เบื้องลึก ทรัมป์ สั่งถอนทหาร ออกจากเยอรมัน เพราะปิดกั้นรัสเซียไม่สำเร็จ

การลดแผนกำลังทหารในเยอรมัน นั้นเกิดขึ้นมาสักระยะหนึ่งแล้ว เนื่องด้วย ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และเยอรมนีตึงเครียดมากขึ้น เนื่องจากที่ผ่านมา พันธมิตรทั้งสองขัดแย้งกันอยู่แล้วในประเด็นนิวเคลียร์อิหร่าน แต่สิ่งที่ทำให้โดนัลด์ ทรัมป์ รู้สึกไม่พอใจ นางอังเกลา แมร์เคิล นายกรัฐมนตรีเยอรมนี นั่นก็คือเรื่องของโครงการท่อส่งก๊าซ "นอร์ดสตรีม 2" ที่เป็นความร่วมมือระหว่างเยอรมัน กับ รัสเซีย ซึ่งเป็นชนวนเหตุสำคัญของเรื่องดังกล่าว

ก่อนหน้านี้เยอรมัน กับ รัสเซีย มีการส่งก๊าซผ่านทางด้านท่อส่งก๊าซตามโครงการเดิม คือ "นอร์ดสตรีม" ซึ่งมีกำลังส่ง ปีละ 55,000 ลูกบาศก์เมตร แต่ทว่า โครงการ "นอร์ดสตรีม 2" เกิดขึ้นจะทำให้เยอรมันรับก๊าซจากรัสเซีย เพิ่มสูงขึ้นเป็นเท่าตัวคือ 110,000 ลูกบาศก์เมตร ต่อปี นั่นหมายความว่า ขัดผลประโยชน์ของสหรัฐฯ เข้าไปเต็มกำลัง เนื่องจากสหรัฐฯ ได้เสนอตัวเป็นผู้ที่ขายก๊าซ ให้กับประเทศสมาชิกของยุโรป จากแหล่งก๊าซในทะเลเหนือ นอกจากนั้นรัฐบาลสหรัฐฯ นั้นพยายามขัดขวางโครงการวางท่อลำเลียงก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียมายังยุโรปตะวันตก เพื่อนำเสนอทางเลือกอื่นที่ดีกว่า นั่นคือการส่งออกก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ LNG ซึ่งขนส่งก๊าซธรรมชาติในรูปของเหลวจากสหรัฐฯ มายังยุโรปโดยใช้เรือบรรทุกน้ำมัน

ก่อนหน้านี้ นายโดนัลด์ ทรัมป์ นั้นคัดค้านโครงการสร้างท่อลำเลียงก๊าซธรรมชาติ "นอร์ด สตรีม 2" ที่เชื่อมจากรัสเซียลงทะเลบอลติกมาขึ้นฝั่งที่เยอรมนี โดยโดนัลด์ ทรัมป์ มองว่า โครงการดังกล่าวจะทำให้รัสเซียสามารถใช้การส่งออกเชื้อเพลิง เป็นอำนาจในการต่อรองกับประเทศในยุโรปได้ในอนาคต

12 มิถุนายน 2562 ทางด้าน นายโดนัลด์ ทรัมป์ ได้กล่าวไว้ว่าเขากำลังพิจารณาใคร่ครวญเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าว โดยเห็นว่าการออกมาตรการคว่ำบาตรจะสามารถขัดขวางโครงการก่อสร้างท่อลำเลียงก๊าซธรรมชาติ "นอร์ด สตรีม2" ซึ่งจะทำให้รัสเซียส่งออกก๊าซธรรมชาติมายังประเทศยุโรปได้มากขึ้น และนั่นก็จะทำให้ยุโรปต้องพึ่งพาเชื้อเพลิงจากรัสเซียมากขึ้น

และถ้าย้อนไปก่อนหน้านั้นทางด้านนายโดนัลด์ ทรัมป์ ได้แสดงความเห็นไว้เมื่อปี 2561 ว่าเยอรมนีนั้นตกเป็น "เชลย" ของรัสเซีย เมื่อพูดกันในแง่การที่เยอรมนีจำเป็นต้องพึ่งพาการส่งออกก๊าซธรรมชาติของรัสเซีย การที่เขาคัดค้านโครงการวางท่อก๊าซดังกล่าวเช่นเดียวกับผู้นำของสหรัฐฯ คนก่อนๆ นั่นก็เป็นเพราะว่า เส้นทางวางท่อก๊าซของโครงการ "นอร์ด สตรีม 2" จะลอดใต้ทะเลบอลติกจากภาคตะวันออกของรัสเซียมายังภาคเหนือของเยอรมนี นับเป็นเส้นทางคู่ขนานมากับเส้นทางท่อก๊าซเดิมที่มีอยู่ การที่เส้นทางท่อก๊าซของโครงการ "นอร์ด สตรีม 2" ไม่ต้องเชื่อมโยงกับท่อลำเลียงก๊าซธรรมชาติไปยังประเทศยูเครน ทำให้หลายฝ่ายวิตกกังวลกันว่า หากรัสเซียมีปัญหากับยูเครนหรือประเทศเพื่อนบ้านรายอื่นๆของรัสเซีย ก็จะสามารถใช้การปิดกั้นการส่งออกก๊าซธรรมชาติเป็นเครื่องมือต่อรองในทางการเมืองได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะไปกระทบการส่งออกก๊าซธรรมชาติไปยังยุโรปตะวันตก เพราะใช้เส้นทางต่างกัน

ขณะที่ทางด้านรัสเซียและเยอรมนีได้ออกมา พูดถึงโครงการ "นอร์ด สตรีม 2" ว่าโครงการนี้มุ่งเน้นเพียงประโยชน์ทางเศรษฐกิจ บริษัท ก๊าซพรอม ของรัสเซียที่เป็นผู้ก่อสร้างและวางท่อก๊าซธรรมชาติ มีบริษัท รอยัล ดัทช์ เชลล์ และวินเทอร์แชล ของยุโรป เป็นแหล่งสนับสนุนทางการเงิน

สำหรับ รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ดำเนินนโยบายปิดล้อมรัสเซีย อุตสาหกรรมน้ำมันก๊าซธรรมชาติเป็นรายได้หลักของรัสเซีย การสกัดกั้นท่อส่งก๊าซ "นอร์ด สตรีม 2" จึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง การปล่อยให้เยอรมันหรือยุโรปซื้อก๊าซรัสเซียเท่ากับว่านโยบายปิดล้อมรัสเซีย นั้นไร้ประสิทธิภาพ โดยทางด้านสหรัฐฯ มองว่ารัสเซียคือศัตรูตัวฉกาจในฐานะมหาอำนาจ ที่มีโอกาสขึ้นมาท้าทายอำนาจของสหรัฐฯ จึงจำเป็นต้องปิดล้อมให้ได้มากที่สุด

ยุโรปเป็นพันธมิตรด้านความมั่นคงกับสหรัฐมายาวนาน ได้ผลประโยชน์มากมายจากการนี้ แต่ต้องการเก็บเกี่ยวผลประโยชน์จากรัสเซียด้วย ผลประโยชน์เศรษฐกิจเป็นเรื่องสำคัญพยายามกดดันให้ยุโรปเลิกซื้อเลิกติดต่อค้าขายกับรัสเซีย

ส่วนฝ่ายยุโรปมีผลประโยชน์ของตนเองที่ต้องเก็บเกี่ยวทั้งจากสหรัฐฯ กับรัสเซีย ขณะเยอรมนี ไม่คิดว่ารัสเซียเป็นภัยคุกคามร้ายแรงแต่อย่างใด แต่มองว่า สามารถที่จะถ่วงดุลย์อำนาจจากสหรัฐฯ ได้มากพอนอกจากนั้นยังเป็นการป้องกันความสุ่มเสี่ยงถึงความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเช่นเดียวกับยุคสงครามเย็น เพราะพวกเขาได้รับผลกระทบมากมาย สุ่มเสี่ยงต่อการสงคราม รวมทั้งสงครามนิวเคลียร์ การอยู่ด้วยกันทำมาค้าขายระหว่างกันและช่วยเหลือเกื้อกูลกันจึงเป็นทางออกที่ทางด้าน นางอังเกลา แมร์เคิล นายกรัฐมนตรีเยอรมนี เลือก

...........................................................

สถาพร เกื้อสกุล

9-6-2563