ขุดลอกบึงหนองโจด หวั่นสารพิษทะลักลงน้ำพองเน่า

พรพรรณ เพ็ชรแสน ผู้สื่อข่าวเนชั่น ลงพื้นที่ หลังชาวบ้านกุดน้ำใสต.กุดน้ำใส อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น ได้เข้าร้องเรียน กรณีที่สำนักงานชลประทานหนองหวายอ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น ได้มีการขุดลอกบึงหนองโจดซึ่งเป็นพื้นที่รองรับน้ำที่ผ่านการบำบัดแล้ว ของโรงงานผลิตเยื่อกระดาษแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ริมฝั่งลำน้ำพอง อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่นเนื่องจากเกรงว่าน้ำที่มีการขุดลอกและปล่อยลงในลำน้ำพอง จะทำให้น้ำพองเน่า รวมถึงตะกอนที่ขุดลอกออกจากบึงหนองโจดแห่งนี้จะกระทบกับพื้นที่ทำการเกษตร โดยเฉพาะแปลงที่นาที่กำลังเตรียมเพาะปลูก

ผู้สื่อข่าวได้ลงพื้นที่พบว่า บริเวณบึงหนองโจด สภาพน้ำเป็นสีดำเข้ม และมีกลิ่นเหม็นโดยผู้รับเหมาได้ขุดคลองขนาดเล็ก เพื่อระบายน้ำจากบึงหนองโจด ลงไปยังลำน้ำพองซึ่งสีน้ำที่ไหลออกไป สีน้ำของทั้งสองแหล่งมีสีต่างกันอย่างชัดเจน พร้อมๆกับรถแบคโฮและรถขนดินหลายคน ที่กำลังวิ่งเข้า-ออก บริเวณบึงหนองโจด เป็นส่วนหนึ่งของโครงการขุดลอกบึงหนองโจด ตามที่เทศบาลตำบลกุดน้ำใส อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่นร้องขอให้โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาหนองหวายมาขุดลอกหนองน้ำแห่งนี้

นางณัฐภรณ์ แสงโพธิ์ ชมรมชาวบ้านอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมลำน้ำพอง เผยว่า การขุดลอกบึงหนองโจดนี้ ชาวบ้านในพื้นที่ไม่รู้เรื่อง และไม่เคยมีการประชาพิจารณ์หรือรับฟังข้อคิดเห็นใดๆ ทำให้ชาวบ้านที่อยู่แถบ ต.โคกสูง และ ต.กุดน้ำใส โดยเฉพาะคนที่ต้องใช้ประโยชน์จากลำน้ำพอง ได้รวมตัวกันไปร้องเรียน โดยก่อนหน้านี้ไปยื่นหนังสือกับผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น และไปยื่นหนังสือกับสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่10ขอนแก่น ให้ตรวจสอบและให้ระงับการดำเนินการนี้เอาไว้ก่อนแต่ก็ยังมีการดำเนินการอยู่

ชาวบ้านในพื้นที่รอบบึงหนองโจด ยังกลัวว่าก่อนหน้านี้มีการนำรถแบคโฮมาขุดในพื้นที่การเกษตร เพื่อเปิดทางน้ำออกจากบึงหนองโจด ไหลลงสู่น้ำพองใหญ่ ซึ่งชาวบ้านมองว่าเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้องเพราะน้ำเหล่านั้นต้องผ่านพื้นที่การเกษตรของตนเอง อีกทั้งยังเป็นการลักลอบปล่อยน้ำที่มาจากใต้โรงงานลงสู่น้ำพอง นอกเหนือจากร่องน้ำเดิมที่มีอยู่ ซึ่งภายหลังทางชลประทานได้ทำการกลบร่องน้ำดังกล่าวแล้ว

ล่าสุดวันที่22พฤษภาคม2563โครงการชลประทานหนองหวาย อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น ได้มีการเรียกประชุมชี้แจงการขุดลอกบึงหนองโจด โดยใช้ห้องประชุมของสำนักงาน นายณัฐวรรธน์ ถิระวณิชยางกูล ผอ.ฝายหนองหวาย เผยว่า การขุดลอกบึงหนองโจดดังกล่าว ทำตามข้อเรียกร้องของทางเทศบาลตำบลกุดน้ำใส ที่มีประชาพิจารณ์กันออกมาก่อนหน้านี้ โดยระบุว่า ดินที่อยู่ในบึงหนองโจดจะถูกนำมาทำคู ส่วนหนึ่งกั้นพื้นที่การบุกรุก ซึ่งยืนยันว่าไม่ได้ลุกล้ำพื้นที่การเกษตรของชาวบ้าน

รายงานข่าวแจ้งว่า การพูดคุยในวันนี้ไม่ได้เป็นการยุติการขุดลอกบึงหนองโจด เป็นเพียงการชี้แจงของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาหนองหวาย ที่ได้ทำตามคำร้องขอของท้องถิ่น และชี้ถึงประโยชน์ของพื้นที่500ไร่ รอบบึงหนองโจดที่จะได้รับประโยชน์จากการขุดลอกครั้งนี้ โดยจะมีการนัดพูดคุยกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องอีกครั้งในวันศุกร์ที่29พฤษภาคม หลังชาวบ้านไม่พอใจในการทำประชาพิจารณ์ เพราะคนที่ยกมือไม่ใช่คนที่ได้รับผลกระทบ

ในขณะที่นายวิรุณภพ สุภาพ ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่10ขอนแก่น เผยว่า หลังได้รับการร้องเรียนเมื่อวันที่20พฤษภาคม ที่ผ่านมา วันนี้ (22พฤษภาคม2563)ตนได้ส่งเจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่ตรวจวัดคุณภาพน้ำบึงหนองโจด ตำบลกุดน้ำใส อำเภอน้ำพอง ขอนแก่นที่โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาหนองหวายเตรียมขุดลอกบึงหนองโจด และมีการระบายน้ำสู่ลำน้ำพองพบว่าน้ำที่ระบายจากบึงหนองโจด มีค่าออกซิเจนต่ำมาก มีค่าใกล้ศูนย์และมีค่าการนำไฟฟ้า (EC)เท่า2,519ไมโครซิเมนส์ / ลิตร ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อคุณภาพแม่น้ำพองโดยเฉพาะปัจจุบันมีน้ำในลำน้ำพองน้อย โดยเขื่อนอุบลรัตน์ มีน้ำกักเก็บเพียง332ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ14มีการระบายลงสู่ลำน้ำพองวันละ0.5ล้าน ลบ.ม.