รุมค้าน ครม.ร่วม CPTPP หวั่นกระทบเกษตรกร

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า CPTPP คือ ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก ซึ่งสหรัฐผลักดันอย่างหนัก โดยต่อยอดขยายความตกลงมาจาก TPP หรือ "ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจยุทธศาสตร์ภาคพื้นแปซิฟิก" ในอดีต / ซึ่งแม้จะมี 12 ประเทศในภาคพื้นแปซิฟิกเข้าร่วม / รวมถึงบางประเทศในอาเซียน (ปัจจุบันเหลือ 11 ประเทศเพราะสหรัฐถอนตัว) / แต่ไทยไม่เคยเข้าร่วมเลย แม้จะมีแรงกดดันจากสหรัฐ แต่ก็มีกระแสคัดค้านจากภายในประเทศมาโดยตลอด

เครือข่ายที่คัดค้านเรื่องนี้อย่างแข็งขัน ก็เช่น เครือข่ายสาธารณสุข / มูลนิธิชีววิถี หรือ ไบโอไท / กลุ่มเอฟทีเอ วอทช์ เป็นต้น / โดยกลุ่มที่คัดค้านมองว่าจะกระทบกับ 2 เรื่องอย่างร้ายแรง คือ
1. กระทบกับการเข้าถึงยาของคนไทย เพราะประเทศที่ร่วมในความตกลง CPTPP จะไม่สามารถทำ "ซีแอลยา" ที่หมายถึงการอนุญาตให้ประเทศสามารถผลิตหรือนำเข้าผลิตภัณฑ์ยาที่ติดสิทธิบัตรได้ หากเกิดความจำเป็นเร่งด่วน ซึ่งไทยเคยทำ "ซีแอลยา" ต้านไวรัสเอชไอวี และยาต้านมะเร็ง เพื่อดูแลผู้ป่วยมาแล้ว / หากทำ "ซีแอลยา" ไม่ได้ ย่อมส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยหลายแสนคน และยังแสดงความกังวลถึงวัคซีนโควิดในอนาคตด้วย
2. กระทบกับเกษตรกร เพราะจะห้ามการเก็บเมล็ดพันธุ์เพื่อเตรียมไว้ปลูกในฤดูกาลถัดไป ต้องซื้อเมล็ดพันธุ์ใหม่ทุกปี และอาจกระทบถึงพืชธัญญาหารดั้งเดิมของไทย จนอาจถูกผูกขาดโดยกลุ่มทุนใหญ่ ส่งผลถึงความมั่นคงทางอาหารของประเทศด้วย

ช่วง 2-3 วันที่ผ่านมามีกระแสต้านเรื่องนี้ค่อนข้างรุนแรง เริ่มจาก นายแพทย์มงคล ณ สงขลา อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้ Facebook Live วิจารณ์เรื่องนี้อย่างรุนแรง โดยเฉพาะ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายเศรษฐกิจ ที่มีข่าวอยู่เบื้องหลังผลักดันเรื่องนี้

ด้าน ด้านอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน นายพิชัย นริพทะพันธุ์ จากพรรเพื่อไทย บอกว่า อยากให้รัฐบาลพิจารณาให้ดีถึงข้อดี-ข้อเสียที่จะส่งผลกระทบต่อประเทศ อย่าเข้าร่วม CPTPP แบบไม่ลืมหูลืมตา เพราะอาจจะต้องเจอปัญหาเรื่องสิทธิบัตรยา และปัญหาลิขสิทธิ์เมล็ดพันธุ์พืช รวมถึงปัญหาด้านสาธารณสุข และปัญหาความขาดแคลนอาหารของโลกจากวิกฤตการณ์ไวรัสโควิด-19 ระบาดด้วย


นายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวทำนองเดียวกันว่า ประเทศไทยยังไม่ควรพิจารณาเข้าร่วม CPTPP เพราะมีผลกระทบในวงกว้างหลายภาคส่วน และวิกฤติโควิด-19 ลุกลามไปทั่วโลก ทำให้หลายๆ เรื่องเปลี่ยนไป เช่น การปฏิรูประบบเศรษฐกิจ-v'ประเทศไทยในวันข้างหน้าจะต้องลดการพึ่งพาการส่งออกและการลงทุนจากต่างชาติ โดยจะต้องยืนบนขาตัวเองมากขึ้น และต้องถามว่า รัฐบาลศึกษารอบด้านแล้วหรือ / การเข้าร่วม CPTPP เป็นทางเลือกสุดท้ายแล้วหรือ เพราะการประเมินความจำเป็นและประโยชน์ที่จะได้จากการเข้าร่วม หลังจากอเมริกาถอนตัว มีสมาชิก 11 ประเทศ ได้แก่ ญี่ปุ่น แคนาดา เม็กซิโก เปรู ชิลี ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สิงคโปร์ มาเลเซีย บรูไน และเวียดนาม / โดยในจำนวนนี้ 9 ประเทศก็ทำ FTA (ข้อตกลงการค้าเสรีแบบทวิภาคี) กับประเทศไทยอยู่แล้ว เราสามารถเจรจาขยับขยายความร่วมมือภาคการค้า การบริการ และการลงทุนใน FTA เดิมจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าหรือไม่

มีรายงานด้วยว่า นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้สั่งการให้ผู้บริหารกระทรวงสาธารณสุข ทำหนังสือชี้แจงผลกระทบที่จะเกิดขึ้น หากประเทศไทยตัดสินใจเป็นสมาชิก CPTPP โดยให้ระบุให้ชัดว่า กระทรวงสาธารณสุขไม่สนับสนุน
เหตุผลของนายอนุทิน คือ ความกังวลที่จะมีผลกระทบต่อระบบการผลิตยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ ซึ่งจะต้องนำมาใช้ดูแลรักษาชีวิตและสุขภาพของคนไทย / การจะแลกผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และการขยายตัวทางการค้า การส่งออก กับความมั่นคงของระบบสาธารณสุขไทย เป็นสิ่งที่ไม่คุ้มค่าก่อนหน้านี้ กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ / ได้นำเสนอผลการศึกษาการเข้าร่วม CPTPP สรุปว่าจะทำให้อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ หรือ จีดีพี ของไทยเพิ่มขึ้น 0.12% / คิดเป็นมูลค่า 13,323 ล้านบาท / แต่ถ้าไม่เข้าร่วม จะทำให้จีดีพีลดลง 0.25% มูลค่า 26,629 ล้านบาท / และการเข้าร่วม CPTPP ยังจะช่วยในเรื่องการเปิดตลาด เพราะสมาชิก 11 ปาระเทศลดภาษีเป็น 0% และยังจะมีโอกาสในการเข้าสู่ตลาดแคนาดา และเม็กซิโก ที่ไทยไม่มีความตกลงการค้าเสรีด้วย