"ตุ้มทรายกันกระแทก"ภูมิปัญญาท้องถิ่น-ต้นทุนต่ำ

ที่กระชังปลา แปลงใหญ่ปลานิล หมู่ 1 ต.ในเมือง อ.พิชัย จ.อุตรดิตถ์ นายโชคชัย เผ่าชู ประมงอำเภอพิชัย ลงพื้นที่สำรวจและติดตามการแก้ไขปัญหาหลังเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในกระชังเลาะริมฝั่งน้ำน่าน อ.พิชัย กว่า 2,000 กระชัง ยังคงเฝ้าระวังปลากระชังอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากน้ำฝนที่ตกท้ายเขื่อน รวมกับมวลน้ำเขื่อนสิริกิติ์มีการปล่อยน้ำ วันละ 11 ล้านลูกบากศ์เมตรทำให้น้ำขุ่นแดงและกระแสน้ำน่านสูงและไหล เชี่ยวไหลแรง กระทบต่อปลาในกระชังน็อคน้ำ ทยอยตาย ก่อนที่จับขาย

นายโชคชัย กล่าวว่า อำเภอพิชัยมีเกษตรกรเลี้ยงปลาในกระชัง 465 ราย 2,750 กระชัง มีทั้งปลานิลดำ นิลแดง ปลากดคลังหลวง ปลาดุก และมีแปลงใหญ่ปลานิล 46 ราย จำนวน 610 กระชัง ซึ่งถือว่าเป็นแหล่งผลิตปลากระชังที่ใหญ่ที่สุดของ จ.อุตรดิตถ์

กระชังจะต้องไม่เคลื่อนไหวมาก เพราะจะทำให้ปลาที่เลี้ยงตื่นตกใจ แล้วจะหยุดกินอาหารทำให้อ่อนแอ และน็อคตายในที่สุด เกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในกระชังจึงนำวัสดุที่เหลือใช้ คือ แกลลอนพลาสติกมาใส่ทรายให้เต็ม ผูกเชือกมัดหรือผู้ไว้ที่ขอบกระชังปลา และหย่อนแกลลอนทรายลงไปใต้กระชัง เพื่อน้ำหนักกันกระแทกได้ดี เป็นภูมิปัญญาและการเลือกใช้วัสดุที่เหลือใช้ เป็นการลดต้นทุนไม่ต้องหาซื้อตุ้มเหล็กที่มีราคาแพง

เกษตรกรจึงทำ "ตุ้มทรายกันกระแทก"ต้นทุนต่ำ หากเป็นกระชังที่อยู่ใกล้ฝั่งจะหย่อนตุ้มทรายไว้ตามหัวมุมกระชังๆ 4-6 ตุ้ม หากอยู่กลางแม่น้ำ หรือจุดที่น้ำไหลเชี่ยว จะใช้ตุ้มทรายว่ามากถึง 20 อัน โดยผูกเชือกมัดขอบกระชังไว้ เป็นการเพิ่มน้ำให้กระชังกันการสะเทือนจากกระแสน้ำไหลแรง นอกจากนี้น้ำแดงแต่ไหลปกติไม่มีปัญหา ปลาอยู่ได้ น้ำสูงดึงกระชังเข้าฝั่ง น้ำน้อยลากออกกลางแม่น้ำหากกระชังมีดินโคลนเกาะ ต้องรีบฉีดน้ำไหลทำความสะอาด เพื่อที่ปลาจะได้ไม่น็อคน้ำตาย