ศาลยุติธรรม ชูเคมเปญ"ไกล่เกลี่ยออนไลน์" ระงับข้อพิพาทช่วงโควิด-19

นายสราวุธ เบญจกุลเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม เปิดเผยถึงโครงการ "ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์"ที่สำนักงานศาลยุติธรรมจะนำมาใช้ในศาลทั่วประเทศว่า ปัจจุบันปัญหาหนี้ที่เกิดจากสินเชื่อบุคคลบัตรเครดิต กู้ยืม เช่าทรัพย์และเช่าซื้อ รวมถึงกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา(กยศ.) ยังคงมีการฟ้องร้องเข้าสู่ชั้นศาลเป็นจำนวนมากซึ่งไม่ใช่เพียงลูกหนี้ที่เกิดความเครียดจากการถูกฟ้องร้องดำเนินคดีแต่เจ้าหนี้ก็ได้รับผลกระทบจากการที่ไม่ได้รับการชำระหนี้เช่นกันส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและสภาพเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศยิ่งในสถานการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19

แต่อย่างไรก็ดีหลายครั้งที่คู่พิพาทอาจอยู่ห่างกันโดยระยะทาง ไม่สะดวกที่จะเดินทางหรือแม้กระทั่งคู่พิพาทไม่อยากจะเจอหน้ากันรวมถึงเกิดความวิตกกังวลต่อสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19ไม่กล้าออกจากบ้านหรือไปในสถานที่ที่มีผู้คนพลุกพล่านปัญหาเหล่านี้ล้วนเป็นอุปสรรคที่มีผลต่อการตัดสินใจของคู่พิพาทว่าจะเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยหรือไม่

สำนักงานศาลยุติธรรมจึงได้นำนวัตกรรม"ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์"มาใช้ในศาลยุติธรรมทั่วประเทศ เพื่อช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยสะดวก รวดเร็ว ประหยัดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ลดความแออัดในการใช้ห้องประชุม ลดการเผชิญหน้า และยังทำให้คู่พิพาทสมัครใจและเข้าร่วมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทมากขึ้น โดยสำนักงานศาลยุติธรรมได้กำหนดแผนและวางแนวทางการให้บริการแก่ศาลยุติธรรมทั่วประเทศไปแล้วตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์2563และปัจจุบันมีศาลที่ได้เริ่มให้บริการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์แล้ว จำนวน117ศาล และกำลังทยอยเปิดให้บริการจนครบศาลชั้นต้นทั่วประเทศ โดยภายหลังจากที่ศาลยุติธรรมทั่วประเทศได้เริ่มใช้การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ - มีนาคม2563ที่ผ่านมา พบว่ามีปริมาณข้อพิพาทคดีผู้บริโภคและคดีแพ่งที่ใช้วิธีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์แล้ว จำนวน401คดี และสามารถไกล่เกลี่ยสำเร็จ197คดี (คิดเป็นร้อยละ49.13)ทุนทรัพย์ที่ไกล่เกลี่ยสำเร็จ รวมทั้งสิ้น60,883,616.34บาท อย่างไรก็ตามสำนักงานศาลยุติธรรมตั้งเป้าหมายที่จะส่งเสริมให้คู่พิพาทนำคดีเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยออนไลน์เพิ่มขึ้นและมีผลสำเร็จในการดำเนินการไกล่เกลี่ยร้อยละ80ของคดีที่เข้าสู่การไกล่เกลี่ยออนไลน์ทั้งหมด

สำหรับคู่พิพาทที่ประสงค์จะให้ศาลดำเนินการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์นั้นสามารถดำเนินการได้ทั้งในชั้นก่อนฟ้องคดีต่อศาลและระหว่างพิจารณาคดีของศาลชั้นต้นหรือศาลชั้นอุทธรณ์-ฎีกาโดยยื่นคำร้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีหรือต่อศาลที่คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลหรือยื่นคำร้องผ่านระบบอีไฟล์ลิ่ง (e-Filing) มาพร้อมกับคำฟ้องหรือยื่นผ่านระบบ CIOS (กรณีคดีอยู่ระหว่างพิจารณา)เมื่อศาลพิจารณารับเป็นคดีไกล่เกลี่ยแล้วศาลจะสอบถามความประสงค์ในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทรวมทั้งวันเวลาที่สะดวกเพื่อกำหนดนัดวันไกล่เกลี่ยข้อพิพาทไปยังผู้ถูกร้องผ่านทางระบบQR Code หากคู่พิพาทตอบรับเข้าร่วมการไกล่เกลี่ยแล้วศาลจะกำหนดวันนัดไกล่เกลี่ยข้อพิพาทและแจ้งให้คู่พิพาททั้งสองฝ่ายทราบต่อไป

สำหรับช่องทางการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์นั้นสามารถดำเนินการได้ผ่านทางระบบการประชุมทางจอภาพ (VDO/Web Conference), แอปพลิเคชันLine, Chat Room, E-mail, VDO Call หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆตามที่คู่พิพาทสะดวก และหากคู่พิพาทสามารถตกลงกันได้ ศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก็จะนัดวันเวลาที่คู่พิพาทสะดวกเพื่อมาทำบันทึกข้อตกลงที่ศาลต่อไป

นายสราวุธ เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมกล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของคดีกู้ยืมของกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.)ซึ่งในแต่ละปีจะมีปริมาณการยื่นฟ้องคดีเป็นจำนวนมากในช่วงเดือนมิถุนายนนั้นสำนักงานศาลยุติธรรมมีแผนจะจัด "โครงการร่วมใจไกล่เกลี่ยออนไลน์"ในช่วงประมาณเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม 2563 เพื่อเปิดโอกาสให้ลูกหนี้กยศ. ที่ต้องการไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องหรือผู้ที่ได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องคดีกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา(กยศ.) แล้ว ได้เจรจาหาแนวทางแก้ไขหนี้และผ่อนผันการชำระหนี้รวมทั้งรณรงค์ส่งเสริมให้คู่ความในคดีต่างๆ นำคดีเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยไม่ต้องรอให้เรื่องถึงขั้นตอนการดำเนินคดีทางศาลซึ่งอาจจะใช้เวลาและเสียค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนมากโดยคู่ความที่สนใจสามารถเข้าร่วมโครงการได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น