ข่าว
01 เม.ย. 2562 | wanchat
พูดกันเยอะ คำว่า "ฝ่ายค้านอิสระ" สรุปว่ามันคืออะไร มีจริงหรือไม่ หลายคนสงสัย วันนี้ "ล่าความจริง" มีคำตอบมาฝาก ไม่ชัดว่าคำนี้เริ่มมาจากสมาชิกกลุ่ม "นิวเดม" หรือคนรุ่นใหม่พรรคประชาธิปัตย์หรือไม่ แต่คนในนิวเดมพูดถึงกันเยอะ และบางคนก็แสดงตัวสนับสนุนแนวทาง "ฝ่ายค้านอิสระ" อย่างเต็มที่ เต็มตัว
นัฏฐิกา โล่ห์วีระ ผู้สมัครเขต 1 ส.ส.ชัยภูมิ หนึ่งในกลุ่มนิวเดม ซึ่งจบการศึกษาจากคณะรัฐศาสตร์ ธรรมศาสตร์ บอกว่า ในทางทฤษฎีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยระบบรัฐสภา ไม่ว่าจะเป็น "ฝ่ายค้านอิสระ" หรือ "ฝ่ายค้านเฉยๆ" ก็มีลักษณะเป็น "ฝ่ายค้านอิสระ" อยู่ในตัว หลักการคือไม่ได้สักแต่ว่าค้าน ต้องค้านอย่างมีสาระ และค้านอย่างสร้างสรรค์ อะไรที่เห็นด้วยก็ไม่ได้ค้าน แค่งดออกเสียง
ขณะที่ เลขาธิการสมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น อธิบายเรื่อง "ฝ่ายค้านอิสระ" เอาไว้อย่างชัดเจน
สำหรับความหมาย หรือ "นิยาม" ของ "ฝ่ายค้าน" ไม่ได้มีเขียนไว้ตรงๆ ในรัฐธรรมนูญ แต่เทียบเคียงได้จาก "นิยามอ้อมๆ" ของ "ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร" ซึ่งเป็นตำแหน่งโปรดเกล้าฯ บัญญัติไว้ในมาตรา 106 ระบุว่า "ภายหลังที่คณะรัฐมนตรีเข้าบริหารราชการแผ่นดินแล้ว พระมหากษัตริย์จะทรงแต่งตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้เป็นหัวหน้าพรรคการเมืองในสภาผู้แทนราษฎรที่มีจำนวนสมาชิกมากที่สุด และสมาชิกมิได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ประธานสภาผู้แทนราษฎร หรือรองประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร"
สรุปง่ายๆ ก็คือ "ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร" หมายถึงหัวหน้าพรรคการเมืองที่มี ส.ส.มากที่สุดที่ไม่มีสมาชิกดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในรัฐบาลนั่นเอง ฉะนั้นฝ่ายค้าน ก็คือพรรคการเมืองฝ่ายที่ไม่มีตำแหน่งใน ครม.
ดอกเตอร์สติธร ธนานิธิโชติ รักษาการผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมเพื่อประชาธิปไตย บอกว่า โดยหลักการทั่วๆ ไป ฝ่ายค้านก็มีความเป็น "อิสระ" อยู่แล้ว สำหรับกรณีที่ฝ่ายค้านประกอบด้วยพรรคการเมืองหลายพรรค ปกติเราจะเห็นภาพฝ่ายค้านเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันก็เฉพาะตอนโหวตอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล หรือการโหวตร่างกฎหมายสำคัญมากๆ เท่านั้น แต่เวลาโหวตร่างกฎหมายที่ไม่ได้ถูกจับตาจากสังคม ถึงจะเป็นร่างของรัฐบาลก็ตาม ถ้าฝ่ายค้านไม่ได้คัดค้าน ก็อาจจะยกมือให้ หรืองดออกเสียงก็ได้ ซึ่งที่ผ่านมาพรรคประชาธิปัตย์ก็เคยเป็น "ฝ่ายค้าน" ในความหมายนี้มาก่อน ถือเป็นเรื่องปกติมาก และไม่ว่าจะเป็นกฎหมาย หรือรัฐธรรมนูญ ก็ไม่ได้บัญญัติให้ฝ่ายค้านต้องโหวตสวนรัฐบาลทุกเรื่อง
ส่วนคำว่า "ฝ่ายค้านอิสระ" อาจารย์สติธร มองว่า เป็น "วาทกรรมการเมือง" อย่างหนึ่ง พรรคประชาธิปัตย์น่าจะต้องการใช้ในแง่ "แสดงจุดยืน" แปลว่าไม่เอาด้วยกับพรรคเพื่อไทย แม้จะต้องเป็นฝ่ายค้านร่วมกันในอนาคต และอาจโหวตหนุนรัฐบาลในบางเรื่องก็ได้ ขณะเดียวกันก็ไม่จำเป็นต้องเป็นพันธมิตรโหวตเหมือนกับกับพรรคร่วมฝ่ายค้านพรรคอื่น โดยเฉพาะพรรคเพื่อไทย
