นายอดุลย์ โชตินิสากรณ์อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่าพ.ร.บ.การควบคุมสินค้าที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูงพ.ศ.2562 จะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2563 เป็นต้นไป ซึ่งขณะนี้กรมฯอยู่ระหว่างการจัดทำกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้องเพื่อควบคุมการส่งออกและส่งกลับสินค้าที่ใช้ได้สองทาง (Dual-use Items:DUI) ตลอดจนจัดทำขั้นตอนการขึ้นทะเบียนและการขออนุญาตและเตรียมความพร้อมเพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ประกอบการด้วยระบบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์TCWMD
ทั้งนี้กรมฯจะพิจารณาบังคับใช้กฎหมายอย่างรอบคอบเพื่อไม่ให้เป็นอุปสรรคต่อการส่งออกของประเทศตามที่รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์(นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์) ได้ให้นโยบายไว้โดยจะกำหนดแผนการบังคับใช้กฎหมายอย่างค่อยเป็นค่อยไปและให้ผู้ประกอบการไทยได้เตรียมความพร้อมและสามารถปรับตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้เตรียมการเสนอแนวทางการบังคับใช้มาตรการต่อคณะกรรมการควบคุมสินค้าที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูงโดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์เป็นประธานพิจารณาให้ความเห็นชอบในประเด็นหลักต่อไปนี้
1. ในช่วงแรกประเทศไทยจะกำหนดกิจกรรมควบคุมเฉพาะการส่งออกและการส่งกลับเท่านั้นโดยจะยังไม่มีการควบคุมกิจกรรมอื่นๆ เช่น การถ่ายลำ การผ่านแดน และการเป็นนายหน้าเป็นต้น
2.บัญชีควบคุมตามบัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวงพาณิชย์จะเป็น DUI ตามEU List 2012 โดยในชั้นนี้จะไม่มีการประกาศบัญชีสินค้าตามพิกัดอัตราศุลกากร(หรือบัญชี ๒)
3.กำหนดให้มีการควบคุมสินค้านอกเหนือจากบัญชีควบคุมที่มีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการใช้สุดท้ายหรือผู้ใช้สุดท้ายที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง(Catch-all Control)
4.กำหนดให้ผู้ประกอบการขึ้นทะเบียนสำหรับยื่นขออนุญาตล่วงหน้าได้ตั้งแต่วันที่ 1มกราคม 2563 และสามารถขอออกใบอนุญาตเพื่อส่งออกหรือส่งกลับ DUI ตามบัญชีควบคุมได้ตั้งแต่วันที่1 กรกฎาคม 2563 เป็นต้นไป
5. กำหนดให้ใบอนุญาตมีอายุไม่เกิน 1 ปีโดยไม่จำเป็นต้องมีระบบงานควบคุมสินค้าภายในองค์กร (Internal ComplianceProgram: ICP)
นายอดุลย์ กล่าวว่า ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม2563 ผู้ประกอบการจะต้องมีใบอนุญาตส่งออกหรือส่งกลับเฉพาะสินค้า DUI ที่ตรวจสอบแล้วพบว่าตรงตามบัญชีควบคุมเท่านั้นซึ่ง DUI เป็นสินค้าที่จำหน่ายในเชิงพาณิชย์ทั่วไปแต่มีคุณสมบัติที่สามารถนำไปดัดแปลง ออกแบบหรือใช้ในการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง (Weapons of MassDestruction : WMD) ได้ เช่น ไจโรสโคป (Gyroscope) อัลลอย(Alloys) เครื่องวัดความเร่ง(Accelerometer) สเปกโตรมิเตอร์(Spectrometer) เป็นต้นโดยหากผู้ประกอบการตรวจสอบแล้วพบว่าสินค้าไม่ใช่ DUI ตามบัญชีควบคุมก็สามารถส่งออกได้ตามปกติโดยไม่ต้องออกใบรับรองตนเอง(Non-DUI Self Certification) เป็นรายพิกัดอัตราศุลกากรแต่อย่างใดโดยกรมฯ มีความเชื่อมั่นว่าแนวทางนี้จะลดผลกระทบต่อผู้ประกอบการที่ผลิตและส่งออกสินค้าที่เกี่ยวข้องกับอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูงอย่างมากและในขณะเดียวกันก็สามารถสร้างความเชื่อมั่นทางการค้าต่อนานาประเทศได้อีกด้วย