คุณภาพน้ำพองต่ำ หวั่นส่งผลกระทบน้ำประปา งดปล่อยน้ำในบึงโจดลงลำน้ำพอง

ความคืบหน้ากรณีชาวบ้าน ต.กุดน้ำใสอ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น ร้องเรียนเรื่องการปล่อยน้ำจากบึงโจด ลงในลำน้ำพองหลังจากเทศบาลตำบลกุดน้ำใส เตรียมขุดลอกบึงโจดซึ่งอยู่บริเวณใต้โรงงานผลิตเยื่อกระดาษ ในพื้นที่อำเภอน้ำพอง โดยล่าสุดนายวิรุณภพ สุภาพ ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 10 ขอนแก่นได้ลงพื้นที่ตรวจวัดคุณภาพน้ำในบริเวณลำห้วยโจด ซึ่งอยู่ใกล้กับโรงงานผลิตเยื่อกระดาษบึงโจดซึ่งมีการรองรับน้ำที่ปล่อยจากโครงการบำบัดน้ำเสียของโรงงาน ลำน้ำพองซึ่งมีการปล่อยน้ำจากบึงโจดลงมา และเขื่อนหนองหวายคือพื้นที่ห่างจากบึงโจด และเป็นจุดที่มีการนำเอาน้ำไปใช้เพื่อการเกษตรและผลิตน้ำประปาใน2 วัน คือวันที่ 23 พ.ค.และวันที่ 26 พ.ค.พบคุณภาพน้ำใน 4จุดดังกล่าวแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด โดยวันที่ 23พ.ค. เป็นวันที่น้ำในลำน้ำพองมีน้อย ส่วนในวันที่ 26พ.ค. เป็นวันที่เขื่อนอุบลรัตน์ได้ปล่อยน้ำลงในลำน้ำพองแล้วทำให้ปริมาณน้ำในลำน้ำพองเพิ่มสูงขึ้น

นายวิรุณภพ กล่าวว่าการตรวจวัดคุณภาพน้ำหลังชาวบ้านเรียกร้องให้ยุติการปล่อยน้ำในบึงโจดลงในลำน้ำพองเพราะเกรงว่าจะส่งกระทบกับคุณภาพน้ำในลำน้ำพองเพราะน้ำในลำน้ำพองยังต้องนำไปผลิตน้ำประปาให้กับชาวอ.น้ำพองและคนในเมืองขอนแก่นบางส่วนใช้โดยลำน้ำพองเป็นลำน้ำที่กำหนดประเภทการใช้น้ำอยู่ในประเภทที่ 3คือสามารถนำน้ำไปใช้แบบอเนกประสงค์ได้โดยต้องมีปริมาณออกซิเจนละลายน้ำไม่ควรต่ำกว่า 4 มิลิกรัมต่อลิตรมาตรฐานการระบายน้ำที่มีคุณภาพต่ำกว่าลงทางน้ำชลประทาน กำหนดให้ค่าการนำไฟฟ้าไม่ควรเกินกว่า2 พัน ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตรซึ่งคุณภาพน้ำในวันที่ 23 พ.ค. โดยได้ไปตรวจวัดคุณภาพน้ำที่ปากห้วยโจดพบว่าคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก ค่าออกซิเจนละลายน้ำ เท่ากับ 0.8มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าการนำไฟฟ้าเท่ากับ 1,960 ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตรในขณะที่ปากบึงโจดคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมมากเช่นกันค่าออกซิเจนละลายน้ำเท่ากับ 0 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าการนำไฟฟ้าเท่ากับ 2,368ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตร

ในขณะที่คุณภาพน้ำในจุดลำน้ำพองคือบริเวณเหนือบึงโจด คุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์พอใช้ ค่าออกซิเจนละลายน้ำ 3.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ท้ายบึงโจดคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก ค่าออกซิเจนละลายน้ำ 0.6 มิลลิกรัมต่อลิตร จุดสูบน้ำประปา คุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก ค่าออกซิเจนละลายน้ำ 0 มิลลิกรัมต่อลิตรสรุปคุณภาพน้ำในห้วยโจด บึงโจดและแม่ น้ำพอง (ช่วงท้ายบึงโจด) อยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก มีแนวโน้มที่การระบายน้ำจากบึงโจดลงสู่ลำน้ำพอง ส่งผลกระทบให้คุณภาพน้ำในแม่น้ำพองช่วงท้ายบึงโจดเสื่อมโทรมลง และต่อเนื่องถึงจุดสูบน้ำประปาเหนือฝายหนองหวาย เนื่องจากปริมาณการระบายน้ำในแม่น้ำพองมีน้อย ประกอบกับน้ำที่ระบายจากบึงโจดมีคุณภาพน้ำเสื่อมโทรมมากและมีการระบายอย่างต่อเนื่อง

ในขณะที่การไปตรวจวัดคุณภาพน้ำซ้ำในวันที่ 26 พ.ค. หลังจากเขื่อนอุบลรัตน์ได้ปล่อยน้ำลงในลำน้ำพองเพื่อนำน้ำไปใช้ในการเกษตร นายวิรุณภพ กล่าวว่า คุณภาพน้ำบริเวณปากห้วยโจด คุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก ค่าออกซิเจนละลายน้ำเท่ากับ 1.9 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าการนำไฟฟ้าเท่ากับ 2,600 ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตร ส่วนที่ปากบึงโจด คุณภาพน้ำเสื่อมโทรมมาก ค่าออกซิเจนละลายน้ำเท่ากับ 0.3 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าการนำไฟฟ้าเท่ากับ 2,100 ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตร ส่วนคุณภาพน้ำในลำน้ำพอง บริเวณสะพานบ้านคำบอน คุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมค่าออกซิเจนละลายน้ำเท่ากับ 2.1 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าการนำไฟฟ้าเท่ากับ 743 ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตร เหนือบึงโจดคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์พอใช้ ค่าออกซิเจนละลายน้ำ 3 การนำไฟฟ้า 1,233 ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตร ท้ายบึงโจด คุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์พอใช้ ค่าออกซิเจนละลายน้ำ 4 มิลลิกรัมต่อลิตร และค่าการนำไฟฟ้าเท่ากับ 218 ไมโครซิเมนต์ต่อเซนติเมตร ส่วนจุดสูบน้ำประปาคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์พอใช้ ค่าออกซิเจนละลายน้ำ 6.0 มิลลิกรัมต่อลิตร

"สรุปแล้วคุณภาพน้ำหลังจากเขื่อนอุบลรัตน์ปล่อยน้ำลงมาพบว่า คุณภาพน้ำในลำห้วยโจด บึงโจดและแม่น้ำพอง (ช่วงท้ายบึงโจด) อยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก มีแนวโน้มที่จะมีการะบายน้ำจากบึงโจดลงสู่แม่น้ำพอง ส่งผลกระทบให้คุณภาพน้ำในแม่น้ำพองช่วงท้ายบึงโจดเสื่อมโทรมลงและส่งผลต่อเนื่องถึงจุดสูบน้ำประปาเหนือฝายหนองหวาย เนื่องจากปริมาณการระบายนน้ำในแม่น้ำพองมีน้อยประกอบกับน้ำที่ระบายจากบึงโจดมีคุณภาพน้ำเสื่อมโทรมมากและมีการระบายน้ำอย่างต่อเนื่อง อนาคตอาจจะต้องมีการหารือว่า ในช่วงฤดูแล้งที่น้ำน้อยคงต้องงดปล่อยน้ำจากบึงโจดลงในลำน้ำพอง เพราะจะทำให้คุณภาพน้ำเสื่อมโทรมและกระทบกับการใช้น้ำแน่นอน" นายวิรุณภพ กล่าว