงานประชากรสัตว์ภายในสวนสัตว์อยู่จริง และพยายามแก้ปัญหาด้วยการให้นายสุริยาไปสร้างความชัดเจนและสืบค้นข้อมูลให้มากขึ้น เป็นที่มาของการตั้งคณะกรรมการประชากรสัตว์ใหม่ โดยกรรมการชุดดังกล่าวจะแยกบัญชีสัตว์ประเภท 1, 2 และ 3 แต่ยืนยันว่าขณะนี้ "คุณมูมู่" เก้งเผือกที่เหลืออยู่เพียงตัวเดียวในสวนสัตว์ ได้รับการดูแลเป็นอย่างดี ไม่จำเป็นต้องย้ายไปไว้ที่สวนสัตว์อื่น

สำหรับการรายงานประชากรสัตว์ เนื่องจากองค์การสวนสัตว์ฯ เป็นสมาชิกสมาคมสวนสัตว์โลกและพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำโลก (World Association for Zoo and Aquariums : WAZA) หรือวาซ่า และสมาคมสวนสัตว์แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือซีซ่า ระบบการขึ้นทะเบียนจะทำตามมาตรฐานและรายงานให้บอร์ดทราบว่ามีสัตว์ตาย สูญหายจำนวนเท่าไหร่ แต่บอร์ดฯ เห็นว่าการรายงานดังกล่าวไม่สะท้อนภาพชัดเจน จึงต้องปรับปรุงการรายงานสัตว์ที่มีมูลค่า หรือมีความสำคัญ รวมทั้งอาจฝังไมโครชิปในสัตว์บางชนิด และจัดทำระบบเปิดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้

ประธานบอร์ดองค์การสวนสัตว์ฯ ระบุว่า ที่ประชุมสอบถามเพิ่มเติมประเด็นนกแก้วมาคอร์หายไป 13 ตัว เมื่อปี 57 มูลค่า 700,000 บาท และการขโมยนอแรดปี 61 ซึ่งมีการชี้แจงว่า นกแก้วถูกขโมยจริงและดำเนินคดีแล้ว ได้นกคืนมา 2 ตัว ยืนยันว่าผู้กระทำผิดเป็นคนนอกสวนสัตว์ ส่วนแรดตายโดยธรรมชาติ เมื่อชันสูตรเสร็จทางมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้ตัดนอไว้ แต่เจ้าหน้าที่สวนสัตว์สงขลา 1 คน ได้ไปขอรับกลับโดยไม่ได้รับมอบหมาย ซึ่งเป็นการทุจริต ขณะนี้ได้แจ้งความดำเนินคดีและไล่ออกแล้ว ส่วนบัญชีสัตว์ชนิดอื่นๆ ไม่พบความผิดปกติแต่อย่างใด
ขณะที่นายสมิทธิ ดารากร ณ อยุธยา รักษาการ ผอ.องค์การสวนสัตว์ฯ ซึ่งลงพื้นที่สวนสัตว์สงขลาด้วยนั้น กล่าวถึงสาเหตุของการก่อเหตุยิงว่า อาจเกิดจากสื่อสารที่คลาดเคลื่อน เพราะนายสุริยา และนายสัตวแพทย์ภูวดลเคยเรียนที่เดียวกัน แต่อาจเข้าใจผิดในประเด็นถูกโยกย้ายระหว่างการสอบสวนข้อเท็จจริง ว่าโยกย้ายแบบถาวร ทำให้นายสัตวแพทย์ภูวดลเข้าใจผิด ประกอบกับความเครียดเรื่องพ่อป่วย ส่วนประเด็นความขัดแย้งการสร้างสวนน้ำในสวนสัตว์นั้น ไม่น่าจะเป็นประเด็นนี้ เพราะนายสัตวแพทย์ภูวดลไม่ได้เกี่ยวข้อง จะดูแลเรื่องการอนุรักษ์และงานวิจัยเท่านั้น